Лангдон Уиннер: Ғылым, технология және қоғам туралы зерттеулер
Langdon Winner
Лэнгдон Уиннер – саясаттану ғылымының докторы, ғылым және технология саясаты сарапшысы. Ренсселер Политехникалық институтындағы профессоры. Биографиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лэнгдон Уиннер (7 тамыз 1944 жылы туған) – Нью-Йорк штатының Троя қаласындағы Ренсселер политехникалық институтының ғылым және технология зерттеулер кафедрасының гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар төрағасы. Лэнгдон Уиннер 1944 жылы 7 тамызда Калифорния штатының Сан-Луис-Обиспо қаласында дүниеге келген. Ол 1966 жылы бакалавр, 1967 жылы магистр және 1973 жылы доктор ғылымын, барлығы саяси ғылым бойынша Калифорния университетінде (Беркли) алған. Оның негізгі зерттеу саласы – саяси теория. Ол Лейден, МТИ, Калифорния университеті (Лос-Анджелес) және Калифорния университеті (Санта-Круз) университеттерінде профессор болып жұмыс істеген. 1985 жылдан бері Ренсселер политехникалық институтында қызмет етеді; 2000 жылы Харви Мадд колледжінде және 2001 жылы Колгейт университетінде арнайы шақырылған профессор болды. 2010 жылы Мадридтегі Universidad Complutense университетіне Fulbright стипендиясы бойынша барды. Уиннер Нью-Йорк штатында тұрады. Ол Гейл П. Стюартқа үйленген және үш баласы бар. Оның қызығушылықтары – ғылым, технология, американдық халық мәдениеті және тұрақтылық теориясы. Уиннер ғылым, технология және қоғам туралы мақалалары мен кітаптарымен белгілі. Сондай-ақ ол бірнеше жыл бойы журналист, рок музыкасын сындырушы және Rolling Stone журналының редакторы болып жұмыс істеген.
Langdon Winner (born August 7, 1944) is Thomas Phelan Chair of Humanities and Social Sciences in the Department of Science and Technology Studies at Rensselaer Polytechnic Institute, Troy, New York. Langdon Winner was born in San Luis Obispo, California on August 7, 1944. He received his B. A. in 1966, M. A. in 1967 and Ph. D. in 1973, all in political science at the University of California, Berkeley. His primary focus was political theory. He has been a professor at Leiden, MIT, University of California, Los Angeles and at the University of California, Santa Cruz. Since 1985 he has been at the Rensselaer Polytechnic Institute; he was a visiting professor at Harvey Mudd College (2000) and Colgate University (2001). In 2010 he was a Fulbright Fellow visiting the Universidad Complutense in Madrid. Winner lives in upstate New York. He is married to Gail P. Stuart and has three children. His interests include science, technology, American popular culture, and theories of sustainability. Winner is known for his articles and books on science, technology, and society. He also spent several years as a reporter, rock music critic, and contributing editor for Rolling Stone magazine.
Технология және саясат
1980 жылы Уиннер технологиялар әлеуметтік қатынастарды, яғни билікті іске асырады деген тұжырым жасады. «Артефакттардың саясаты болады ма?» деген сұраққа жауап ретінде, ол артефакттардың саяси сипатқа ие болуының екі жолын анықтады. Біріншісі, техникалық құрылым мен әлеуметтік тәртіпке қатысты, артефакттардың өнертабысы, жобалануы немесе құрастырылуы қоғамның мәселелерін шешу механизміне айналуы мүмкін. Бұл жол «қажетті» және «қажетсіз» деген қарапайым санаттардан асып түседі, себебі техникалық даму процесінің өзі белгілі бір бағытта соншалықты қиындатылған, оның нәтижесінде кейбір әлеуметтік топтар үшін керемет табысқа жеткендей сезінуі, ал басқалары үшін күйреуге ұшырау мүмкіндігі туады (Winner, 256 б., 1999). Бұл технологиялық даму процесінің артефакттың саясатын анықтаудағы маңыздылығын көрсетеді, сондықтан барлық мүдделі тараптарды осы процеске қатыстыру өте маңызды. (Мүдделі тараптарды кімдер құрайтынын және оларды қалай қатыстыру керектігін анықтау – мүлдем басқа мәселе.) Артефакттардың саяси сипатқа ие болуының екінші жолы – саяси қатынастардың белгілі бір түрлерімен байланысты артефакттарға қатысты, Уиннер оларды іштей саяси артефакттар деп атайды (Winner, 22 б., 1999). Ол іштей саяси артефакттардың екі түрін ажыратады: белгілі бір әлеуметтанулық жүйені қажет ететіндер және белгілі бір әлеуметтанулық жүйемен үйлесімділер (Winner, 29 б., 1999). Сонымен қатар, техникалық жүйенің ішкі және сыртқы факторлары арасында да айырмашылық бар (Winner, 33 б., 1999). Артефакттардың саяси сипатқа ие болуының екінші жолын төрт «түрге» бөлуге болады: белгілі бір ішкі әлеуметтанулық жүйені қажет ететіндер, белгілі бір ішкі әлеуметтанулық жүйемен үйлесімділер, белгілі бір сыртқы әлеуметтанулық жүйені қажет ететіндер және белгілі бір сыртқы әлеуметтанулық жүйемен үйлесімділер. Уиннердің тұжырымының кейбір аспектілері басқа ғалымдар, соның ішінде Бернвард Йоргес тарапынан сынға ұшырады.
In 1980 Winner proposed that technologies embody social relations, i. e. power. To the question he poses "Do Artifacts Have Politics? ", Winner identifies two ways in which artifacts can have politics. The first, involving technical arrangements and social order, concerns how the invention, design, or arrangement of artifacts or the larger system becomes a mechanism for settling the affairs of a community. This way "transcends the simple categories of 'intended' and 'unintended' altogether", representing "instances in which the very process of technical development is so thoroughly biased in a particular direction that it regularly produces results heralded as wonderful breakthroughs by some social interests and crushing setbacks by others" (Winner, p. 25 6, 1999). It implies that the process of technological development is critical in determining the politics of an artifact; hence the importance of incorporating all stakeholders in it. (Determining who the stakeholders are and how to incorporate them are other questions entirely.) The second way in which artifacts can have politics refers to artifacts that correlate with particular kinds of political relationships, which Winner refers to as inherently political artifacts (Winner, p. 22, 1999). He distinguishes between two types of inherently political artifacts: those that require a particular sociological system and those that are strongly compatible with a particular sociological system (Winner, p. 29, 1999). A further distinction is made between conditions internal to the workings of a given technical system and those that are external to it (Winner, p. 33, 1999). This second way in which artifacts can have politics can be further articulated as consisting of four 'types' of artifacts: those requiring a particular internal sociological system, those compatible with a particular internal sociological system, those requiring a particular external sociological system, and those compatible with a particular external sociological system. Certain features of Winner's thesis have been criticized by other scholars, including Bernward Joerges.
Музыка
Winner Rolling Stone журналы жасаған The Masked Marauders атты әйелдер альбомына фортепиано мен қосымша вокалдармен үлес қосты. Ол сонымен қатар The Revels тобының "Church Key" әнінде фортепианода орындады. Winner 1970-ші жылдардың ең жоғары бағаланған альбомдарының бірі, Нил Янгтың "After the Gold Rush" альбомына сынды пікір жазғанымен де танымал.
Winner contributed piano and backing vocals to the hoax album The Masked Marauders created by Rolling Stone. He also played piano on "Church Key" by The Revels. Winner is also notable for having written a negative review of one of the most critically acclaimed albums of the 1970's, Neil Young's After the Gold Rush.
Білім беру технологияларын сынға алу
Жылдар бойы Winner-дің сын-пікірлерінің бірі – мектептерде (1-12 сыныптар) және жоғары білім беруде сыныпта технологияларды тым көп пайдалану болды. Winner-дің бұл сын-пікірі "Ақпараттық технологиялар және білім беру амнезиясы" атты мақаласында толыққанды түсіндірілген, сондай-ақ "Автоматты профессор машинасы" сатирикалық лекциясында да көрініс тапқан.
Over the years one focus of Winner's criticism has been the excessive use of technologies in the classroom, both in K 12 schools and higher education. Winner's critique is well explained in his article "Information Technology and Educational Amnesia," and expressed in his satirical lecture, "The Automatic Professor Machine."
Таңдалған мақалалар
"Артефактілердің саясаты бар ма?" "Дейдалус" журналында, 109-том, 1-номер, 1980 жылғы қыс. Дональд А. Маккензи мен Джуди Уайкман редакциялаған "Технологияның әлеуметтік қалыптасуы" (Лондон: Open University Press, 1985; екінші басылымы 1999). Сондай-ақ, Уиннердің "Кит пен реактор: жоғары технология дәуіріндегі шектеулерді іздеу" кітабында, Чикаго университетінің баспасы, 1986 жыл. "Инженерлік этика және саяси ойлау", Пол Т. Дурбин редакциялаған "Технология философиясы: кең және тар түсіндірулер" (Дордрехт: Springer Netherlands, 1990), 53–64 беттер. "Әлеуметтік құрылымдық тәсіл: қара жәшікті ашу және оны бос табу", "Ғылым – мәдениет ретінде" журналы, 3-том, 3-номер, 1993 жыл, 427–452 беттер. "Технология қалай қоғамның құрылымын қайта тоқиды", "The Chronicle of Higher Education", 39-номер, 48-шы шығарылым, 4 тамыз, 1993 жыл, B1, B3 беттер. "Жібек қалтадан шыққан шошқаның құлағы: технологиялық көрегендердің ерекше алхимиясы", Марита Стуркен, Дуглас Томас және Сандра Дж. Балл Рокэч редакциялаған "Технологиялық көріністер: жаңа технологияларды қалыптастыратын үміттер мен қорқыныштар" (Темпл университетінің баспасы, Филадельфия, 2004), 34–47 беттер.
"Do Artifacts Have Politics?" in Daedalus, Vol. 109, No. 1, Winter 1980. Reprinted in The Social Shaping of Technology, edited by Donald A. MacKenzie and Judy Wajcman (London: Open University Press, 1985; second edition 1999). Also adapted in Winner's book The Whale and the Reactor: A Search for Limits in an Age of High Technology, University of Chicago Press, 1986. "Engineering Ethics and Political Imagination," in Broad and Narrow Interpretations of Philosophy of Technology, edited by Paul T. Durbin (Dordrecht: Springer Netherlands, 1990), pp. 53–64. "Social Constructivism: Opening the Black Box and Finding It Empty," Science as Culture, Vol. 3, Issue 3, 1993, pp. 427–452. "How Technology Reweaves the Fabric of Society," The Chronicle of Higher Education, 39, Issue 48, August 4, 1993, pp. B1 B3. "Sow's Ears from Silk Purses: The Strange Alchemy of Technological Visionaries," in Technological Visions: The Hopes and Fears that Shape New Technologies, edited by Marita Sturken, Douglas Thomas and Sandra J. Ball Rokeach (Temple University Press, Philadelphia, 2004), pp. 34–47.
Таңдалған кітаптар
Автономды технологиялар: Саяси ойда бақылаудан шыққан техника тақырыбы, М.И.Т. Пресс, 1977. Кит және реактор: Жоғары технология дәуіріндегі шектеулерді іздеу, Чикаго университетінің баспасы, 1986. Технология және демократия, (редактор), Дордрехт және Бостон: Рейдель/Клувер, 1992. Технология және демократия: Қоғамдық кеңістіктегі технология, Эндрю Фенберг және Торбен Хвид Нильсенмен бірлесіп редакцияланған, Осло: Технология және мәдениет орталығы, 1997.
Autonomous Technology: Technics out of Control as a Theme in Political Thought, M. I. T. Press, 1977. The Whale and the Reactor: A Search for Limits in an Age of High Technology, University of Chicago Press, 1986. Technology and Democracy, (editor), Dordrecht and Boston: Reidel/Kluwer, 1992. Technology and Democracy: Technology in the Public Sphere, co edited with Andrew Feenberg and Torben Hviid Nielsen, Oslo: Center for Technology and Culture, 1997.