Жағдайлық этика: Денелі тәжірибе мен моральдық даму
Situated ethics
Жағдайлық этика – абстрактілі ережелерден гөрі нақты жағдайды, ортаны бағалайтын этикалық көзқарас. Саяси өкілеттенуді қолдайды, жасыл экономикамен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жайғастырылған этика, көбінесе жағдаяттық этикамен шатастырылады, қолданбалы этиканың бір көрінісі болып табылады, онда мәдениеттен немесе теориядан алынған абстрактілі стандарттар, адамның жеке және физикалық қатысы бар үзділіссіз процестерден – мысалы, климат, экожүйе және т.б. – гөрі әлдеқайда маңызсыз деп есептеледі. Бұл әрекет философиясы аясындағы этика теорияларының бірі. Экономиканың жайғастырылған теориялары да бар, мысалы, көбінесе жасыл экономика, сондай-ақ білім туралы теориялар, көбінесе белгілі бір жайғастырылған этикаға негізделген. Олардың барлығы актердің іс-әрекетін немесе іс-әрекеттерінің мүмкіндіктерін анықтайтын нақты физикалық, географиялық, экологиялық және инфрақұрылымдық жағдайға баса назар аударады. Бәрі де стандарттарды немесе билікті қолдану үшін бір ғана көзқарас бар екенін жоққа шығарады. Бұл мұндай теорияларды билік үшін ұнамсыз, ал саяси орталықтандыруды жақтаушылар үшін танымал етеді.
Situated ethics, often confused with situational ethics, is a view of applied ethics in which abstract standards from a culture or theory are considered to be far less important than the ongoing processes in which one is personally and physically involved, e. g. climate, ecosystem, etc. It is one of several theories of ethics within the philosophy of action. There are also situated theories of economics, e. g. most green economics, and of knowledge, usually based on some situated ethics. All emphasize the actual physical, geographical, ecological and infrastructural state the actor is in, which determines that actor's actions or range of actions all deny that there is any one point of view from which to apply standards of or by authority. This makes such theories unpopular with authority, and popular with those who advocate political decentralisation.
Тіршілік ету
Адамдар Колберг/Гиллиганның моральдық даму кезеңдерінен өтеді. 3-кезеңге дейін (Конвенциялық мораль: Жақсы жеке қарым-қатынастар) бұл кезеңдер денеге ие болумен үйлесімді. Заң философиясының көп бөлігі заңды күшімен орындау үшін тәуекелге баратын денелердің заңды орындау деңгейіне дейін заңды денеге айналдыратынын баса көрсетеді. Дегенмен, Лоуренс Кольберг әмбебап этиканы, яғни денеден тыс этиканы ұсынғанда, кезеңдер қиындыққа толады. Барлық этикалық шешімдер міндетті түрде белгілі бір әлемде қабылданады. Кэрол Гиллиганның көзқарасы денеге негіделген көзқарасқа жақын және "Құдайдың көзімен қарауды" талап ететін әмбебап этикалық принциптерге қарағанда денелер арасындағы этикалық қатынастарды баса көрсетеді. Кейбір этика мамандары белгілі бір жағдайда дұрыс пен дұрысты ажыратуда этика маманның рөлін ерекше атап көрсетеді. Бұл 4-кезең, бірақ этика маман қарым-қатынастарға зиян келтіруге немесе принциптерді бұзуға құлшынбайды, мысалы, өмір сүру немесе адам құқықтары меншік құқығынан жоғары тұрады.
Humans pass through Kohlberg/Gilligan's stages of moral development. Up to stage 3 (Conventional morality:Good Interpersonal Relationships), these stages are compatible with embodiment. Most philosophy of law emphasizes that the fact that bodies take risk to enforce laws, make laws embodied at least to the degree they are enforced. However, the stages become problematic when Lawrence Kohlberg posits a universal ethics that is, a disembodied ethic. All ethical decisions are necessarily situated in a world. Carol Gilligan's view is closer to an embodied view and emphasizes ethical relationships necessarily between bodies over universal ethical principles that require a "God's Eye view". Some ethicists emphasize the role of the ethicist to sort out right versus right in a given context. This is stage 4 but assumes that the ethicist is hesitant to damage relationships or violate principles, e. g. that survival or human rights take precedence over property rights.