Джон Эйкин: Англиялық дәрігер, хирург және жазушы ғалым
John Aikin
Джон Эйкин (1747-1822) – ағылшын дәрігері, хирург жәнеUnitarian ғалымы. Өмірінің соңында өмірбаян жазуға және мақалалар жазуға көшкен. Медициналық білімі Эдинбургте алған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын дәрігері және хирургы (1747–1822), ағылшын унитариандық ғалым Джон Айкин (15 қаңтар 1747 – 7 желтоқсан 1822) – ағылшын дәрігері және хирург. Өмірінің соңғы жылдарында ол өмірбаяндар жазуға және мерзімді басылымдарда жариялауға толыққанды берілді.
English medical doctor and surgeon (1747–1822)
the English Unitarian scholar
John Aikin (15 January 1747 – 7 December 1822) was an English medical doctor and surgeon. Later in life he devoted himself wholly to biography and writing in periodicals.
Өмір
Ол Кибуорт Харкортта, Лестерширде, Англияда, доктор Джон Айкиннің ұлы болып дүниеге келді, унитарий діни қайраткері. Бастапқы білімін Уоррингтондағы нонконформист академиясында алды, онда оның әкесі оқытушы болып жұмыс істеді. Ол Эдинбург университетінде және Лондонда доктор Уильям Хантердің басшылығымен медицинаны оқыды. Честер және Уоррингтонда хирург ретінде тәжірибе жинады. Соңында Голландияның Лейден қаласына барып, 1780 жылы медицина докторы ғылымын қорғады, ал 1784 жылы Ұлы Ярмут қаласында дәрігер болып орналасты. 1792 жылы оның бір памфлеті наразылық тудырғандықтан, Лондонға көшіп келді, онда консалтингтік дәрігер ретінде жұмыс істеді. Ол Черч-стритте, Стоук-Ньюингтон қаласында тұрды. Алайда, ол кәсіби міндеттерінен гөрі, ар-ождан бостандығын қорғауға көбірек бейімделді және ерте кезден бастап әдебиетпен шұғылдана бастады, оған үздіксіз үлес қосты. Ричард Филлипс 1796 жылы "The Monthly Magazine" журналын құрғанда, Айкин оның алғашқы редакторы болды. Әпкесі Анна Летиция Барбольдпен бірлесіп, "Үйдегі кештер" (6 том, 1792–1795) атты отбасылық оқуға арналған танымал жинақтарды жариялады, олар Еуропаның дерлік барлық тіліне аударылды. "The Monthly Magazine" (1796–1807) және Додслидің жылдық тізімі (1811–1815) журналдарын редакциялаудан басқа, Айкин 1807–1809 жылдары "Афинеум" атты газет шығарды, оны танымал "Афинеум" журналымен (1828–1921) шатастырмау керек.
He was born at Kibworth Harcourt, Leicestershire, England, son of Dr John Aikin, Unitarian divine, and received his elementary education at the Nonconformist academy at Warrington, where his father was a tutor. He studied medicine at the University of Edinburgh, and in London under Dr. William Hunter. He practised as a surgeon at Chester and Warrington. Finally, he went to Leiden in Holland, earned an M. D. in 1780, and in 1784 established himself as a doctor in Great Yarmouth. In 1792, one of his pamphlets having given offence, he moved to London, where he practised as a consulting physician. He lived in Church Street, Stoke Newington. However, he concerned himself more with the advocacy of liberty of conscience than with his professional duties, and he began at an early period to devote himself to literary pursuits, to which his contributions were incessant. When Richard Phillips founded The Monthly Magazine in 1796, Aikin was its first editor. In conjunction with his sister, Anna Laetitia Barbauld, he published a popular series of volumes entitled Evenings at Home (6 vols, 1792–1795), for elementary family reading, which were translated into almost every European language. Apart from editing The Monthly Magazine (1796–1807) and Dodsley's Annual Register (1811–1815), Aikin produced a paper called The Athenaeum in 1807–1809, not to be confused with the well known magazine The Athenaeum (1828–1921).
Отбасы
Айкиннің төрт баласы болды – үш ұл мен бір қыз. Ең үлкен ұлы Артур белгілі ғалым, ал ең кішісі Эдмунд сәулетші еді. Екінші ұлы Чарльзды Айкиннің баласы жоқ әпкесі асырап алды. Чарльз арқылы Айкин жазушы Анна Летиция Ле Бретонның әкесі болды. Оның қызы Люси 1823 жылы "Джон Айкиннің естеліктері" (Memoir of John Aikin, M. D.) атты кітабын, сонымен қатар әртүрлі биографиялық, моральдық және сындық шығармалар жинағымен бірге жариялады.
Aikin had four children, three sons and a daughter. The eldest son, Arthur, was a prominent scientist, and the youngest, Edmund, an architect. The second son, Charles, was adopted by Aikin's sister, who had no children. Through Charles, Aikin was grandfather to the writer Anna Letitia Le Breton. His daughter Lucy was a biographer, who in 1823 published Memoir of John Aikin, M. D., with a selection of Miscellaneous Pieces, Biographical, Moral and Critical.