Әуежай қауіпсіздігі: қылмысқа қарсы шаралар

Кіріспе

Әуежайдағы қылмыстың алдын алу шаралары

Әуежай қауіпсіздігі жолаушыларды, қызметкерлерді, ұшақтарды және әуежай мүлкін зұлымдық, қылмыс, терроризм және басқа да қауіп-қатерлерден қорғауға бағытталған техникалар мен әдістерді қамтиды. Авиациялық қауіпсіздік – азаматтық авиацияны заңсыз араласу актілерінен қорғау мақсатында қолданылатын шаралар мен адам және материалдық ресурстардың жиынтығы. Заңсыз араласу актілері терроризм, саботаж, өмір мен мүлікке қауіп төндіру, жалған қауіп туралы хабарлау, жарылғыш заттар қолдану және тағы басқаларын қамтуы мүмкін.

Сипаттама

Әуежайлар арқылы күнделікті көптеген адамдар өтеді. Бұл, бір орында көп адам жиналуының нәтижесінде, терроризм және қылмыстың басқа түрлері үшін әлеуетті нысана ұсынады. Сол сияқты, ірі авиалайнерлердегі адамдардың жоғары концентрациясы ұшақтарға жасалған шабуылдардағы қаза болу ықтималдығын арттырады, ал ұрланған ұшақты құрал ретінде пайдалану мүмкіндігі террористер үшін тартымды нысана болуы мүмкін (мысалы, 11 қыркүйектегі шабуылдарда болғандай). Әуежай қауіпсіздігі елге кез келген қауіпті жағдайдың туындауына немесе кіруіне жол бермеуге бағытталған. Егер әуежай қауіпсіздігі өз міндетін атқарса, онда ұшаққа, елге немесе әуежайға қауіпті жағдайлардың, заңсыз заттардың немесе қауіп-қатерлердің кіру мүмкіндігі едәуір төмендейді. Осылайша, әуежай қауіпсіздігі бірнеше мақсатқа қызмет етеді: әуежай мен елді кез келген қауіптен қорғау, саяхатшылардың қауіпсіздігіне сендіру және ел мен оның азаматтарын қорғау. Саяхатшыларға сұйық заттарды, оның ішінде суды да, белгілі бір мөлшерден артық алып өтуге тыйым салынған. Бұл, түссіз және судан ажырату қиын нитроглицерин сияқты сұйық жарылғыш заттардың қаупіне байланысты. Оны қауіпсіздік рентген сәулесімен анықтау мүмкін емес, егер оны ұшаққа алып өтсе, үлкен қауіп тудырады. АҚШ Федералдық авиация басқармасының өкілі Монте Р. Белгер: "Авиациялық қауіпсіздіктің мақсаты – ұшақтарға, жолаушыларға және экипажға зиян келтірмеу, сондай-ақ ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету және терроризмге қарсы күрес саясатын қолдау" деп атап көрсеткен.

Процесс және жабдық

Кейбір оқиғалар жолаушылардың ұшақты ұрлау үшін қару немесе қару ретінде пайдаланылуы мүмкін заттарды ұшаққа алып кіруіне байланысты болған. Жолаушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жолаушылар металл іздегіштермен және/немесе миллиметрлік толқынды сканерлермен тексеріледі. Жарылғыш заттарды анықтауға қолданылатын құрылғылар рентген аппараттары және жарылғыш заттарды іздеуге арналған портал машиналары (әдетте "баферлік машиналар" деп аталады) кіреді. Кейбір жағдайларда, жарылғыш заттарды анықтауды машиналық оқыту техникаларын пайдалану арқылы автоматтандыруға болады. АҚШ-тағы Көлік қауіпсіздігі басқармасы (TSA) әлі де ұшаққа тыйым салынған заттарды анықтайтын, бірақ кейбір жолаушылардың ұят сезінуіне себеп болатын киімсіз бейнелеуді жасамайтын жаңа сканерлерді әзірлеуде. Жарылғыш заттарды анықтау машиналары қол жүгі және тіркелген жүктер үшін де қолданылуы мүмкін. Бұл құрылғылар газ хроматографиясы арқылы жарылғыш заттардан бөлінетін ұшпалы қосылыстарды анықтайды. Компьютерлік томография және дене сканилеу (Thz сәулеленуі) де қолданылуы мүмкін. Сондай-ақ, жасанды интеллект жүйелері қолданылады, мысалы, әуежайдағы ақпараттық стендтерде аударма қызметтерін ұсыну және ұшақтардың ұшулар арасында қақпада өткізетін уақытын қысқарту (ұшақ қонғаннан кейін болатын барлық оқиғаны бақылап, талдау арқылы). Болашақта оны компьютерлік томография машиналарымен және Thz сәулелену детекторымен бірге қолдануға болады. Сонымен қатар, оны биометриялық деректерді байланыс нүктелерінде пайдалану және тәуекелге негізделген тексеру және интеллектуалды бейне талдау сияқты жаңа шешімдер үшін де қолдануға болады. Жақында рентген сәулелерін пайдалану мәселесі көтерілді. Бұл құрылғылар Комптон шашырауын пайдаланады, бұл жолаушының жалпақ панельге жақын тұруын және жоғары ажыратымдылықтағы суретті жасауды талап етеді. 2008 жылдың басында Израильде ұсынылған технология жолаушыларға аяқ киімдерін шешпей металл іздегіштерден өтуге мүмкіндік береді, себебі қақпадан өту детекторы аяқ киімде немесе төменгі аяқ-қолдардағы металды анықтауда жеткіліксіз. Басқа жағдайда жолаушылар 1,2 секунд ішінде пышақ сияқты ұсақ заттарды анықтай алатын құрылғыға толық аяқ киіммен тұрады. Кейбір елдерде арнайы даярланған қызметкерлер жолаушылармен әңгімелесіп, жабдыққа ғана сүйенбей, қауіпті жағдайларды анықтауға тырысады. Кері шашырауды сканерлеу 0,05 пен 0,1 микросиверт аралығында сәулеленуге ұшыратады. Қарапайым кеуде рентгенінен шығарылатын сәулелену шамасы одан шамамен 100 есе жоғары. Әуежай қауіпсіздігі шаралары жолаушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін маңызды болғамен, олар көрінбейтін гигиеналық проблемаларды тудырады. 2015-2016 жылдардағы тұмау маусымында Хельсинки Вантаа әуежайында жүргізілген зерттеуде қауіпсіздік тексерулерінде жиі қолданылатын пластикалық қауіпсіздік табақтары респираторлық вирустардың таралуының маңызды көзі болып табынғаны анықталды. Зерттеу осы аймақтарда санитарлық жағдайды жақсарту қажеттігін көрсетті. Әдетте, адамдар әуежай қауіпсіздігінен өтіп, ұшаққа шығу қақпалары орналасқан аймаққа кіреді. Бұл аймақтар көбінесе "қауіпсіз", "стерильді" және "әуежай жағы" деп аталады. Жолаушылар ішкі рейстен түскенде, олар стерильді аймаққа шығарылады, сондықтан олар қайтадан тексерілмейді; алайда, олар кез келген уақытта тексерілуі мүмкін. Әуежайдағы тамақ дүкендері қару ретінде пайдалану мүмкіндігін азайту үшін шыныдан жасалған стақандар мен металдан жасалған құралдардың орнына пластикалық стақандар мен құралдарды қолдана бастады. АҚШ-та бұрын жолаушы емес адамдарға келген достарымен немесе туыстарымен кездесуге конкурстарға рұқсат етілген, бірақ 11 қыркүйектегі терактілерден кейін бұл шектеуге алынды. Жолаушы емес адамдар әуежайдың қауіпсіз аймағына кіру үшін қақпадан өту керек. Жолаушы емес адамның қақпаға кіруіне ең көп себеп – балалар мен қарттарға көмектесу, сондай-ақ әуежайдың қауіпсіз аймағында өтетін іскерлік кездесулерге қатысу. АҚШ-та әуежайдың қауіпсіз аймағында бизнес кездесуге қатысуды жоспарлағандарға кем дегенде 24 сағат бұрын хабарлау қажет. Австралия сияқты басқа елдерде саяхатшы емес адамдардың әуежай аумағына кіруіне шектеу қойылмайды, бірақ олар әдетте саяхатшылар сияқты қауіпсіздік тексерулерінен өтеді. Әуежайдағы сезімтал аймақтар, соның ішінде әуежайдың рампалары мен операциялық кеңістіктері, жалған адамдарға жабық. Бұл аймақтар "SIDA" (Security Identification Display Area) деп аталады және оларға кіру үшін арнайы біліктілік қажет. Жүйе физикалық кіруді бақылау қақпаларынан немесе шектеулі аймақтарға кірген адамдарды бақылайтын және кірген жағдайда дабыл беретін пассивті жүйелерден тұруы мүмкін. Әлем бойынша ондаған әуежайлар "сенімді саяхатшылар бағдарламасының" нұсқасын енгізді. Жақтастары қауіпсіздік тексеруін қауіпті адамдарды анықтау және оларды тексеру арқылы тиімді етуге болады деп санайды. Олар сенімді, расталған адамдарды тексеруге көп уақыт кетпеуі керек деп мәлімдейді. Сынаушылар мұндай бағдарламалар контрабанданы әкелудің оңай жолын ұсынып, қауіпсіздікті төмендетуі мүмкін деп санайды. Тағы бір маңызды қауіпсіздік шарасы, бірнеше аймақтық және халықаралық әуежайлар қолданатын оптикалық талшықты периметрлік қадағалау жүйелері. Бұл қауіпсіздік жүйелері әуежай қауіпсіздігіне әуежай периметрінде кез келген бұзушылықты анықтауға және анықтауға мүмкіндік береді, бұл қауіпті бағалауға және қозғалысты қадағалауға және қажетті қауіпсіздік шараларын іске қосуға мүмкіндік беретін дереу хабарламаны қамтамасыз етеді. Бұл Dulles International Airport және АҚШ әскери JFPASS-та ерекше пайдаланылды.

Some incidents have been the result of travelers carrying either weapons or items that could be used as weapons on board aircraft so that they can hijack the plane. In passenger security screening, travelers are screened by metal detectors and/or millimeter wave scanners. Explosive detection machines used include X ray machines and explosives trace detection portal machines (a. k. a. "puffer machines"). In some cases, detection of explosives can be automated using machine learning techniques. In the United States, the TSA is working on new scanning machines that are still effective searching for objects that are not allowed in the airplanes but that do not depict the passengers in a state of undress that some find embarrassing. Explosive detection machines can also be used for both carry on and checked baggage. These detect volatile compounds given off from explosives using gas chromatography. Computed tomography and walk through body scanning (Thz radiation) may also be done. Artificial intelligence systems are also being used, for example for translation service on information stations around the airport and for reducing the time airplanes spend at the gate between flights (by monitoring and analyzing everything that happens after the aircraft lands). In the future, it may also be used in conjunction with CT machines and Thz radiation detectors. It may also be used for use with biometric deployment across touchpoints and of new solutions, such as risk based screening and intelligent video analytics. A recent development is the controversial use of backscatter X rays to detect hidden weapons and explosives on passengers. These devices, which use Compton scattering, require that the passenger stand close to a flat panel and produce a high resolution image. A technology released in Israel in early 2008 allows passengers to pass through metal detectors without removing their shoes, a process required as walk through gate detectors are not reliable in detecting metal in shoes or on the lower body extremities. Alternately, the passengers step fully shoed onto a device which scans in under 1.2 seconds for objects as small as a razor blade. In some countries, specially trained individuals may engage passengers in a conversation to detect threats rather than solely relying on equipment to find threats. A single backscatter scan exposes the target to between 0.05 and 0.1 microsievert of radiation. In comparison, the exposure from a standard chest x ray is almost 100 times higher. While airport security measures are crucial for ensuring passenger safety, they inadvertently introduce hygiene challenges. A study at Helsinki Vantaa airport during the 2015 2016 flu season pinpointed the plastic security screening trays, frequently used in security checks, as a significant vector for the spread of respiratory viruses. The study emphasizes the need for enhanced sanitation practices in these areas. Generally people are screened through airport security into areas where the exit gates to the aircraft are located. These areas are often called "secure", "sterile" and airside. Passengers are discharged from airliners into the sterile area so that they usually will not have to be re screened if disembarking from a domestic flight; however they are still subject to search at any time. Airport food outlets have started using plastic glasses and utensils as opposed to glasses made out of glass and utensils made out of metal to reduce the usefulness of such items as weapons. In the United States non passengers were once allowed on the concourses to meet arriving friends or relatives at their gates, but this is now greatly restricted due to the September 11 terrorist attacks. Non passengers must obtain a gate pass to enter the secure area of the airport. The most common reasons that a non passenger may obtain a gate pass is to assist children and the elderly as well as for attending business meetings that take place in the secure area of the airport. In the United States, at least 24 hours notice is generally required for those planning to attend a business meeting inside the secure area of the airport. Other countries, such as Australia do not restrict non travellers from accessing the airside area, however non travellers are typically subject to the same security scans as travellers. Sensitive areas in airports, including airport ramps and operational spaces, are restricted from the general public. Called a SIDA (Security Identification Display Area), these spaces require special qualifications to enter. Systems can consist of physical access control gates or more passive systems that monitor people moving through restricted areas and sound an alert if a restricted area is entered. Throughout the world, there have been a few dozen airports that have instituted a version of a "trusted traveler program". Proponents argue that security screening can be made more efficient by detecting those people who are threats and then searching them. They argue that searching trusted, verified individuals should not take the amount of time it does. Critics argue that such programs decrease security by providing an easier path to carry contraband through. Another critical security measure used by several regional and international airports is that of fiber optic perimeter intrusion detection systems. These security systems allow airport security to locate and detect any intrusion on the airport perimeter, ensuring real time, immediate intrusion notification that allows security personnel to assess the threat and track movement and engage necessary security procedures. This has notably been utilised at Dulles International Airport and U. S. Military JFPASS.

Ерекше оқиғалар

1972 жылғы 30 мамырда Жапон Қызыл Армиясының үш мүшесі Лод әуежайында, қазір Бен-Гурион халықаралық әуежайы деп аталатын Лод әуежайында, әйгілі Лод әуежайы қазасы деп танылған террористік шабуыл жасады. Олар автоматтық қарумен шамасыз оқ атып, гранаталар лақтырып, 24 адамды өлтіріп, 78 адамды жарақаттады, соның бірі өз-өзіне қол жұмсады. Үш террористтің бірі – Козо Окамото оқиғадан аман қалды. Әлемдегі алғашқы ұшу кезінде жасалған террористік шабуыл 1976 жылғы 6 қазанда Барбадостан Ямайкаға бағыт алған Кубаның 455 рейсі болды. Дәлелдерге сәйкес, Орталық барлау қызметімен байланысы бар Кастроға қарсы кубалық эмигранттар мен Венесуэланың құпия полициясы DISIP-тің қызметкерлері, соның ішінде Луис Посада Каррилес кінәлі деп танылды. Әуежай қауіпсіздігінің ұшақтағы бомбаны анықтамауы салдарынан болған ең ірі апат 1985 жылы Air India Flight 182 рейсі болды, оның салдарынан 329 адам қаза тапты. Әуежай қауіпсіздігінен өткен тағы бір бомба 1988 жылы Pan Am 103 рейсінде жарылып, ұшақтағы 259 және Шотландияның Локерби қаласындағы 11 тұрғын, барлығы 270 адамның өмірін қиды. Тағы бір маңызды сәтсіздік – 1994 жылы Филиппин әуекомпаниясының 434 рейсіне жасалған бомбалау, ол «Боджинка» операциясы деп аталған жоспарланған террористік шабуылдың сынақ ретінде жүзеге асырылды. Жарылыс шағын болғандықтан бір адам қаза тапты, ал ұшақ шұғыл түрде қонуға мәжбүр болды. «Боджинка» операциясы 1995 жылы Манила полициясының күшімен ашылып, тоқтатылды. 1985 жылғы желтоқсанда Рим мен Вена әуежайларындағы шабуылдар – әуежай қауіпсіздігінің жетіспеушілігінің тағы екі мысалы. Шабуылдар кезінде қарулы адамдар El Al әуекомпаниясының билет кассаларындағы жолаушыларға граната лақтырып, оқ атып, 20 адамды өлтірді. 11 қыркүйектегі шабуылдар – соңғы жылдардағы әуе көлігіне қатысты ең танымал террористік шабуылдардың бірі. 2001 жылғы 11 қыркүйекте таңертең Аль-Каида террористік ұйымының 19 мүшесі АҚШ-тың шығыс жағалауындағы төрт ұшақты басып алып, екеуін Нью-Йорктегі Әлемдік сауда орталығының екі мұнарасына, үшіншісін Вирджиния штатының Арлингтон округіндегі Пентагонға қасақана құлатты. Төртінші ұшақ Пенсильвания штатының Шэнксвилл қаласының жанындағы далаға құлап, Вашингтон қаласына, АҚШ Капитолийіне немесе Ақ үйге жетпеді. Шабуылдардың салдарынан 2996 адам қаза тапты, оның ішінде төрт ұшақта болған 245 бейбіт азамат, құқық қорғау органының қызметкері және 19 қаскөй. 2002 жылғы 5 шілдеде Лос-Анджелес халықаралық әуежайында (Израильдің Эль-Аль билет кассасында) қарулы адам оқ ашты. Оқтан екі адам қаза тауып, төрт адам жарақаттанды. 2006 жылғы 10 тамызда Ұлыбритания, Канада және АҚШ әуежайларындағы қауіпсіздік шаралары күшейтілді, себебі британдық билік осы елдерден ұшып шығатын рейстерде сұйық жарылғыш заттарды қолдануға бағытталған террористік жоспарды анықтады. Бұл АҚШ-тың терроризмге қарсы ескерту деңгейінің алғаш рет «қызыл» деңгейге жеткенімен де ерекшеленді. Оқиға сонымен қатар ЕО, Канада және АҚШ-та қол жүгімен сұйықтықтар мен гельдерді алып жүруге қатысты шектеулердің күшейтілуіне әкелді. 2020 жылғы 7 мамырда Southwest Airlines 1392 рейсі Остин-Бергстром халықаралық әуежайының 17R ұшу-қону жолағына қонған кезде жаяу жүргіншіге соқтығысып, оның өмірін қиды. Ұшақтағы 53 жолаушы мен 5 экипаж мүшесі жарақат алмады. Кейіннен құрбан болған адамның әуежай қызметкері еместігі және ұшу жолағына қауіпсіздік шараларын бұзып кіргені расталды. Апатқа қатысты тергеу жүріп жатыр.

On May 30, 1972, three members of the Japanese Red Army undertook a terrorist attack, popularly called the Lod Airport massacre, at the Lod Airport, now known as the Ben Gurion International Airport, in Lod. Firing indiscriminately with automatic firearms and throwing grenades, they managed to kill 24 people and injure 78 others before being neutralized (one of them through suicide). One of the three terrorists, Kozo Okamoto, survived the incident. The world's first terrorist attack while in flight was Cubana Flight 455 on October 6, 1976, when the airliner flying from Barbados to Jamaica was brought down by two time bombs, killing 73 people. Evidence implicated several Central Intelligence Agency linked anti Castro Cuban exiles and members of the Venezuelan secret police DISIP, including Luis Posada Carriles. The single deadliest airline catastrophe resulting from the failure of airport security to detect an onboard bomb was Air India Flight 182 in 1985, which killed 329 people. Another onboard bomb that slipped through airport security was the one on Pan Am Flight 103 in 1988, which killed 270 people; 259 on the plane, and 11 residents of Lockerbie, Scotland. Another notable failure was the 1994 bombing of Philippine Airlines Flight 434, which turned out to be a test run for a planned terrorist attack called Operation Bojinka. The explosion was small, killing one person, and the plane made an emergency landing. Operation Bojinka was discovered and foiled by Manila police in 1995. The Rome and Vienna airport attacks in December 1985 were two more instances of airport security failures. The attacks left 20 people dead when gunmen threw grenades and opened fire on travelers at El Al airline ticket counters. The September 11 attacks are the most widely recognized terrorist attacks in recent times involving air travel. On the morning of September 11, 2001, 19 members of the Islamic terrorist group Al Qaeda took control of four airplanes on the east coast of the United States and deliberately crashed two into both World Trade Center towers in New York City and the third into the Pentagon in Arlington County, Virginia. A fourth plane crashed into a field near Shanksville, Pennsylvania, not reaching Washington, D. C., for its intended target, either the U. S. Capitol or the White House. The attacks resulted in the deaths of 2,996 people, including the 245 civilians, a law enforcement officer, and the 19 hijackers on board the four airplanes. On July 5, 2002, a gunman opened fire at Los Angeles International Airport (Israel's El Al Ticket Counter). The shooter killed two people and injured four. On August 10, 2006, security at airports in the United Kingdom, Canada, and the United States was raised significantly due to the uncovering by British authorities of a terror plot aimed at detonating liquid explosives on flights originating from these countries. This is also notable as it was the first time the U. S. Terror Alert Level ever reached "red". The incident also led to tighter restrictions on carrying liquids and gels in hand luggage in the EU, Canada, and the United States. On May 7, 2020, Southwest Airlines Flight 1392 struck and killed a pedestrian while landing on runway 17R at Austin–Bergstrom International Airport. No injuries were reported to the 53 passengers and 5 crew aboard the aircraft. The victim, who was not a badged airport employee, was subsequently confirmed to have breached airport security in reaching the runway. The accident is under investigation.

Еуропалық Одақ

Еуропалық Парламент пен Кеңестің (ЕО) No 300/2008 Регламенті азаматтық авиацияны заңсыз құқық бұзушылық әрекеттерден қорғау үшін Еуропалық Одақта ортақ қағидаларды белгілейді. Регламенттың ережелері Еуроодақ елдеріндегі барлық әуежайларға немесе әуежайлардың әскери мақсаттар үшін ғана пайдаланылмайтын бөліктеріне қолданылады. Бұл ережелер жоғарыда аталған әуежайларда қызмет көрсететін барлық операторларға, соның ішінде әуе тасымалдаушыларға да қолданылады. Ол сондай-ақ әуежай аумағында немесе одан тыс орналасқан және әуежайларға қызметтер ұсынатын барлық ұйымдарға да қолданылады. 300/2008 регламентінің стандарттары Комиссияның (ЕС) 2015/1998 Регламентімен іске асырылады. 2002 жылғы No 2320/2002 Регламенті барлық жолаушылар рейстеріне, оның ішінде ішкі рейстерге де қауіпсіздік тексерулерін енгізуді талап етті. Кейбір Еуроодақ елдері шамамен 2005 жылға дейін ішкі рейстерде тексерулер жүргізбеді (терминалдарды кеңейту қажет болуы мүмкін болғандықтан, толық қауіпсіздік тексерулерін енгізуге біраз уақыт кетті).

Финляндия

Жолаушылар, жүк және тауар қауіпсіздігін тексеру және күзетшілердің міндеттері мердігерлерге жүктеледі. Жалпы қоғамдық қауіпсіздікке Финляндия полициясы жауапты, олар Хельсинки әуежайында арнайы бөлімшеге ие. Бұл бөлімшеде қылмыстық тергеу бөлімі, иттік қызмет және ТЕПО (терроризм және бомбалық қауіпсіздік) тобы, сондай-ақ ПТР (полиция, кеден және шекара қызметі) барлық ақпаратты жинау бөлімі бар. Сонымен қатар, Финляндия шекара қызметінің әуежайлардағы бөлімшелері жиі іздеп отырған адамдарды немесе қашқындарды ұстайды, ал Финляндия кедені іздеп отырған адамдардан басқа, мысалы, қару-жарақ, жалған құжаттар немесе жарылғыш заттарды тәркілейді.

Франция

1986 жылы Францияда болған террористік шабуылдардан кейін Францияның қауіпсіздігі күшейтілді. Осыған жауап ретінде Франция "Вигипират" бағдарламасын құрды. Бағдарлама жергілікті қауіпсіздікті нығайту үшін әскерлерді пайдаланады және тексерулер мен жеке куәліктерді тексеру талаптарын күшейтеді. 1996 жылдан бері қауіпсіздік бақылау пункттері Ұлттық полициядан/Әуе жандармериясынан әуежай әкімдігі жалдаған жеке компанияларға ауыстырылды.

Исландия

Еуропалық экономикалық аймақтың мүшесі ретінде Исландия ЕО № 300/2008 регламентін ұлттық заңға қабылдады, осылайша барлық халықаралық рейстердегі әуежай қауіпсіздігі бойынша ЕО стандарттарына сәйкес келеді. Дегенмен, Исландия аумағындағы ішкі рейстер қауіпсіздік талаптарынан босатылған. Бұл босатуға ЕЭА Бірлескен комитеті елдің географиялық тұрғыдан шалқақтап жатуын, сондай-ақ халық тығыздығының төмендігін және ішкі рейстерде қолданылатын ұшақтардың шағын өлшемділігін себеп ретінде келтірді.

Нидерланды

Нидерландыдағы әуежай қауіпсіздігін Koninklijke Marechaussee, Корольдік әскери полициясы қамтамасыз етеді. Корольдік әскери полициясынан өзге, Нидерландыдағы әуежайлардың ішінде және сыртындағы қауіпсіздік қызметтерін бірнеше жеке қауіпсіздік компаниялары ұсынады. 2020 жылдың басынан бері Схипхол әуежайының қауіпсіздік қызметкерлері барлық жолаушылар бақылау пунктерінде компьютерлік томографияны пайдаланады, бұл жолаушыларға сұйықтықтар мен электрондық құрылдарды қаптарынан шығармай, ішінде алып жүруге мүмкіндік береді.

Испания

Испаниядағы әуежай қауіпсіздігін полиция күштері және жеке күзетшілер қамтамасыз етеді. Policía Nacional жалпы қауіпсіздікті, сондай-ақ халықаралық әуежайлардағы паспорттарды және құжаттарды тексеруді жүзеге асырады. Каталония және Баск елінде тиісінше Mossos d'Esquadra және Ertzaintza, құжаттарды тексеруден басқа барлық функцияларды Policía Nacional-дың орнына атқарады. Guardia Civil қауіпсіздік пен кедендік бақылауды жүргізеді, көбінесе жеке күзетшілердің көмегімен. Жергілікті полиция әуежай ғимаратының сыртында қауіпсіздік пен жол қозғалысын реттейді. Қауіпсіздік шараларын мемлекеттік Aena компаниясы басқарады және олар, басқа Еуропалық Одақ елдеріндегідей, Еуропалық Комиссия ережелеріне бағынады.

Швеция

Әуежай қауіпсіздігін әуежайдың өзі ұсынатын күзетшілер қамтамасыз етеді, қажет болған жағдайда полиция көмектеседі. Тексеру ережелерін халықаралық және еуропалық регламенттерге сүйене отырып, Швеция көлік агенттігі анықтайды. Әуежайлар заң бойынша «маңызды объектілер» ретінде қарастырылады, бұл күзетшілерге жеке куәліктерді талап ету және адамдардың иелігіндегі заттарды тексеру сияқты қосымша өкілеттіктер береді. Швеция дәстүрлі түрде қылмыс деңгейі төмен, қауіпсіздік тексерулеріне аса қажеттілік жоқ ел деп санайды. Швеция 1970-1980 жылдар шамасында халықаралық регламенттер талап еткен кезде халықаралық рейстерге қауіпсіздік тексерулерін енгізді. 2001 жылдың қыркүйегінде ішкі рейстерге де қауіпсіздік тексерулерін енгізу туралы шешім қабылданды. Бұл іске асыруға бірнеше жыл уақыт кетті, себебі ішкі әуежайлар мен терминалдар мұндай тексерулерге дайын болған жоқ. Кішкентай әуежайларда өрт сөндірушілер де күзетшілердің қызметін атқаруы мүмкін.

Ұлыбритания

Көлік департаменті (DfT) Ұлыбританиядағы әуежай қауіпсіздігінің басқарушы органы болып табылады, сондай-ақ Азаматтық авиация органы (CAA) қауіпсіздікті реттеудің белгілі бір функцияларына жауапты. 2004 жылдың қыркүйегінде Ішкі істер министрлігімен бірлесіп, DfT "Көп ведомстволық қауіп-қатер және тәуекелдерді бағалау" (MATRA) деп аталатын бастаманы іске қосты, ол Ұлыбританияның бес ірі әуежайында – Хитроу, Бирмингем, Шығыс Мидлендс әуежайы, Ньюкасл және Глазгоде сынақтан өтті. Сәтті сынақтардан кейін, бұл схема барлық 44 әуежайға таратылды. 11 қыркүйекте Нью-Йорк пен Вашингтонда болған шабуылдардан кейін, Ұлыбритания Ауғанстан мен Иракқа жасалған жорықтардағы АҚШ-ты қолдағандығы үшін жоғары тәуекелді ел ретінде бағаланды. 2008 жылдың 7 қаңтарынан бастап, Ұлыбританияның көптеген ірі әуежайларында саяхатшылар енді бір ғана қол жүгімен шектелмейді. Қазіргі уақытта DfT/CAA қол жүгінің мөлшеріне немесе салмағына шектеу қоймайды, бірақ көптеген әуе компаниялары өз ережелерін салады. Ұлыбритания әуежай қауіпсіздігін одан әрі жақсарту үшін жолаушыларды тексерудің жаңа, дау тудыратын әдісін сынақтан өткізді, ол адамның 360 градусқа айналатын бейнесін беретін және киімнің астындағы тері мен сүйектерге дейін "көре алатын" кері шашырау рентген сәулелерін пайдаланды. Олар енді қолданылмайды және жолаушының денесін көрсетпей, жасырын заттарды анықтайтын миллиметрлік толқынды сканерлермен алмастырылды.

Гонконг

Гонконг халықаралық әуежайын Гонконг полиция күштері және авиациялық қауіпсіздік компаниясы (AVSECO) қорғайды. Полиция күштері ішінде әуежай ауданы әуежай аймағының қауіпсіздігіне жауапты. Әуежай қауіпсіздік бөлімдері әуежай маңында орналасқан және H&K MP5 A3 автоматтарымен және Glock 17 тапаншаларымен қаруланған. Қол жеткізуге тыйым салынған аймақтың қауіпсіздігі полиция мен AVSECO-ның жауапкершілігінде. Әуежай Гонконг әуежай басқармасының (AAHK) бақылауында болғанымен, қауіпсіздік құқығы AVSECO қызметкерлеріне берілген. Барлық адамдар мен олармен бірге әкелген жүктері AVSECO қауіпсіздік тексеру пункттерінде рентген сәулесімен тексерілуі тиіс (жалға алушыларға кірмейтін аймақтағы кейбір ерекшеліктерден басқа). Иммиграциялық қызмет келушілердің паспорттары мен жеке басын тексерсе, Кеден және акциз департаменті жолаушылар мен экипаждың багажын тексеріп, есірткі мен контрабанданың Гонконгқа әкелуіне жол бермейді.

Үндістан

1999 жылы Қандаһардағы ұшақ қорғау оқиғасынан кейін Үндістан әуежай қауіпсіздігін күшейтті. Орталық өнеркәсіптік қауіпсіздік күштері (ОӨҚК), жартылай әскери ұйым, Азаматтық авиация министрлігінің (Азаматтық авиация қауіпсіздігі бюросы) нормативтік-құқықтық аясы шеңберінде әуежай қауіпсіздігіне жауапты. ОӨҚК Үндістан әуежайларын қорғау үшін Әуежай қауіпсіздік тобын құрды. Қазір әрбір әуежайда азаматтық авиацияға заңсыз араласудың алдын алуға дайындалған Әуежай қауіпсіздік бөлімі (АҚБ) бар. ОӨҚК-дан басқа, әрбір ішкі авиакомпанияда ұшақтың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қауіпсіздік тобы жұмыс істейді. Үндістан әуежайларындағы басты қауіп – терроризм мен есірткі заттары. Кейбір әуежайлар, мысалы Мумбайда, әуежай аумағына жақын маңайда шатырлы аудандардың көбеюі сияқты мәселелерге де тап болады. Ұшаққа отыру алдында қол жүгін қосымша тексеру мүмкін. Бұдан өзге, ОӨҚК авиациялық қауіпсіздік саласында көптеген міндеттерді атқарады. Жүктің қауіпсіздігін қамтамасыз ету және тексеруді Азаматтық авиация қауіпсіздігі бюросы (ААҚБ) сынақтан өткізіп, сертификат алған реттелген агенттер немесе әуе компаниялары мен әуежайлардың қауіпсіздік қызметкерлері жүзеге асырады.

Израиль

"Эль-Ал" әуе компаниясының бас кеңсесі Израильде орналасқан. Соңғы ұшақ қақпасынан ұрлану оқиғасы 1968 жылдың 23 шілдесінде болған. 1972 жылы Жапонның Қызыл Армиясының террористері Лод әуежайында шабуыл жасап, кем дегенде 24 адамның қаза табуына себеп болды. Осыдан бері әуежай қауіпсіздігі бірнеше маңызды факторларға негізделген, оның ішінде Бен-Гурион әуежайының бұрынғы қауіпсіздік директоры Рафаэль Рон "адам факторы" деп атаған мәселеге ерекше назар аударылады. Бұл факторды "террористік шабуылдарды адамдар жасап, тиімді қауіпсіздік әдістемесі арқылы оларды табуға және тоқтатуға болатын қатал шындық" деп түсіндіруге болады. 1985 жылдың 27 желтоқсанында Италияның Рим және Австрияның Вена қалаларындағы "Эль-Ал" билет сату орындарына террористер бірдей уақытта шабуыл жасады, олар автоматтар мен қол гранаталарын қолданды. Нәтижесінде 19 бейбіт тұрғын қаза тауып, көптеген адамдар жарақат алды. Осыған жауап ретінде Израиль мұндай қырғынды тоқтату үшін жаңа әдістерді әзірледі, Израиль әуежайларының төңірегіндегі қауіпсіздік шараларын күрт күшейтті және тіпті барлық шетелдік әуежайларда жасырын қарулы күзетшілерді орналастыруға уәде берді. Авиакомпанияға қатысты соңғы сәтті террористік шабуыл 1986 жылы болды, сол кезде қауіпсіздік қызметкері алғашқы тексеру кезінде жарылғыш заттарға толы сумканы тапты. Сумка ұшаққа кірмегенімен, терминалда жарылғаннан кейін 13 адам жарақаттанды. Сонымен қатар, барлық жолаушылар, тіпті араб тегінен шықпағандар да, Израильге бару себебін сұраққа тартылады, содан кейін саяхатқа қатысты бірнеше жалпы сұрақтар қойылып, сәйкессіздіктерді анықтауға тырысады. Мұндай қатаң қауіпсіздік шараларына қарамастан, 2002 жылдың 17 қарашасында Бен-Гурион әуежайының қауіпсіздік қызметкерлерін асып өтіп, қалташа пышағымен қаруланған бір адам Тель-Авивтен Түркияның Стамбул қаласына бағытталған "Эль-Ал" рейсінің 581 нөміріндегі ұшақтың кабинасына шабуыл жасауға тырысты. Зардап шеккендер болған жоқ, ал ұшақ Түркияға аман-есен қонғанға 15 минут қалғанда, жолаушылар арасында жасырынған күзетшілер шабуылшыны ұстап алды. 2008 жылдың мамыр айында өткен конференцияда АҚШ-тың Ішкі қауіпсіздік департаментінің хатшысы Майкл Чертофф Reuters тілшілеріне АҚШ-тың ішкі әуежайларда Израильдің қауіпсіздік шараларын қабылдауға тырысатынын мәлімдеді. Ол осы мәлімдемеден кейін 6 ай өткен соң, 2009 жылдың қаңтарында қызметінен кетті, бұл оларды жүзеге асыруға жеткілікті уақыт болды ма, жоқ па, белгісіз. Тараптырақ айтқанда, американдық әуежайлар 9/11 оқиғасынан кейінгі әлемде қауіпсіздікті жақсарту үшін Израиль үкіметінен және Израиль басқаратын компаниялардан көмек сұрап жүр. Израильдік шенеуніктер 2008 жылдың қарашасында Лос-Анджелес әуежайын аралап, 2006 жылы қауіпсіздікті жақсарту бойынша ұсынымдар бергеннен кейін әуежайды қайта бағалады. Лос-Анджелес қаласының әкімі Антонио Вилларайгоса Бен-Гурионды "дүниедегі ең қауіпсіз әуежай" деп атап, "Аль-Каида" желісі белгілеген және штаттың басты террористік нысанасы болып саналатын Лос-Анджелес әуежайын қорғауға көмектесетін заманауи технология мен басқа да тактикалық шараларды енгізу үшін Израильдің сараптамасын пайдаланды. New Age Security Solutions компаниясы, Бен-Гурионның бұрынғы қауіпсіздік директоры басқарады және Вашингтонда орналасқан, Бостонның Логан халықаралық әуежайында авиациялық қауіпсіздік мәселелері бойынша кеңес береді.

El Al Airlines is headquartered in Israel. The last hijacking occurred on July 23, 1968, and no plane departing Ben Gurion Airport, just outside Tel Aviv, has ever been hijacked. It was in 1972 that terrorists from the Japanese Red Army launched an attack that led to the deaths of at least 24 people at Lod Airport. Since then, security at the airport relies on a number of fundamentals, including a heavy focus on what Raphael Ron, former director of security at Ben Gurion Airport, terms the "human factor", which may be generalized as "the inescapable fact that terrorist attacks are carried out by people who can be found and stopped by an effective security methodology." On December 27, 1985, terrorists simultaneously attacked El Al ticket counters at the Rome, Italy and Vienna, Austria airports using machine guns and hand grenades. Nineteen civilians were killed and many wounded. In response, Israel developed further methods to stop such massacres and drastically improved security measures around Israeli airports and even promised to provide plainclothes armed guards at each foreign airport. The last successful airline related terrorist attack was in 1986, when a security agent found a suitcase full of explosives during the initial screening process. While the bag did not make it on board, it did injure 13 after detonating in the terminal. Additionally, all passengers, even those who do not appear to be of Arab descent, are questioned as to why they are traveling to Israel, followed by several general questions about the trip in order to search for inconsistencies. Despite such tight security, an incident occurred on November 17, 2002, in which a man apparently slipped through airport security at Ben Gurion Airport with a pocketknife and attempted to storm the cockpit of El Al Flight 581 en route from Tel Aviv to Istanbul, Turkey. While no injuries were reported and the attacker was subdued by guards hidden among the passengers 15 minutes before the plane landed safely in Turkey, authorities did shut down Ben Gurion for some time after the attack to reassess the security situation and an investigation was opened to determine how the man, an Israeli Arab, managed to smuggle the knife past the airport security. At a conference in May 2008, the United States Department of Homeland Security Secretary Michael Chertoff told Reuters interviewers that the United States will seek to adopt some of the Israeli security measures at domestic airports. He left his post in January 2009, a mere 6 months after this statement, which may or may not have been enough time to implement them. On a more limited focus, American airports have been turning to the Israeli government and Israeli run firms to help upgrade security in the post 9/11 world. Israeli officials toured Los Angeles Airport in November 2008 to re evaluate the airport after making security upgrade recommendations in 2006. Calling Ben Gurion "the world's safest airport," Antonio Villaraigosa, mayor of Los Angeles, has implemented the Israeli review in order to bring state of the art technology and other tactical measures to help secure LAX, considered to be the state's primary terrorist target and singled out by the Al Qaeda network. New Age Security Solutions, led by the former director of security at Ben Gurion and based in Washington, D. C., consults on aviation security at Boston's Logan International Airport.

Пәкістан

Пәкістан әуежайларындағы Әуежайлар қауіпсіздік күштері (ASF) әуежайларды, олардың құрылыстарын және ұшақтарды қорғауға жауапты. ASF азаматтық авиация саласын заңсыз әрекеттерден қорғайды, терроризмге қарсы шаралар қолданады, қылмыстың алдын алады және Пәкістан әуежайларының аумағында заң мен тәртіпті сақтайды.

Америка Құрама Штаттары

1970 жылдарға дейін американдық әуежайларда терроризм актілерін болдырмау үшін қауіпсіздік шаралары өте шектеулі болды. Кейбір рейстерде орынды алдын ала брондау қажет болмады, ал билет ақысы ұшу кезінде жиналды. Федералдық қауіпсіздік қызметкерлері 1962 жылы FAA Peace Officers бағдарламасы аясында жоғары тәуекелді рейстерде қызмет ете бастады, ал аспан маршалдары 1969 жылы АҚШ Маршалдар қызметінің Майами бөлімшесінде жұмыс істей бастады. (Қорқытушылар көбінесе Кубаға қашуға тырысты, сондықтан Флоридадан ұшатын рейстер жиі нысанаға алынды. Федералдық авиациялық басқарма барлық әуе компанияларына 1973 жылдың 5 қаңтарына дейін жолаушыларды және олардың қол жүктерін тексеруді бастауды талап етті. Мұндай тексерулер көбінесе жеке қауіпсіздік фирмаларына тапсырылды. Жеке фирмалар осы келісімшарттарды ұтып алу үшін бәсекелестікке түсті. Авиакомпания, берілген бақылау пункті арқылы ұшу-қону жолағын басқаратын болса, сол келісімшартты иеленді. Авиакомпания бақылау пунктінің жұмысын бақыласа да, бақылау құқығы FAA-ға тиесілі болды. CFR 14-тарауындағы шектеулер тиісті әуежай әкімшілігіне бақылау пункттерінің жұмысын қадағалауға рұқсат бермеді. 1974 жылғы "Параллакс көрінісі" фильмінде әуежайдағы қауіпсіздік бақылау пунктінің жұмыс істеп тұрғаны көрсетілген. 11 қыркүйектегі теракттар одан да қатаң ережелерді енгізуге себеп болды, мысалы, жолаушылардың ұшаққа алып жүре алатын заттарының мөлшері мен түрлерін шектеу және үкіметтік фототүбірлі куәлігін көрсетпеген жолаушылар үшін қосымша тексерулер жүргізу. Әуе және көлік қауіпсіздігі туралы заң, әдетте, 2002 жылдың 19 қарашасына дейін барлық жолаушыларды тексеруді федералдық қызметкерлер жүргізуін талап етті. Нәтижесінде жолаушылар мен багажды тексеруді қазір АҚШ Ішкі қауіпсіздік департаментінің құрамындағы Көлік қауіпсіздігі басқармасы (TSA) жүзеге асырады. Жарылғыш заттарды анықтау технологиясын жақсартуға қатысты ережелер 2004 жылғы Терроризмді алдын алу заңына енгізілді. Көбінесе X санаттағы әуежайлардағы қауіпсіздікті жеке мердігерлер қамтамасыз етеді, себебі бұл әуежайлар АҚШ-тағы ең үлкен және жолаушылар ағыны бойынша ең көп жүк көлеміне ие. Жолаушылар ағынының жоғары деңгейіне байланысты X санаттағы әуежайлар терроризм үшін осал нысана болып саналады. 2006 жылы сұйық бомбаға жасалған сәтсіз қастандықтан кейін АҚШ Ішкі қауіпсіздік департаменті барлық рейстерде билет иесінің атынан балаларға арналған тағам мен рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектерден басқа барлық сұйықтықтар мен гельдерді алып жүруге тыйым салды және барлық жолаушылардан тексеру үшін аяқ киімдерін шешіп тастауды талап ете бастады. 2006 жылдың 13 тамызынан бастап АҚШ-тағы әуежолаушылар рецептсіз дәрі-дәрмектерді, диабетпен ауыратын адамдарға арналған глюкоза гелін, қатты ерінген ерінді және нәресте тағамын ұшаққа алып жүре алады. Соңында жолаушыларға тек қол жүктерінде белгілі бір мөлшерде сұйықтық алып жүруге рұқсат берілді, TSA стандарттары бойынша медициналық емес сұйықтықтарды бір кварттық пластикалық қапқа салып жүру керек, әр жолаушыға тек бір қап рұқсат етілді. 2023 жылы АҚШ DHS ғылым және технология басқармасының жылдам тексеру бағдарламасы қазіргі біржолғы тексеру процесін АҚШ азық-түлік дүкендеріндегі өзін-өзі тексеру сияқты өзін-өзі тексеру ағынына айналдыратынын хабарлады.

Prior to the 1970s, American airports had minimal security arrangements to prevent acts of terrorism. For some flights with unassigned seating, no reservations were required, and fares were collected in the air. Federal security personnel started serving on high risk flights in 1962 as the FAA Peace Officers Program; sky marshals began working out of the Miami field office of the United States Marshals Service in 1969. (Hijackers typically wanted to defect to Cuba, making flights from Florida common targets. the Federal Aviation Administration required all airlines to begin screening passengers and their carry on baggage by January 5, 1973. This screening was generally contracted to private security companies. Private companies would bid on these contracts. The airline that had operational control of the departure concourse controlled by a given checkpoint would hold that contract. Although an airline would control the operation of a checkpoint, oversight authority was held by the FAA. C. F. R. Title 14 restrictions did not permit a relevant airport authority to exercise any oversight over checkpoint operations. The 1974 film, The Parallax View, shows an early airport security checkpoint in operation. The September 11 attacks prompted even tougher regulations, such as limiting the number of and types of items passengers could carry on board aircraft and requiring increased screening for passengers who fail to present a government issued photo ID. The Aviation and Transportation Security Act generally required that by November 19, 2002, all passenger screening must be conducted by federal employees. As a result, passenger and baggage screening is now provided by the Transportation Security Administration (TSA), part of the U. S. Department of Homeland Security. Provisions to improve the technology for detecting explosives were included in the Terrorism Prevention Act of 2004. Often, security at category X airports, the U. S. largest and busiest as measured by volume of passenger traffic, is provided by private contractors. Because of the high volume of passenger traffic, category X airports are considered vulnerable targets for terrorism. Following the failed 2006 liquid bomb plot, United States Homeland Security banned all liquids and gels except baby formula and prescription medicines in the name of the ticket holder in carry on luggage on all flights and started requiring all passengers to remove their shoes for screening. From 13 August 2006, airline passengers in the United States could take up to of non prescription medicine, glucose gel for diabetics, solid lipstick, and baby food aboard flights. Eventually passengers were allowed to carry only of liquid in their hand luggage, TSA standards required all non medical liquids to be kept in a quart sized plastic bag, with only one bag per passenger. In 2023 US DHS Science and Technology Directorate's screening at speed program announced that is transforming the current single line screening process into a self screening flow similar to self checkout at a US grocery store.