Кіріспе

Қытай мүсіншісі; белгиялық Эржедің досы, «Тинтиннің бақиялары» комиксінің авторы. Олар Чжан Брюссельде суретшілікке оқып жүргенде танысты. Чжан Чонгрен – «Тинтиннің бақиялары» комиксіндегі Чанг Чонг Чен кейіпкерінің прототипі болды, бұл кейіпкер суретшінің өзінен жасалған.

Ерте өмір

Чжан 1907 жылы Қытайдың Шанхай қаласының сол кездегі шетінде орналасқан Сюдзяхуй (Цикцзюэй) қаласында бағбанның ұлы болып дүниеге келді. Жас Чжан ерте жасында екі ата-анасынан айырылып, жеті жасында Ту Се Вэй (қазіргі Тушаньвань) француз иезуит балалар үйіне түсті, онда ол француз тілін үйренді. Кейін ол балалар үйінің өнер мектебіне қабылданды, сурет салуды үйренді және батыс өнері саласында жүйелі білім алды. 1928 жылы мектепті бітірген соң Чжан киноиндустриясында және жергілікті газетте дизайнер болып жұмыс істеді. 1931 жылы ол Қытайдан Бельгияның Брюссель қаласындағы Корольдік Көркемсурет академиясына оқуға кетті.

Гержеге әсер еткендер

Гержедің «Тинтиннің оқиғалары» атты алғашқы альбомдары комедиялық эффект үшін стереотиптерге көп тәуелді болды. Олардың ішінде зұлым орыс большевиктер, жалқау және білімі жоқ африкалықтар, сондай-ақ бандиттер, ковбойлар мен үндістерден тұратын Америка бейнесі болды. «Фараонның сигареттері» газетінде жариялану соңында Герже Тинтиннің келесі оқиғасы («Көк лотос») оны Қытайға жеткізетінін мәлімдеді. Лёвен университетінің қытай студенттерінің рухани жетекшісі, отец Госсет Гержеге Қытай туралы жазғандарын сақтықпен қарауды ұсынды. Герже келісіп, 1934 жылдың көктемінде Госсет оны Чжан Чонгренмен таныстырды. Екі жас суретші тез арада жақын дос болып кетті, ал Чжан Гержеге Қытай тарихы мен мәдениетін, сондай-ақ қытай өнерінің техникаларын үйретті. Олар шамалы жасқа жақын болғандықтан, көптеген ортақ қызығушылықтары мен сенімдері де болды. Герже тіпті Чжанға кітапта авторлық құқықты беруге уәде берді, бірақ Чжан бұл ұсыныстан бас тартты. Осы тәжірибе нәтижесінде Герже «Көк лотос» және одан кейінгі Тинтиннің оқиғаларында Тинтин сапарлаған жерлерді ең жоғары дәлдікпен бейнелеуге тырысты. Алғыс айту ретінде Герже «Көк лотос» кітабына «Чан Чонг Чен» (француз тіліндегі түпнұсқа нұсқасы – Чан) кейіпкерін қосты. Чжанмен достығының тағы бір нәтижесі ретінде Герже отаршылдық мәселелерін, әсіресе Жапония империясының Қытайға басып кіруін және Шанхайдың сыбайлас, пайдакүнемдік халықаралық белімдерін жақсырақ түсіне бастады. «Көк лотос» Еуропадағы басым көзқарасқа, яғни Жапонияға және отаршылдыққа деген қолдауға қарсы тұратын, империализмге қарсы батыл хабарлама таратады. Осының салдарынан ол түрлі тараптардан қатаң сынға ұшырады, соның ішінде жапондық дипломаттар Бельгия Сыртқы істер министрлігіне наразылық білдірді.

Қытайға оралу

1935 жылы Брюссельдегі оқуын аяқтағаннан кейін, Чжан Қытайға оралғанға дейін Франция, Ұлыбритания, Нидерланды, Германия, Австрия және Италияға саяхат жасады. 1936 жылы Шанхайға оралғаннан кейін, Чжан суреттері мен мүсіндерін көрсететін бірнеше көрме ұйымдастырды. Ол сондай-ақ өнерін дамыту және оқыту үшін Чонгрен студиясын құрды. Герже Қытайға Жапонияның басқыншылығы кезінде (әдетте Екінші Қытай-Жапон соғысының басталуы деп есептеледі) және одан кейінгі Қытай Азамат соғысы кезінде оның жайын білмей қалды. Екі дос қайтадан кездескенше қырық жылдан астам уақыт өтті. Өмір өнерді қайталайтын жағдайларда, Герже «Тинтин Тибетте» кітабының соңғы беттерінде құрылысшы Чангты құтқарғаннан кейін жылдар өткен соң ескі досы Чжанмен қайта байланыс жасады. Чжан Мәдени революция кезінде көше тазалаушы болып жұмыс істеген, ал 1970-жылдары Шанхай Көркемсурет академиясының директоры болды. 1979 жылы Қытайда экономикалық либерализациядан кейін Чжан қытай өнер қауымдастығында кеңінен танылды. Оның майлы суреттері мен мүсіндерінен тұратын жинақ жарық көрді, ал соңғы жылдары Чжан өнерге қатысты бірнеше кітапты редакциялап, аударды. Оның салған портреттерінің арасында Қытайдың бас көшбасшысы Дэн Сяопин мен Франция президенті Франсуа Миттеранның суреттері бар. Чжан 1981 жылы француз үкіметінің шақыруымен Еуропаға Гержемен кездесу үшін оралды. 1989 жылы ол француз азаматтығын алып, Париж маңындағы Ноген-сюр-Марн қаласында тұрып, сабақ берді. Ол 1998 жылы қайтыс болды. Оның өміріне арналған ескерткіш мұражай Шанхайдың Кибао ауданында оның қазасынан кейін ашылды. Оның көптеген суреттері мен мүсіндері Пекиндегі Қытай Көркемсурет мұражайында және Қытай Революциялық соғыс мұражайында сақтаулы.