Кіріспе

17 ғасырдағы ескерткіш Сеулде, Оңтүстік Корея.

Самдзиондо ескерткіші (hangul=삼전도비) – 1636 жылы Корей Жосон әулетінің маньчжулық Цин әулетіне бағынуын белгілейтін ескерткіш, Цин әулетінің бұрынғысын басып алғаннан кейін орнатылған. Оның бастапқы атауы – Даэчжон Хванцзе Гонгдеок Би (大淸皇帝功德碑), яғни Ұлы Цин императорының еңбегі мен құндылықтарына арналған стела. Алғаш рет қазіргі Сеулдегі Хан өзенінің Самбантанрару қиылысының жанындағы Самдзиондода орнатылған, содан кейін бірнеше рет жерге көміліп, қайта орнатылды. Ол Оңтүстік Кореяның 101-ші тарихи ескерткіші ретінде тіркелген.

Эрекция

Намансансонгты қоршаудан кейін Жосон королі Инджо 1636 жылы Цинь Қытайына бағынып, алым-салық төлеуші мәртебесін қабылдауға мәжбүр болды. Келесі жылы Цинь әулетінің негізін қалаушы императоры Хун Тайцзи Инджо патшаға "Цинь императорының ұлы ізгіліктерін құрметтеу үшін" ескерткіш орнатуды бұйырды. 1639 жылы ол Семджендода, бас иелік ету рәсімі өткен жерде орнатылды. Жазулар алдыңғы жағында маньчжур және моңғол тілдерінде, артқы жағында ханмун тілінде жазылған; олардың мазмұны шамалы ғана ерекшеленеді. Ханмун нұсқасын Ли Гёнсок (李景奭) жазған, ал қалғандары одан аударылған болуы мүмкін. "Үш даланың қиылысы" деген мағына беретін Семджендо, ерте Жосон дәуірінде Хан өзенінің маңызды арқылы өтетін жері – Самбатнарудың жанында орналасқан. Самбатнару жолы Гванджу мен оңтүстік провинцияларға барудың ең қысқа жолы болды. Бұл сонымен қатар, Тхэчжон патшасының Даэмосан тауының етегіндегі қабірін зиярат етуге жиі қолданылатын жол еді.

Уақыт шкаласы

Бұл ескерткіштің күшті эмоционалдық мәні болғандықтан, ол 1639 жылдан бері бірнеше рет жерленіп, қайта орнатылды. 1895 жыл. Бірінші Қытай-Жапон соғысын аяқтаған Шимоносеки шартының нәтижесінде ескерткіш жерге көмілді. 1913 жыл. Ескерткіш қайтадан орнатылды. ? ? . Ескерткіш 1945 жылдан кейін қайта жерленді. Сыңман Ридің президенттік кезеңінде (1948–1960) стеланы жою туралы бұйрық берілді, бірақ Мәдениет министрлігі оны жерледі. 1957 жыл. Оңтүстік Корея үкіметі бұл жерді №101 тарихи ескерткіш деп жариялады (1957/02/01). 1963 жыл. Өзеннің тасыған суынан кейін ескерткіш көріне бастады. 1983 жыл. Ескерткіш паркте орналасқан, 37.503351 N, 127.107083 E, яғни Сеокчон-доң, Сонгпа-гу, Сеул, Оңтүстік Корея. 2010 жыл. Ескерткіш 37.510407 N, 127.101635 E координаталарына көшірілді.

Сипаттама

Цинь және Жосон әулеттері бұл жазуды Цинь императорына деген қарым-қатынасты анықтау үшін сынақ тас ретінде қарады, сондықтан Инджо патшасы Цинь әулетін мақтауға көз жеткізді: жазуда Жосон патшасының Цинь императорының ізгілігіне қалай ұмтылғаны, Жосон тарапынан баяндалған. Бір жақты болғанымен, ол Цинь-Жосон қарым-қатынасының тұжырымды сипаттамасын береді. Жазу 1636 жылы Жосонға қарсы Цинь жорығының сипаттамасымен басталады. Цинь әскері Инджо патшасы бас сауғалаған Намхан бекінісін қоршап алды. Ол кінәсін мойындап, императорлық бұйрықты қабылдады және Самчжондода бас иді. Хонг Тайджи Жосон патшасына деген ыстық сезімін білдіріп, патшаны астанаға қайтарды және халыққа зиян келтірмей, әскерін жылдам кері қайтарды. Келесі абзацта жазу 1619 жылғы Сарху шайқасына дейінгі тарихқа оралады. Ганг Хонг Рип басқарған Жосон әскері Мин әулетін қолдайтын сыңай танытты, бірақ Цинь әулетіне бас иді. Алайда Нұрғазы жоғары шенділерден басқа барлық сарбаздарды босатып жіберді, және жазуда оның мейірімділігіне баса назар аударылады. Жосон әлі де мойынсұнбағандықтан, Хонг Тайджи 1627 жылы Жосонға қарсы Кейінгі Цзинь шабуылын бастады. Ол патшалықты құлатпады, бірақ конфуцийлік «үлкен іні – кіші іні» қарым-қатынасын орнатты. Содан кейін жазу екінші жорылды сипаттайды. 1636 жылы Хонг Тайджи Цинь әулетін жариялағанда, Цинь Қытайы соғыс жарияласа да, Жосон оны қабылдамады. Жазуда оның соғыс кезінде жасаған игіліктеріне ерекше тоқталды. Келесі бөлімде ескерткіштің орнатылу себебі түсіндіріледі. Онда патшаның Самчжондода бұл ескерткішті өз еркімен орнатқандығы айтылады, осы арқылы Цинь императорының ұлы ізгілігі бүкіл әлемге мәлім болсын деген ниетпен. Соңында жазуда оқиғаның барлық барысы өлең түрінде баяндалады.