Кіріспе

Igloolik (Инуктитут жазуында: ᐃᒡᓗᓕᒃ, Iglulik, ) – Канаданың солтүстігіндегі Нунавут аймағындағы Фокс бассейнінде, Кикиктаалук аймағындағы инуиттер мекені. Иглулик аралында орналасқандықтан Мельвилл түбегіне жақын болып келеді, сондықтан оны түбекте деп жаңылысады. "Igloolik" атауы "мұнда үй бар" деген мағынаны білдіреді. Ол "ᐃᒡᓗ" сөзінен туындаған, бұл сөз "үй" немесе "ғимарат" дегенді білдіреді, және бұл аймақта бұрыннан болған топырақ үйлерге сілтеме жасайды, қардан жасалған иглулерге емес. Инуктитут тіліндегі тұрғындары Иглулингмиут деп аталады (–миут жұрнағы "адамдар" дегенді білдіреді).

Тарих

Бұл аймақтың ең алғашқы тұрғындары туралы ақпарат көбінесе аралдағы көптеген археологиялық қазбалардан алынған, олардың кейбіреулері 4000 жылдан асып түседі. Еуропалықтармен алғашқы байланыс 1822 жылы капитан Уильям Эдвард Парри басқаратын британдық Корольдік теңіз күштерінің HMS Fury және HMS Hecla кемелері Иглуликте қыстағанда болды. Аралға 1867 және 1868 жылдары америкалық саяхатшы Чарльз Фрэнсис Холл жоғалған Франклин экспедициясының құтқарылғандарын іздеу үшін келген. 1913 жылы француз-канадтық кенші Альфред Трембле капитан Джозеф Эльзеар Берньенің Понд-Инлетке жасаған экспедициясымен бірге минералдық іздеуді Иглуликке дейін жеткізді, ал 1921 жылы Кнуд Расмуссеннің Бесінші Туле экспедициясының бір мүшесі аралды зерттеді. Иглуликте оңтүстік халқының тұрақты орналасуы 1930 жылдары Рим-католик миссиясының құрылуымен басталды. Онжылдықтың соңына қарай Гудзон шығанағы компаниясы да аралда бекет құрды. RCMP (Канада Корольдік атты полициясы) бекеттері, күндізгі мектептер және емханалар сияқты жергілікті емес мекемелер, айналағы елді мекендерге келгенге дейін осы жерде пайда болды. Иглулик зерттеу орталығы инуиттердің дәстүрлі білімі мен технологиясын, сондай-ақ климатология және сейсмикалық деректерді зерттеумен айналысады.

Мәдениет

Антропологиялық тұрғыдан алғанда, Иглулик инуиттерін әдетте Иглулингмиут, Айвилингмиут және Туннирмиут деп атайды – олар Баффин аралының солтүстігінде, Саутгемптон аралында және Мелвилл түбегінде тұратын инуиттер. Иглулик аймағындағы ежелгі аңыз Захария Кунукпен 2001 жылы марапатталған «Atanarjuat: The Fast Runner» канадалық фильміне бейімделді. 2004 жылы Исума «Кнуд Расмуссеннің күнделіктері» фильмін түсірді, ол 2006 жылдың қыркүйегінде Торонто халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. Иглулик – жалғыз инуиттік цирк, Artcirq-тің негізгі орны. Бұл ұжым бейнежазу, музыка өндірісі және тікелей цирк қойылымдарымен айналысады. 2008 жылдың басында Иглуликте температура 0,8 градусқа жеткен кезде Artcirq тобының сегіз мүшесі Малидегі Тимбуктудан солтүстікке қарай орналасқан Эссакане қаласына барды, онда температура 0,9 градусқа дейін көтеріліп, Festival au Désert фестивалінде өнер көрсетті. 2010 жылдың ақпан айында Artcirq-тің алты мүшесі Британдық Колумбияның Ванкувер қаласында өткен 2010 жылғы қысқы Олимпиада ойындарында Нунавутты өкілдік етті. 2007 жылдың соңында Иглулик аңшылар мен аң аулаушылар ұйымы (HTO) Солтүстік Фокс бассейніндегі морж популяциясына қатысты туризмнің барлық түрлерін (спорттық аң аулау, түсіру, фотосуретке түсіру, бақылау) екі жылға тыйым салды. Бұл шешім морждардың санының төмендеуіне жауап ретінде қабылданды. Иглулик инуиттері туризмге тыйым салынған кезде де морждарды аулауды жалғастырды. 2017 жылы деректі фильм режиссері Алан Цвайг қауымдастыққа жасаған сапары туралы «There Is a House Here» атты деректі фильмін шығарды.

Демография

Statistics Canada жүргізген 2021 жылғы Канадалық санақта Иглуликтің халқы 2,049 адамды құрады, олардың 394-і 468 жеке тұрғын үйдің ішінде тұрды, бұл 2016 жылғы 1,744 адамнан өзгеше. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адам/км² болды.

Қоршаған ортаны қорғау

2008 жылдың сәуірінде Канаданың телерадиокорпорациясы аймақ тұрғындарынан Баффин аралындағы жақын орналасқан Стинсби шығайнауы арқылы Баффинленд темір кенішінен темір кенін тасымалдау жоспарларына байланысты алаңдаушылықтары туралы сұхбат алды. Баффинлендтің консультативтік комитетіне мүше болуы сұралған Иглулик тұрғыны Джейпети Паллук, кеніштің жұмысы морж сияқты теңіз жануарларын аулауға кедергі келтіруі мүмкін деп алаңдады. Ол Баффинлендтен "көтеріңкі шығындарға қарамастан, кенішке балама тасымалдау жолын табуды" сұрады. Иглулик қаласының бұрынғы мэрі Пол Куасса да жүк тасымалдау кемелерінің морждар пайдаланатын мұзға тигізетін әсеріне қатысты алаңдаушылық білдірді. Оның сөзіне қарағанда, аймақ өте бағалы, пісірілген және ашытылған морж етімен танымал, ол аймақтан құнды экспорт болып табылады. 2016 жылдың 2 қарашасында CBC News хабарлағандай, тұрғындар Фьюри және Хекла бұғазының тереңінен шыққан гул немесе шуды сезінді.

Климат

Иглуликтің полярлық климаты (ET) бар, онда орташа температура тоғыз ай бойы 0 градустан төмен болады. Қыстары ұзақ және суық, қазан айында ең көп қар жапады. Жазда ауа температурасы салқыннан кейде ылдызды болатын, бірақ түндер суық болады.

Кең жолақты байланыс

2005 жылдан бері бұл қауымдастық Qiniq желісімен қамтамасыз етілуде. Qiniq – үйлер мен кәсіпорындарға арналған, сыртқы әлеммен спутниктік байланыс арқылы қосылатын тұрақты сымсыз қызмет. Qiniq желісі SSI Micro компаниясымен жобаланып, басқарылады. 2017 жылы желі 4G LTE технологиясына және мобильді дауыс үшін 2G GSM-ге жаңартылды.

Көлік

Қауымды Иглулик әуежайы қамтамасыз етеді.