Кіріспе

Бағдад батареясы – бір уақытта табылған үш артефакттан тұратын жиынтық: керамикалық құмыра, мыс түтік және темір таяқша. Ол 1936 жылы қазіргі Ирактағы Кужут-Рабу қаласының жанында, Парфян (б.з.д. 150 – 223 ж.) және Сасани (224–650 ж.) империяларының астанасы Ктесифон қаласының маңында табылған. Жақын жерлерде де осы сияқты артефакттар кездескен. Оның пайда болуы мен мақсаты әлі анықталған жоқ. Сол кездегі Ирак Ұлттық мұражайының директоры Вильгельм Кёниг бұл нысан гальваникалық элемент ретінде жұмыс істегенін, мүмкін электрокапталдау немесе түрлі электротерапия үшін қолданылған болуы мүмкін деген болжам жасады. Бірақ осы кезеңнен электрокапталданған ешқандай зат белгілі емес, және археологтар бұл пікірмен келіспейді. Тағы бір түсіндірме бойынша, бұл құрылғы қасиетті жазбаларды сақтауға арналған ыдыс болған. Артефакт 2003 жылы АҚШ бастаған Иракқа басып кіру кезінде жоғалып кетті. В. Б. Хаффорд Мило Россидің осы тақырыптағы бейнесіне жауап ретінде артефакттардың табылу жағдайларын баяндайды.

Операция туралы теориялар

Оның шығу тегі мен мақсаты әлі анық емес. Олар күміс заттарға алтын жалату үшін қолданылған гальваникалық элементті құраған болуы мүмкін деген гипотеза бар. Скептиктер бұл түсіндіріске қарсы шығады. Металдың тозуы және жүргізілген сынақтар ыдыста қышқыл, мысалы, шарап немесе сірке су болғанын көрсетеді.

Қосымша эксперименттер

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Уиллард Грей жүзім шырынымен толтырылған шамамен сол батареяның дизайнын қайта жасап, қазіргі өндірісті көрсетті. В. Янсен бензохинон (кейбір қоңыздар хинондар өндіреді) және сірке қолданып жасушада тәжірибе жасады және қанағаттанарлық нәтижелер алды. 1978 жылы Ромер-ун-Пелизеус мұражайының бұрынғы директоры Арне Эггебрехт кішкентай мүсінге алтын жалатырды деген хабар бар. Бұл тәжірибе туралы тікелей жазбаша немесе фотосуреттер сақталмаған. BBC жариялаған мақалада сол мұражайдағы зерттеуші доктор Беттина Шмиц: "1978 жылы осы жерде өткен тәжірибелер туралы ешқандай жазбаша құжат жоқ. Тіпті фотосуреттері де жоқ, бұл өте жалықтырады. Мен мұражай мұрағатында іздедім және 1978 жылы қатысқан барлық адамдармен сөйлестім, бірақ ешқандай нәтижеге қол жеткізбедім" деді.

Электропластика гипотезасы

Кенигтің өзі ол электрленген деп ойлаған заттардың мәнісінде жаңылыпты. Олар, көрінетін болса, сынапты пайдаланып отпен алтынға жалатылған. Британ мұражайының Пол Крэддок: «Осы аймақтан және дәуірден біз көретін мысалдар – дәстүрлі алтын жалату және сынапты алтынға жалату. Электрожалату теориясын нақты растайтын ешқандай дәлел жоқ» деді. Альберта университетінің профессоры Пол Т. Кейзер Эггебрехт тиімді, қазіргі заманғы электролит қолданғанын, ал тек сірке суды немесе сол кезде қол жетімді басқа электролиттерді пайдаланса, батареяның қуаты өте әлсіз болар еді деп атап өтті. Сондықтан, егер бұл шын мәнінде батарея болса да, оны электрожалату үшін қолдану мүмкін емес деп қорытындылады. Дегенмен, Кейзер батарея теориясын қолдады, бірақ оның электрлік акупунктура арқылы ауырсынды басу сияқты жеңіл электротерапия үшін қолданылғанын болжайды.

Азутегін оқшаулағыш ретінде

Термопластикалық битум тығыздағышы гальваникалық элемент үшін өте қолайсыз болар еді, себебі оны ұзақ пайдалану үшін электролитті жиі толықтыру қажет болады.

Альтернативті гипотеза

Бұл бұйымдар Тигр өзенінің жанындағы Селеукия қаласынан алынған қасиетті жазбалар сақталған ыдыстар деп саналатын басқа заттарға ұқсас. Бұл зат 2003 жылы Иракқа басып кірген кезде Ұлттық мұражайдан мыңдаған басқа жәдігерлермен бірге тоналған. 2012 жылдың наурызында, Ирак археологиясы саласындағы сарапшы, Стони Брук университетінің профессоры Элизабет Стоун, 20 жылдан кейін Ирактағы алғашқы археологиялық экспедициядан оралғаннан кейін, осылардың батареялар екеніне сенетін бірде-бір археологты білмейтінін мәлімдеді.

MythBusters телебағдарламасы

Discovery Channel арнасының MythBusters бағдарламасы ыдыстардың көшірмелерін жасап, оларды электроқаптау немесе электростимуляция үшін пайдалануға болатынын анықтауға тырысты. MythBusters бағдарламасының 29-шы эпизодында (2005 жылғы 23 наурыз) он қолмен жасалған терракота құмырасы батарея ретінде жұмыс істеу үшін жабдықталды. Мыс пен темір арасындағы электрохимиялық реакцияны іске қосу үшін электролит ретінде лимон шырыны таңдалды. Қатар жалғанғанда, батарея 4 вольт электр қуатын өндірді. Қатар байланысқанда, жасушалардың қуаты кішкентай нысанды электроқаптауға және емдік мақсаттар үшін акупунктуралық инелерге ток жеткізуге жеткілікті болды, бірақ MythBusters бағдарламасының жүргізушісі Адам Савидге электр тогының соққысын беруге жете алмады. Оның орнына, әріптес жүргізушілер оны 10 000 вольттық мал қоршауының тоқ генераторына қосып, оны әзілге салды. Археолог Кен Федер бағдарламада, ыдыстар арасындағы қосылыстарға (қажетті кернеуді өндіру үшін қажет болған) немесе оларды электроқаптау үшін пайдаланғанына ешқандай археологиялық дәлелдер табылмайтынын атап өтті.