Уильям Клито: Нормандия мен Фландрия тақтарына талапкер
William Clito
Уильям Клито, Нормандия әулетінен, Фландрия графы болды (1127-1128). Нормандия герцогтығына талапкер, Англия королі Генрих I-нің қарсыласы. Тарихы мен өмірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уильям Клито (25 қазан 1102 – 28 шілде 1128) – Нормандия әулетінің мүшесі, 1127 жылдан қайтыс болғанға дейін Фландрия графтығын басқарды және Нормандия герцогтігіне құқығын таластады. Уильям Жеңімпаздың үлкен ұлы Роберт Куртоздың ұлы ретінде Уильям Клито Англия королі Генрих I-нің орнын басуға мүмкін үміткер деп есептелді. Алайда Генрих оны өзіне қарсылас деп қарады, сондықтан Вильгельм Франция королі Людовик VI-мен одақтасты. Людовик Карл Жақсы өлтірілгеннен кейін оны Фландрияның жаңа графы етіп тағайындады, бірақ фламандтар көтеріліс шығарды және Вильгельм Фландрияға талапкер болған Эльзастың Тьерриімен күресте қаза тапты.
William Clito (25 October 110228 July 1128) was a member of the House of Normandy who ruled the County of Flanders from 1127 until his death and unsuccessfully claimed the Duchy of Normandy. As the son of Robert Curthose, the eldest son of William the Conqueror, William Clito was seen as a candidate to succeed his uncle King Henry I of England. Henry viewed him as a rival, however, and William allied himself with King Louis VI of France. Louis installed him as the new count of Flanders upon the assassination of Charles the Good, but the Flemings soon revolted and William died in the struggle against another claimant to Flanders, Thierry of Alsace.
Жастық шақ
Вильгельм Нормандия герцогы Роберт Куртоз бен Конверсаноның Сибилланың ұлы болды. Оның әкесі Англияның Вильгельм Жеңімпазының тұңғыш ұлы еді. Оның лақабы Клито – ортағасырлық латын термині, ол аңглосаксондық “Этелинг” және оның латыншаланған түрі “Аделинус” (оның бірінші туысы Уильям Аделинге қатысты) сияқты мағына берді. Екі термин де “патшалық қаннан тараған адамды” немесе қазіргі заманғы “принцті” білдіреді. Бұл латын тіліндегі “inclitus/inclutus” (“атақты”) сөзінен туындаған болуы мүмкін. Роберт 1106 жылы Тиншебрай шайқасында ағасы Англия королі Генрих I тарапынан жеңіліп, тұтқынға алынды. Роберт Генрихпен бірге Falaise қаласына барды, онда Генрих өзінің немере інісі Уильям Клитомен алғаш рет кездесті. Генрих немере інісін Арк графы Хелиас Сен-Сенге тапсырды, ол герцог Роберттің заңды емес қызына үйленген, Роберттің досы және қамқоршысы еді. Бала Вильгельм 1110 жылдың тамызына дейін әпкесі мен Хелиаспен бірге болды, содан кейін король кенеттен өкілдерін жіберіп, баланы өзіне беруді талап етті. Ол кезде Хелиас үйде болмағандықтан, оның үйі баланы жасырып, оны қожайынына жеткізді, ол герцогтіктен қашып, Генрихтің жауларының арасында қауіпсіздік тапты. 1112 жылы Роберт тұтқындалған кезде Уильям мен Хелиас Уильямдың туысы Фландрияның жас графы Бальдуин VII сарайына қашып кетті. 1118 жылы Нормандия графтары мен барондарының күшті коалициясы Генрих патшаға көңілі толып, граф Бальдуинмен одақтасып, бүлік көтерді. Олар Уильям Клитоның ісін қолдап, қауіпті көтеріліс бастады. Нормандия шекара графтары мен граф Бальдуин патшаға тым күшті болды және герцогтіктің солтүстігінің көп бөлігін басып алды. Ол Англия мен Нормандия тақтарына үміткер болды, және Норман аристократиясының көп бөлігі оның ісіне қосылды. Осы уақытта Нормандияда Вильгельмді қолдаған аристократиялық бүлік болды, бірақ Генрихтің тыңшылық желісі және көшбасшылардың ұйымдаспауы салдарынан Бургерлульда шайқасында (1124 жылдың наурыз айы) жеңіліске ұшырады. Генрих I өзінің күйеу баласы, император Генрих V арқылы Людовик VI-ны шығыстан қауіп көрсетуге мәжбүрледі, сондықтан Людовик VI белсенді араласудан бас тартты.
William was the son of Duke Robert Curthose of Normandy and Sibylla of Conversano. His father was the first son of King William the Conqueror of England. His nickname Clito was a Medieval Latin term equivalent to the Anglo Saxon "Aetheling" and its Latinized form "Adelinus" (used to refer to his first cousin, William Adelin). Both terms signified "man of royal blood" or, the modern equivalent, "prince". It may have been derived from the Latin inclitus/inclutus, "celebrated." Robert was defeated and captured by his brother King Henry I of England at the Battle of Tinchebrai in 1106. Robert accompanied Henry to Falaise where Henry met his nephew William Clito for the first time. Henry placed his nephew in the custody of Helias of Saint Saens, count of Arques, who had married a natural daughter of Duke Robert, his friend and patron. The boy William stayed in his sister's and Helias's care until August 1110, when the king abruptly sent agents to demand the boy be handed over to him. Helias was at the time away from home, so his household concealed the boy and smuggled him to their master, who fled the duchy and found safety among Henry's enemies. On Robert's capture in 1112, William and Helias fled to the court of the young Count Baldwin VII of Flanders, William's cousin. In 1118 a powerful coalition of Norman counts and barons was sufficiently disenchanted with King Henry to ally with Count Baldwin and rebel. They took up William Clito's cause and commenced a dangerous rebellion. The Norman border counts and Count Baldwin between them were too powerful for the king and seized much of the north of the duchy. He was now a contender for the thrones of England and Normandy, and a significant party of Norman aristocrats adopted his cause. In the meantime, a serious aristocratic rebellion broke out in Normandy in favour of William, but was defeated by Henry's intelligence network and the lack of organisation of the leaders, who were defeated at the Battle of Bourgthéroulde in March 1124. Louis VI was distracted from active intervention as Henry I got his son in law, Emperor Henry V, to threaten Louis from the east.
Фландрия графы
1127 жылы Людовик VI Вильгельмнің ісін ілгеріту үшін көп күш жұмсады. Қаңтар айында ол оған француздық Вексиндегі патшалық иеліктерін Сене өзені арқылы Нормандияға шабуыл жасау үшін база ретінде берді, сондай-ақ ол Франция королевасы Аделаиданың жарты қарындасы – Монферраттың Жоаннасына үйленді. Осы кезде Вильгельмге Ловен графы Годфри I қосылды, және олардың әскерлері 12 шілдеде Аалстты қоршады, бәлкім одан кейін Гентті бағындыруды көздеген болуы мүмкін. Қоршау кезінде ол бір жаяу әскермен болған қақтығыста қолына жарақат алды. Жара қабынуға ұшырап, Вильгельм 1128 жылғы 28 шілдеде жиырма бес жасында қайтыс болды. Оның қасында адал қайнағасы, Сент-Сенстік Хелиас соңына дейін болды, оның әйелі Клитоның заңды емес жарты әпкесі еді. Вильгельм өзінің ағасы Генрих I-ге хат жазып, оның ізбасарларын кешіруді сұрады; Генрих оның тілегін орындады. Кейбір ізбасарлары Генрих I-ге қайтып келді, ал қалғандары крест жорығына аттанды. Вильгельмнің денесі Сент-Омердегі Сент-Бертин аббаттығына жеткізіліп, сол жерге жерленді. Ол баласыз қалды, ал оның әкесі алты жылдан кейін түрмеде қайтыс болды.
Louis VI made great efforts to further William's cause in 1127. In January he granted him the royal estates in the French Vexin as a base to attack down the Seine into Normandy, and he was married to Joanna of Montferrat, a half sister of Queen Adelaide of France. At this point, William was joined by Count Godfrey I of Louvain, and together their armies besieged Aalst on 12 July, with the probable intention of going on from there to reduce Ghent. During the course of the siege he was wounded in the arm in a scuffle with a foot soldier. The wound became gangrenous and William died at the age of twenty five on 28 July 1128, attended to the end by his faithful brother in law, Helias of Saint Saëns, whose wife was one of Clito's illegitimate half sisters. William had written letters to his uncle, Henry I, asking for his followers to be pardoned; Henry did as requested. Some followers returned to Henry I while others set out for the crusade. William's body was carried to the abbey of St Bertin in St. Omer and buried there. He left no children and was survived by his imprisoned father by six years.