Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бельгиялық суретші Герже жасаған комикстегі кейіпкер, ойдан туған тұлға.
Comic character by Belgian cartoonist Hergé
the fictional character
Чанг Чонг Чен – белгиялық суретші Гержедің "Тинтиннің оқиғалары" комикстерінің ойдан туған кейіпкері. Чанг пен Тинтин қысқа ғана уақыт таныс болса да, араларында терең байланыс орнап, ажырасса немесе қайта табысса, екеуі де көздерінен жас шығарып жылайды. Чангтың прототипі – Герженің нағыз досы, қытай суретшісі Чжан Чонгрен. Оны таныстырған оқиға Герже мен Тинтин үшін маңызды рөл атқарды, нәтижесінде бұл комикс барлық уақыттағы ең танымал туындылардың біріне айналды.
Chang Chong Chen is a fictional character in The Adventures of Tintin, the comics series by Belgian cartoonist Hergé. Although Chang and Tintin only know each other for a short time, they form a deep bond which drives them to tears when they separate or are re united. Chang was based on the Chinese artist Zhang Chongren, a real friend of Hergé's. The story that introduced him was to have a major effect on Hergé and Tintin, making it one of the most popular series of all time.
Қасиетінің тарихы
Хикаясын жоспарлау барысында Гержеге Лувен университетінің қытай студенттерінің дін қызметкері, отец Госсет хабарласып, Қытайдағы өмірдің нақты жағдайы туралы зерттеу жүргізуді ұсынды. Герже келісім берді, ал Госсет оны Брюссельдегі Корольдік Көркемсурет академиясының студенті Чжан Чонгренмен таныстырды. Екеуі де 27 жаста болғандықтан, жақсы тіл табысып, Герже жаңа досын хикаяға енгізуді шешті. Чжан көптеген қытай жазуларын ұсынды және Гержеге қытай мәдениеті, тарихы және сурет салу техникасы туралы көптеген ақпарат берді. Ол сондай-ақ 1930 жылдардағы Қытайдағы өмірдің толыққанды сипаттамасын жасады, оның ішінде жапон, британ, американ және басқа батыс державаларының шығыс аумақтарын басып алуы туралы мәліметтер де болды. Олардың кездесулерінің нәтижесінде 1936 жылы "Көк лотос" атты хикая жарық көрді, ол "Тинтиннің оқиғалары" туындысының дамуындағы маңызды кезең болды. Содан бері Герже өзінің тақырыптарын мұқият зерттей бастады. Ол сонымен қатар, жергілікті халықтар мен шетелдіктер арасындағы қарым-қатынасқа деген көзқарасын өзгертті. Бұрынғыда ол "Конгодағы Тинтинде" (1930 жылы жарық көрген) империализмге оң көзқарас білдірген болатын. Ал "Көк лотоста" (1934-35) Жапонияның Қытайды басып алуын сынап, Мукден оқиғасынан шабыттанған оқиғаны көрсетті. Шанхай халықаралық қонысы, оның расистік батыс бизнесмендері мен сыбайлас жемқор полициясы (ақ және сикх офицерлері бар) да жағымсыз жарыққа түсті.
In the process of planning his story, Hergé was contacted by a Father Gosset, chaplain to the Chinese students at Louvain University, who suggested that he do some actual research into life in China as it really was. Hergé agreed and Gosset introduced him to Zhang Chongren, a student at the Académie Royale des Beaux Arts in Brussels. The two men, both aged 27, got on well and Hergé decided to include his new friend in the story. Zhang supplied much of the Chinese writing that was to feature and told Hergé a lot about Chinese culture, history and drawing techniques. He also gave a detailed description of life in 1930s China, which included the occupation of eastern territories by the Japanese, British and Americans and other Western powers. The result of their meetings was the 1936 story The Blue Lotus, a major landmark in the development of The Adventures of Tintin. From now on Hergé would research his subjects thoroughly. He also changed his attitude towards the relationship between native peoples and foreigners. He had previously taken a positive view of imperialism in Tintin in the Congo (published in 1930). Now, in The Blue Lotus (1934 35), he criticised the Japanese occupation of China and featured an event inspired by the Mukden incident. The Shanghai International Settlement, with its racist Western businessmen and corrupt police (which includes White and Sikh officers), was also shown in a bad light.
Тинтинмен кездесу
Шығармадағы Чанг алғаш рет "Көк лотоста" Тинтин суға батудан құтқарған жас жетім бала ретінде пайда болды. Ол ең алдымен, неге Тинтин сияқты ақ түсті шетелдік ақ емес баланы құтқаруға тырысады деп сұрады (Тинтин "Күн тұтқындары" фильміне Зорриноға көмектескенде осыған ұқсас сұрақтар қойды). Содан кейін ол Тинтинмен қытайлар мен қытай еместердің бір-біріне деген бейбітшілік туралы жазбалар алмастырды және оны күлді. Батыс тұжырымдарын сипаттағанда Тинтин Фу Маньчжу сияқты кейіпкерді қамтиды. (Шын мәнінде "Көк лотос" фильмінде Мицухирато есімді жапондық зұлым кейіпкер бар.) Олар енді достар болды және Чанг Тинтинді ұрланған дәрігердің ізін тапқан Хюкоуға алып барды. Олар Чангтың әкесімен бірге тұратын. Кейін олар Томсон мен Томпсонға тап болды, олар қытай операсының кейіпкерлері сияқты киініп, халықтың жартысы көңіл көтере отырып, соңынан ілесіп отырды. Томсон мен Томпсон Тинтинді тұтқындап, оны жергілікті полиция бөлімшесіне алып барып, экстрадициялау рәсімін бастады. Алайда олар жергілікті полицияға көмек көрсету туралы нұсқаулық қытай тілінде жазылған құжатты жоғалтып алған еді. Чанг газетті Томсон мен Томпсон "аяқпен ауысқандар" деп мәлімдеген басқа бір газетпен алмастырды және бұл оны дәлелдейді. Құжатты оқыған кезде полиция бастығы күлімсіреп күлді, содан кейін Томсон мен Томпсонды қуып жіберді, ал Тинтинді босатты. Чанг сонымен қатар Тинтинді оны өлтіру үшін жіберілген фотограф ретінде киінген жапон агентінен құтқарды. Тинтин Чанды өзімен бірге Шанхайға алып кетіп, жауы Мицухиратомен есеп айырысады. Тинтин апийим саудасына қарсы күрескен құпия қоғамның - "Аждаһаның ұлдары" бас басқармасында тұрып жатыр екен. Чанг олармен бірге қоныс аударды және опиум контрабандашыларының үлкен тобына қарсы ақыл-ой соғысына қосылды. Чанг бандиттің басшыларын тұтқындауда және Тинтинді және басқаларды өлім жазасынан құтқаруда маңызды рөл атқарды. Бұл қылмыскерлердің арасында Тинтиннің қас жауы Растапопулос та бар еді. Кейін Чанды Тиньтиннің одақтасы Ван Чен И асырап алады. Тинтин мен Сноуи естеріне жас ұшып, Чанг пен оның жаңа отбасымен қоштасып, Еуропаға жол тартты.
The fictional Chang first appeared in The Blue Lotus as a young orphan whom Tintin saved from drowning. The first thing he asked was why a white foreigner like Tintin would bother saving a non white boy at all (Tintin was to cause similar queries when helping Zorrino in Prisoners of the Sun). He and Tintin then exchanged notes on the prejudice that Chinese and non Chinese have for each other and laughed it away. In his description of Western prejudices, Tintin includes a Fu Manchu like character. (In fact The Blue Lotus features a Japanese villain called Mitsuhirato.) They now became friends and Chang led Tintin to Hukow where he was on the trail of a kidnapped doctor. There they stayed with a friend of Chang's late father. They later encountered Thomson and Thompson who had arrived dressed as figures out of a Chinese opera and were being followed with amusement by half the population. Thomson and Thompson had been sent to arrest Tintin and took him to the local police station in order to start extradition proceedings. However, they had lost a document written in Chinese which instructed the local police to give them assistance. Chang replaced the paper with another one which claimed that Thomson and Thompson were "lunatics and this proves it". When he read the document, the chief of police roared with laughter, then he had Thomson and Thompson thrown out and Tintin released. Chang also saved Tintin from a Japanese agent dressed as a photographer who had been sent to kill him. Tintin took Chang with him back to Shanghai in order to settle his scores with his enemy Mitsuhirato. Tintin was staying at the headquarters of the Sons of the Dragon, a secret society that fought against the trafficking of opium. Chang moved in with them and joined in the battle of wits against a major gang of opium smugglers. Chang played a crucial part in the capture of the leaders of the gang and saving Tintin and others from execution. The crooks included Tintin's arch enemy Rastapopoulos. After that Chang was adopted by Tintin's ally Wang Chen Yee. Tintin and Snowy then left for Europe amid a tearful and emotional farewell to Chang and his new family.
Чанг пен Йети
Чанг 24 жыл өткен соң, 1960 жылы жарық көрген «Тиньтин Тибетте» әңгімесіне дейін баяндалмай келді. Осы әңгімеде Чанг Тинтинге хат жіберіп, жақын арада Гонконгтан Лондонға, Вангтың бауырласының антиквариат дүкенінде жұмыс істеу үшін көшіп бара жатқанын хабарлайды. Алайда, оның ұшағы Тибет тауларында апатқа ұшырайды. Чанг апаттан аман қалады, ал барлық жолаушылары қаза болады, оны Гималайда мекендейтін мифтік жаратылыс – йети құтқарады. Йети Чангты күтіп, оны тамақпен қамтамасыз етеді, бірақ құтқару келгенде, қызудан әлсіз Чангты мүмкіндігінше алысқа алып кетеді. Тинтин Чангтың өлмегеніне сенімді, себебі ол түсінде оның көмекке шақырғанын көреді. Барлық логикаға қайшы, ол оны іздеуге шығады, Капитан Хэддоктың көмегімен, ол да, көптеген адамдар да Чангтың қайтыс болғанына сенеді. Тинтин мен Хэддок ақыры Чанг пен Йетиді тағы бір үңгірге дейін іздеп табады және көз жасымен кездескеннен кейін оны құтқарып алады. Оны тастап кетуге мәжбүр болғанымен, Чанг оны тірі қалдырғаны үшін Йетиге шын жүректен риза болады және оны «жаман қар адам» емес, «кешірімді қар адам» деп сипаттайды. Тинтин бір күні оның тұтқындалуы мүмкін бе деп ойлағанда, Чанг бұған қарсылық білдіреді, Йетиге жабайы жануар емес, адам ретінде қарау керек деп санайды. Кейін Чанг Лондонға кетеді, ол Тинтин мен Хэддокқа хаттар жіберіп тұрады (қараңыз, «Кастафиоренің изумруды»). «Тибеттегі Тиньтин», шамасы, Герженің ең жеке туындысы болды. Ол оны жазған кезде нақты Жангты ондаған жылдар бойы көрмеген еді. Кейін, 1981 жылы француз баспасөздері Жангты Қытайда тауып, Гержемен кездесу үшін Еуропаға сапар ұйымдастырды. 1985 жылы Жанг француз азаматтығын алып, Парижге қоныс аударды, онда оқытумен айналысып, 1998 жылы қайтыс болды.
Chang remained unmentioned in the stories until Tintin in Tibet, published 24 years later in 1960. In this story, Chang sends Tintin a letter in which he announces his imminent move from Hong Kong, where he had been living, to London in order to work in an antique shop owned by a brother of Wang's. His aeroplane, however, crashes over the mountains of Tibet. Chang survives the disaster while all his fellow passengers perish, and is rescued by the yeti, the mythical creature said to live in the Himalayas. The yeti takes care of Chang, providing him with food, but when rescue arrives, he also takes Chang, weak with fever, as far away as possible. Tintin is convinced that Chang is not dead, after seeing him in a dream calling for help. Against all logic he sets off to find him, with the grudging help of Captain Haddock who, along with almost everyone else, believes Chang to be deceased. Tintin and Haddock eventually track Chang and the yeti down to another cave, and manage to get him out, following a tearful reunion. Although he has to leave him, Chang is very grateful to the yeti for keeping him alive and describes him as "poor snowman", rather than "abominable". When Tintin wonders if he might one day be captured, Chang objects to this, feeling that the yeti should be looked upon as a human rather than a wild animal. Chang later goes to London from where he keeps in touch, sending letters to Tintin and Haddock (see The Castafiore Emerald). Tintin in Tibet was perhaps Hergé's most deeply personal work. When he wrote it, he had not seen the real life Zhang for several decades. Later, in 1981, the French media managed to find Zhang in China and arrange a trip to Europe for a reunion with Hergé. In 1985, Zhang received French citizenship and settled in Paris to teach, where he died in 1998.