Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лулворт шығанағы – Англияның оңтүстігіндегі Дорсет аймағындағы Юра жағалауында, Батыс Лулворт ауылының жанында орналасқан. Бұл шығанақ – мұндай жер бедерінің әлемдегі ең көрнекті мысалдарының бірі, ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген және жыл сайын шамамен 500 000 туристі қабылдайтын танымал орын. Осы сандардың шамамен 30 пайызы шілде және тамыз айларында келеді. Дёрдл Доур табиғи аркасы мен Юра жағалауының басқа да көрнекті нысандарына жақын жерде орналасқан.
Cove on the Jurassic Coast, England
Lulworth Cove is a cove near the village of West Lulworth, on the Jurassic Coast in Dorset, southern England. The cove is one of the world's finest examples of such a landform, and is a World Heritage Site and tourist location with approximately 500,000 visitors every year, of whom about 30 per cent visit in July and August. It is close to the rock arch of Durdle Door and other Jurassic Coast sites.
Геология
Бұғаз, жағалауға параллель жүретін, геологиялық құрамы әртүрлі тау жыныстарының қабаттарынан (конкордантты жағалау) пайда болған. Теңіз бетіне қараған жағында балшықтар мен құмдар эрозияға ұшыраған. Портленд әктасынан тұратын тар (бірнеше) қабат жағалауды құрайды. Одан кейін, аздап төзімділігі төмен Пурбек әктасынан жасалған тар (бірнеше) қабат орналасқан. Одан әрі, әлдеқайда төзімсіз балшықтар мен жасыл құмдар: Велд балшығы, Голт және Жоғарғы жасыл құм. Бұғаздың арт жағында сазды әктас қабаты бар, ол балшықтар мен құмдарға қарағанда әлдеқайда берік, бірақ әктастардан гөрі төзімділігі төмен. Бұғазға кіреберіс – толқындар мен ауа райының әсерінен әктас қабаттарында пайда болған тар жарық. Бұғаздың кең бөлігінде әлсіз балшықтар мен жасыл құмдар эрозияға ұшыраған. Батысқа қарай 0,5 шақырымнан (1 км) кем жерде орналасқан Стейр-Хоул – Лулворт бұғазының бірнеше жүз мың жыл бұрын қалай көрінгенін көрсететін жас бұғаз. Теңіз Портленд және Пурбек әктастарынан Велден балшығына дейін жол ашып, оларды эрозиялауды бастады.
The cove has formed as a result of bands of rock of alternating geological resistance running parallel to the coastline (a concordant coastline). On the seaward side the clays and sands have been eroded. A narrow (less than ) band of Portland limestone rocks forms the shoreline. Behind this is a narrow (less than ) band of slightly less resistant Purbeck limestone. Behind this are of much less resistant clays and greensands; Weald Clays, Gault and Upper Greensand. Forming the back of the cove is a band of chalk, which is considerably more resistant than the clays and sands, but less resistant than the limestones. The entrance to the cove is a narrow gap in the limestone bands, formed by wave action and weathering. The wide part of the cove is where the weak clays and greensands have been eroded. Stair Hole, less than 0.5 mile (1 km) to the west, is an infant cove which suggests what Lulworth Cove would have looked like a few hundred thousand years ago. The sea has made a gap in the Portland and Purbeck limestone here to the Wealden clays and begun eroding them.
География
Шығанақтың пішіні толқын дифракциясының нәтижесі. Шығанақтың тар енуі толқындардың доға тәрізді бұрылуына себеп болады, бұл панорамалық фотосуретте жақсы көрінеді.
The shape of the cove is a result of wave diffraction. The narrow entrance to the cove causes waves to bend into an arc shape, as is visible in the panorama photograph.
Қорғау
Бұлақтан басқа, Хамбери Туттің (батыс жағындағы үлкен борлы төбе) ар жағында Дёрдл Дор орналасқан – табиғи арка. Шығыс жағында қазбаланған орман бар. Лулворт сонымен қатар тасты жағалауымен және қазба жәндіктерімен танымал Киммериджге жақын. Геологтар мен географтар бұл аймаққа 19-ғасырдың басынан бері қызығушылық танытып келеді, ал 1830-шы жылдары аймақтың алғашқы толыққанды зерттеуі жүргізілді. Содан бері бұл аймаққа әлемнің түкпір-түкпірінен студенттер келіп білім алды. Аймақ көптеген келушілердің жүріп-тұруынан зардап шегеді. Жер бетінің зақымдануын азайту үшін ағаш сатылар, қоршаулар мен жолдар орнатылды. Жыл сайын 250 мыңнан астам адам бұлақты Дёрдл Дорға жалғайтын төбеден өтеді. 2001 жылы жағалау ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы тізіміне енгізілді. ЮНЕСКО сарапшылары Лулворт бұлағының түрін сақтау жөнінде жұмыс істеп жатыр. Лулворт – жағалаудағы бірнеше қақпа ауылдарының бірі, онда Мұражай орталығы, туристік ақпарат және табиғи тарих мұражайы бар; 2002 жылы соңғысы 418 595 келушіні қабылдады. Жағалау және солтүстікке қарай, сондай-ақ ауыл төңірегіндегі жерлер жеке меншікте және Лулворт иелігі басқарады. Шығысқа қарайғы жерлер, соның ішінде Тайнехам, Қорғаныс министрлігіне тиесілі және танктерді жаттықтыру үшін пайдаланылады; ол тек демалыс күндері мен мерекелерде ғана ашық.
As well as the cove, across Hambury Tout (the large chalk hill to the west) is Durdle Door, a natural arch. To the east there is a fossilised forest. Lulworth is also close to Kimmeridge, famous for its rocky shore and fossils. Geologists and geographers have been interested in the area since the beginning of the 19th century, and in the 1830s the first serious study of the area took place. Since then the area has drawn students from all over the world. The area suffers from trampling from its many visitors. Wooden steps, fences and steps have been put in place to limit this surface damage. Each year over 250,000 people walk across the hill linking the cove to Durdle Door. In 2001 the coast was granted World Heritage Site status by UNESCO. Experts at UNESCO have been working on preserving the shape of Lulworth Cove. Lulworth was one of a number of gateway villages on the coast with a Heritage Centre—part visitor centre, tourist information and natural history museum; in 2002 the last received 418,595 visitors. The coast and land to the north and around the village is privately owned and managed by the Lulworth Estate. Land to the east, including Tyneham, is owned by the Ministry of Defence and used for tank training; it is open only at weekends and holidays.
Әр түрлі
Сатурнның ең үлкен айы Титанның ең үлкен көмірсутек теңізі Кракен Маредегі Лулворт Синусы шығанағы Лулворт шығанағының атымен аталған.
The bay of Lulworth Sinus in the largest hydrocarbon sea, Kraken Mare, on Saturn's largest moon, Titan, is named after Lulworth Cove.