Кіріспе
1976 жылдан 1982 жылға дейін Швецияның премьер-министрі болған Нильс Олоф Торбьёрн Феллдин (24 сәуір 1926 – 23 шілде 2016 ж.) – швед саясаткері. Ол 1976 жылдан 1982 жылға дейін үш рет қатарынан емес, түрлі кабинеттерде Швецияның премьер-министрі қызметін атқарды және 1971 жылдан 1985 жылға дейін Швед Орталық партиясының төрағасы болды. 1976 жылы алғаш тағайындалғанда, ол 40 жылдан бері әлеуметтік демократ емес алғашқы премьер-министр және 1930 жылдардан бері өмір бойы кәсіби саясаткер болмаған тұңғыш басшы болды. Ол сондай-ақ Социал-демократтар немесе Модеративтік партиядан емес, соңғы премьер-министр атанды.
Nils Olof Thorbjörn Fälldin (24 April 1926 – 23 July 2016) was a Swedish politician. He was Prime Minister of Sweden in three non consecutive cabinets from 1976 to 1982, and leader of the Swedish Centre Party from 1971 to 1985. On his first appointment in 1976, he was the first non Social Democrat Prime Minister for 40 years and the first since the 1930s not to have worked as a professional politician since his teens. He was also the last Prime Minister to not be from the Social Democrats or Moderate Party.
Ерте өмір
Феллдин Ангерманландтың Хёгсjö қауымында фермер Нильс Йохан Феллдин мен оның әйелі Хулданың (туған аты Ольссон) ұлы болып дүниеге келді. Ол Ангерманландтағы шаруа отбасында өсті.
Саяси мансап
Фаллдин 1958 жылы аграрлық негіздегі Орталық партиясы тізімінен шведтік Риксдагқа сайланғаннан кейін Швецияның ұлттық саяси аренасына енді. Йоханнес Антонсонмен бәсекелесіп, 1969 жылы партияның бірінші вице-төрағасы, ал 1971 жылы тәжірибелі Гуннар Хедлундты ығыстырып, төраға болды. 1973 жылы Фаллдин партияны Либералдық партиямен біріктіруді ұсынды, бірақ партия мүшелерінің көпшілігінің қолдауын ала алмады. 1976 жылғы сайлауда социал-демократтар 40 жылдан бері алғаш рет көпшілігін жоғалтты. Социалистік емес партиялар (Орталық партия, Либералдық партия және Консервативтік-модераттық партия) коалициялық үкімет құрды, ал Орталық партия үштің ішіндегі ең ірісі болғандықтан, Фаллдин премьер-министр болып тағайындалды. Бірақ екі жылдан кейін коалиция Швецияның атом энергиясына тәуелділігі мәселесіне байланысты (Орталық партия атом энергиясына қарсы қатаң позиция ұстанды) тарап кетті, бұл Фаллдиннің отставкаға келуіне және Либералдық партияның азшылық үкіметін құруына әкелді. 1978 жылы Фаллдин «Афтонбладет» газетіне 1 крона талап етті, себебі газет оның психиатриялық ауруханадағы сатирикалық сұхбатын жариялаған, онда оның шизофренияға шалдыққандығы туралы мәлімдеме жасалған. Фаллдин мұның заңсыз екенін мәлімдеді, бірақ кейін сот ісін ұтылып қалды. 1979 жылғы сайлаудан кейін Фаллдин премьер-министр лауазымына қайта оралды, партиясы ауыр жеңіліске ұшырап, оңшыл орталық лагердегі жетекші рөлін жоғалтқан, бұл негізінен Орталық партияның атом энергиясы мәселесіндегі ядролық жақтастармен жасаған келісіміне байланысты халықтың наразылығына байланысты болды. Ол қайтадан Либералдық партия мен Модераттардан коалициялық үкімет құрды. Бұл кабинет те екі жыл бойы жұмыс істеді, содан кейін салық саясатындағы келіспеушіліктер Модераттарды коалициядан шығуға мәжбүр етті. Фаллдин 1982 жылғы сайлауға дейін премьер-министр қызметін атқаруын жалғастырды, онда социал-демократтар Риксдагда көпшілік дауысқа ие болған социалистік блоктың жеңісімен билікті қайта алды. 1985 жылы екінші сәтсіз сайлаудан кейін Фаллдин партиясынан қатты сынға ұшырады. Ол партия төрағасы лауазымынан кетіп, саясаттан шықты. Оның кейінгі лауазымдарына Föreningsbanken, Foreningen Norden және Televerket төрағасы кірді.
Мүшелік
Фаллдин 1970-ші жылдары Кнут және Элис Валленберг қорының басқарма мүшесі болды.
Жеке өмір
1956 жылы ол фермер Альберт Оберг пен София (туған қызы Нэсман) қызы Сольвейг Обергке (1935 жылы туған) үйленді. Қоштасу рәсімі 2016 жылдың 11 тамызында Хэрнёсанд соборында өтті, ол Хэрнёсанд муниципалитетіндегі Хёгшё қаласындағы Хёгшё зиратына жерленді.
Мұра
27 жыл бойы ұлттық саясатта болған Фэллдиннің көптеген саяси лагерьлерде оның тура сөйлейтіні, қарапайымдығы және барлық пікірлерді тыңдауға дайындығы үшін құрметпен қарады. Оның премьер-министр ретіндегі екі мерзімі оңай болған жоқ; Швеция 1930 жылдан бергі ең ауыр дағдарысқа тап болған кезде үш өте әртүрлі партияны коалицияда жұмыс істеуге үйлестіруге тырысты. Фэллдин қауіпсіздік мәселелеріне өмірін бағындыруға жол бермеді. Премьер-министр болып тұрған жылдары ол Стокгольмнің орталығындағы шағын жалдамалы пәтерде жеке өмір сүрді, ал оның отбасы Солтүстік Швециядағы шаруа қожалығын басқарды. Ол өзі тамақ пішіріп, таңертең үйдің артқы ауласындағы қоқыс контейнерлеріне қоқыс тастап, содан кейін кеңсесіне 15 минуттық серуендеп баратын, пәтер үйінің сыртында күтіп тұрған белгісіз полиция машинасы оны сырттан бақылап отыратын; қауіпсіздік талаптарына оның жалғыз мойынбұруы. 1981 жылғы қазан-қараша айларындағы U 137 дағдарысы кезінде премьер-министр қызметін атқарган Фэллдин, су астындағы қайықты құтқару үшін күдікті кеңестік шабуылға тап болғанда Швеция Қарулы күштерінің Бас қолбасшысынан нұсқау сұрағанда, қарапайым жауап бергенімен еске түседі: "Шекараны ұстап тұрыңыз!" (Håll gränsen!).