Кіріспе

Хуедин (Банффихуняд, ; Хейнод) – Румыния, Трансильванияның Клуж округіндегі қала. Хуедин Апусени тауларының солтүстік жиегінде орналасқан. Оны Няршова, Домошу, Хорлацея және басқа да ауылдар қоршап тұр. Қала бір ауылды – Бикелату (Мадьярбикал) ауылын басқарады. Соңғы кезде Хуедин экотуризм жобаларымен белгілі бола бастады.

Халық саны

2021 жылғы халық санағы бойынша Хюэдиннің халқы 8069 адамды құрады. 2011 жылғы халық санағы мәліметтерінде қаланың халқы 9346 адамды көрсеткен, оның ішінде 59,32% румындар, 28,88% венгрлер және 11,45% ромалар болған.

Тарих

Хуэдин қаласы орта ғасырда негірленген. Қала аумағында 13 ғасырға жататын готикалық реформаттық шіркеу орналасқан. 1330 жылдан 1848 жылға дейін қаланың жер иелері Банффи әулеті болды, осыдан қаланың мажар тіліндегі атауы – Банффихуняд шыққан. Қала Венгрия Корольдігінің құрамына кірді. 1526 жылы Хуэдин Трансильвания княздығының, ал 1867 жылға дейін Трансильвания Ұлы Герцогтығының бөлігіне айналды. Қаланың бай тарихи мұрасы – мажар халқының мұрасы. 1895 жылдың 26 қыркүйегінде император Франц Иосиф Трансильваниядағы венгр армиясының жаттығулары аяқталғаннан кейін Банффихунядқа сапар шекті және қала тұрғындары оны зор қуанышпен қарсы алды. Олар осы оқиғаға арнап, аймақтың гүлдерімен және өсімдіктерімен безенділген арка салды. 1910 жылы қаланың халқы 5194 адамды құрады, олардың 90,5%-ы мажар тілінде сөйледі. Сол кезде халықтың 57,5%-ы кальвинистер, 20,7%-ы еврейлер, ал 10%-ы католиктерді құрады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен және Трансильванияның Румыниямен бірігуі жарияланғаннан кейін, 1918 жылдың желтоқсанында румын армиясы венгр-румын соғысы кезінде Хуэдинді бақылауға алды. Қала 1920 жылдың маусымында Трианон шартының шарттарына сәйкес Румыния Корольдігіне өткен аумақтың ресми бөлігіне айналды. Соғыс аралық кезеңде қала Клуж округіндегі Хуэдин пласасының орталығы болды. 1940 жылдың тамызында нацистік Германияның қолдауымен, Екінші Вена сыйлығы қабылданды және Венгрия Румыниядан Солтүстік Трансильвания аумағын (оның ішінде Хуэдинді) қайтарып алды. Алайда, Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында, 1944 жылдың қазанында румын және совет әскерлері қаланы венгр және неміс әскерлерінен қайтарып алды. 1950 жылдан кейін қала Клуж облысындағы Хуэдин ауданының орталығы болды. 1968 жылғы әкімшілік реформадан кейін Хуэдин қайтадан Клуж округінің құрамына кірді.

Қолжетімділік

Қалаға Клуж-Напокадан және Орадея, Тимишоара, Сату-Маре, Брашов, Плоешти, Бухарест және Будапешт сияқты басқа қалалардан CFR пойыздарымен баруға болады. Хуедин теміржол станциясы Бухарестті Орадея жанындағы Венгрия шекарасына жалғайтын 300-ші CFR бағытына қызмет көрсетеді.