Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қазіргі заманғы индуистік реформалық ағымдар
Contemporary reform Hindu denominations
Қазіргі заманғы топтар, жиынтығында индуистік реформа қозғалыстары, индуизм реформасы, неоиндуизм немесе индуистік қайта жаңғыру деп аталатын бұл ағымдар, индуизмді діни-рухани және қоғамдық тұрғысынан жаңарту мен реформалауға ұмтылады. Бұл қозғалыстар бенгалдық қайта өрлеу дәуірінде пайда бола бастады.
Contemporary groups, collectively termed Hindu reform movements, reform Hinduism, Neo Hinduism, or Hindu revivalism, strive to introduce regeneration and reform to Hinduism, both in a religious or spiritual and in a societal sense. The movements started appearing during the Bengali Renaissance.
Тарих
XVIII ғасырдан бастап Үндістан британдықтардың отарлауына түсті. Бұл отарлау Үндістан қоғамына зор әсер етті, онда әлеуметтік және діни қайраткерлер батыс мәдениетін бойға сіңіруге және индуизм мәдениетін жаңғыртуға ұмтылды.
From the 18th century onward India was being colonialised by the British. This colonialisation had a huge impact on Indian society, where social and religious leaders tried to assimilate the western culture and modernise Hindu culture.
Әлеуметтік реформалар қозғалыстары
Әлеуметтік жұмыста Свами Вивекананда, Даянанда Сарасвати, Махатма Ганди, Виноба Бхаве, Баба Амте және Прабхат Ранджан Саркар ең маңызды тұлғалар болды. Сүндерлал Бахугуна индуистік экологиялық идеяларға сәйкес орманды жерлерді сақтау мақсатында "Чипко" қозғалысын ұйымдастырды. Аз қолжетімді Ведалар жобалмады, ал олармен қатар Вачандар жинақталды.
In social work, Swami Vivekananda, Dayananda Saraswati, Mahatma Gandhi, Vinoba Bhave, Baba Amte and Prabhat Ranjan Sarkar have been most important. Sunderlal Bahuguna created the chipko movement for the preservation of forestlands according to the Hindu ecological ideas. The less accessible Vedas were rejected and parallel Vachanas were compiled.
Брахмо Самадж
Брахмо-самадж – 1828 жылы Калькутта қаласында Раджа Рам Мохан Рой құрған әлеуметтік және діни қозғалыс. Кейіннен Брахмо-самадж қозғалысының нәтижесінде 1850 жылы Дебендранат Тагор Брахмо дінін құрды, ол Рабиндранат Тагордың әкесі ретінде белгілі.
The Brahmo Samaj is a social and religious movement founded in Kolkata in 1828 by Raja Ram Mohan Roy. The Brahmo Samaj movement thereafter resulted in the Brahmo religion in 1850 founded by Debendranath Tagore, better known as the father of Rabindranath Tagore.
Оңтүстік Үндістанның Брахмо Самаджы
Брахмо-саманың сенімі мен қағидалары Андхра-Прадеш, Тамил Наду, Карнатака және Керала сияқты Оңтүстік Үндістан штаттарында көптеген жақтастарымен тарады. Кералада Аятхан Гопалан Брахмосамадж мен Раджа Рам Мохан Ройдың сенімін және қағидаларын таратумен айналысты, ал 1898 жылы Каликут (қазіргі Кожикод) аймағында Брахмосамадж құру арқылы реформалық қызметтер бастау алды. Гопалан кәсібі бойынша дәрігер болған, бірақ өмірін Брахмосамаджға арнады және қайтыс болғанға дейін Калькутта Садхаран Брахмосамадждың белсенді атқарушы мүшесі болып қызмет етті.
The faith and Principles of Brahmo Samaj had spread to South Indian states like Andhra Pradesh, Tamil Nadu, Karnataka, and Kerala with many followers. In Kerala the faith and principles of Brahmosamaj and Raja Ram Mohun Roy had been propagated by Ayyathan Gopalan, and reform activities had been led by establishing Brahmosamaj in 1898 in the Calicut (now Kozhikode) region. Gopalan was a doctor by profession, but dedicated his life to Brahmosamaj, and was an active executive member of the Calcutta Sadharan Brahmosamaj until his death.
Ария Самадж
Ария қоғамы – 1875 жылы Махарши Даянанданың Бомбей қаласында құрған, бір Құдайға сенетін индуизмдік реформалық қозғалыс. Ол – аскет, Ведалардың қатесіздігіне сенген адам. Оның мақсаты – Ведалардың билігіне негізделген, баршаға ортақ құрылым құру еді. Даянанда «дүниеге ізет сыйлауды», яғни индуизмді Ведалардың әмбебаптығына қайтаруды қалағанын айтты. Осы мақсатта Ария қоғамы ХХ ғасырдың басында Шудди қозғалысын бастады, оның арқасында ислам және христиан дініне өткен адамдар индуизмге қайта оралды, мектептер мен миссионерлік ұйымдар құрылды және Үндістан шегінен тыс жерлерде қызмет кеңейтілді. Үндістанның тұңғыш премьер-министрі Джавахарлал Неру өзінің «Индияны ашу» атты кітабында Ария қоғамын индуизмге дін аударуды (прозелитизмді) енгізгендігі үшін құрметпен атады.
The Arya Samaj is a monotheistic Hindu reform movement founded in India by Maharshi Dayananda in 1875 at Bombay. He was an ascetic who believed in the infallible authority of the Vedas. It aimed to be a universal structure based on the authority of the Vedas. Dayananda stated that he wanted 'to make the world noble', i. e., to return Hinduism to its universality of the Vedas. To this end, the Arya Samaj started Shuddhi movement in early 20th century to bring back Hinduism to people converted to Islam and Christianity, set up schools and missionary organisations, and extended its activities outside India. Jawaharlal Nehru, the first prime minister of India in his book, The Discovery of India credits Arya Samaj in introducing proselytization in Hinduism.
Рамакришна қозғалысы
Свами Вивекананда 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында индуизмнің тағы бір бағытының қалыптасуындағы маңызды тұлға болды. Ол өзінің гуруы Шри Рамакришнаның (Пури дашанами сампрадайының) құлшылық (бхакти марга) жолын білім жолымен (гнана марга) үйлестірді. Оның идеялары мен сөздері көптеген үнді және үнді емес, индуист және индуист емес адамдарға шабыт берді. Оның идеяларына ерекше ықпал еткен белгілі тұлғалардың қатарында Рабиндранат Тагор, Ганди, Субхас Бос, Сатьендранат Бос, Мегх Над Саха, Ниведита әпке және Шри Ауробиндо болды.
Swami Vivekananda was a central personality in the development of another stream of Hinduism in late 19th century and the early 20th century that reconciled the devotional (bhakti märga) path of his guru Sri Ramakrishna (of the Puri dashanami sampradäya) with the gnana märga (path of knowledge). His ideals and sayings have inspired numerous Indians as well as non Indians, Hindus as well as non Hindus. Among the prominent figures whose ideals were very much influenced by them were Rabindranath Tagore, Gandhi, Subhas Bose, Satyendranath Bose, Megh Nad Saha, Sister Nivedita, and Sri Aurobindo.