Калыпты емес экспрессионизм стиліндегі фин суретшісі Калле Палса (1947-1987) өмірі мен шығармашылығы. Музей, фильм және күнделік жазбалары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фин суретшісі (1947–1987)
Finnish artist (1947–1987)
Хуго Калерво Палса, Калле (12 наурыз 1947 – 3 қазан 1987) – фин суретшісі. Оның стилі фантастикалық экспрессионизм ретінде сипатталған, көбінесе сексуалдық бейнелердің ықпалымен ерекшеленеді. Оның туындылары оның өмірінде көп назар алмаса да, Калерво Палсаның есімі оның өлімінен кейін өткізілген көрмелер мен жазбалар арқасында кеңірек танылды. 2013 жылы оның өміріне негізделген «Калерво Палса және тәртіпсіз қол» атты фильм шықты. 2013 жылы оның үйі оның туындыларына арналған Палса мұражайына айналдырылды. Палса 1960 жылдардың басында ойларын жазатын күнделік жүргізе бастады. Оның туындылары алғаш рет 1967 жылы Рованиемиде көрсетілді, ал ол 1970 жылы отбасының алғашқы мүшесі болып орта мектепті бітірді. 1970-ші жылдары Хельсинкиде суретшілікке оқыды, бірақ Киттилядағы шағын студиясында тұрақты түрде қалды. Ол жақын жердегі үйден ұзын ұзарту сымы арқылы электр қуатына қосылған еді, Палса оны Киелі кітаптағы орын атымен «Гетсемани» немесе кейде «будақ сарайы» деп атады. Палса 1987 жылы үйінде жалғыз жатып пневмониядан қайтыс болды.
Huugo Kalervo Palsa, known as Kalle (12 March 1947 – 3 October 1987), was a Finnish artist whose style has been described as fantastic expressionism, often influenced by depictions of sexuality. Although his work did not draw significant attention in his lifetime, Kalervo Palsa's reputation grew after being the subject of exhibitions and writings following his death. In 2013, a film based on his life, Kalervo Palsa ja kuriton käsi was released. In 2013, his house was converted into the Palsa Museum, dedicated to his work. Palsa began keeping a journal in which he recorded his thoughts in the early 1960s. His work was first exhibited in Rovaniemi in 1967, and he became the first member of his family to graduate high school in 1970. He spent time in the 1970s as an art student in Helsinki, but resided permanently at a small studio cabin in Kittilä. It was connected to electricity by a long extension cable from a nearby house, and Palsa called it his "Getsemane" after the biblical site, or sometimes his "castle in the clouds". Palsa died in 1987, lying in bed at home alone with pneumonia.
Мұра
Өмірінде Рейдар Серестониеми сияқты суретші достары болды, бірақ оның ең жақын қолдау көрсеткен екі адамы – анасы және оның жан серігі, музасы Май Лис Питкэнен, балалық шақтағы сүйіктісі Маареттің қарындасы. Ол қайтыс болғаннан кейін Май Лис оның көркем туындыларын және күнделігін мұраға алды, 1999 жылы оларды Киасма өнер мұражайына тапсырды. Кейін ол оның туындыларының бірнеше көрмесін ұйымдастырып, жазбаларының жинақтарын редакциялады. Май Листің күйеуі, фин суретшісі Пекка Питкэнен жасаған Палсаға арналған ескерткіш-кенотафты орнату үшін ұзаққа созылған науқанды ол жетекшілік етті. Стильді тұқым немесе бұқа шаңырағына ұқсас бұл мүсінді шіркеу дінсіз деп санады, тіпті әйелдердің жыныстық мүшелерін бейнелейді деді. Палсаның жыныстық бұрмалаушылыққа ұшырағаны үшін шіркеуге жерлеуге қарсылар да болды, бірақ оның абыройы кейіннен жартылай қалпына келтірілді.
During his life he had artist friends including Reidar Särestöniemi, but his two biggest supporters were his mother, and his soulmate/muse Maj Lis Pitkänen, the sister of his childhood sweetheart Maaret. After his death, Maj Lis was bequeathed his artistic works and journal, and donated them to the Kiasma art museum in 1999. She would later go on to curate several exhibitions of his work and to edit compilations of his writings. She led a long term campaign to install a memorial cenotaph for Palsa, which was sculpted by the Finnish artist, Pekka Pitkänen, Maj Lis's husband. The statue, shaped like a stylized seed or bullroarer, was viewed by the parish as pagan, or even representing female sexual organs. Some argued against Palsa's burial in the parish due to his supposed sexual perversion, though his reputation has been partially rehabilitated since.
Өнер
Калерво Палса әр түрлі техникалар мен материалдарды, соның ішінде үй бояуын қолданды. Ол 1000-нан астам автопортрет салған. Оның көптеген туындылары адамзаттың қараңғы жағын, әсіресе оның туған солтүстік аймақтарын, айқын тақырыптар арқылы зерттейді, олардың ішінде – өрескел сексуалдық қатынастар, садизм, гомосексуализм, бисексуализм және жалпы эмоционалдық суықтық, парафилия. Палса Нью-Йорк қаласында болғанда абстрактілі өнермен тәжірибе жасаудың қысқа кезеңінен өтті. Оның күнделіктерінде айтылғандай, бұл кезең бір күні метродағы орындықта есінен танып қалған қара нәсілді адамды көргенде күрт аяқталды. Иероним Боштан басқа, оның туындылары Фрида Калоның туындыларымен де салыстырылды. Оның көркемдік ықпалдарына Рене Магритт пен Винсент ван Гог жатады, ал оның туындыларында Жан-Поль Сартр, Август Стриндберг және Жан Женеге сілтемелер де бар. "Eläkeläinen muistelee" кітабының бірінші бетінде ол Джонатан Свифт пен Владимир Ленин сияқты басқа, азырақ ықпалдарды да атап өтеді. Кейбір зерттеушілер оның 1987 жылы қайтыс болғанға дейін жұмысын жалғастырғанына қарамастан, оның туындыларында сол кездегі көптеген суретшілердің туындыларында байқалатын постмодернизмнің белгілері көрінбейтінін атап көрсеткен.
Kalervo Palsa used a varied palette of techniques and materials, including housepaint. He painted over 1,000 self portraits. Most of his works explore in graphic detail the dark side of humanity, and especially of his native northern regions, with prominent themes including grotesque sexuality, sadism, homosexuality, bisexuality and a general emotional frigidity paraphilia. Palsa went through a brief phase of experimentation with abstract art while staying in New York City. According to his diaries, this phase ended suddenly one day when he saw an unconscious black man sprawled on a subway bench. Besides Hieronymus Bosch, his work has been compared to that of Frida Kahlo. His artistic influences include René Magritte and Vincent van Gogh, and his works also include references to Jean Paul Sartre, August Strindberg and Jean Genet. On the first page of Eläkeläinen muistelee, he mentions other looser influences such as Jonathan Swift and Vladimir Lenin, among others. Some researchers have noted that though he remained active in his work up to his death in 1987, his work did not show signs of the postmodernism evident in the work of many other artists of the time.
Ерекше еңбектері
"Турва" ("Қауіпсіздік") – қорқынышты суреттермен қоршалған алып анус суреті. Суреттің ортасында анус терезедей ашылып, тербеліс креслода тыныш отырған адамды көрсетеді, ол қорқынышты оқиғалардан әсер көрмегендей. "Мисси Паскантаа" ("Сұлулық конкурсының қатысушысы дәрет тастайды") – қара-ақ түсті комикс. Бұл жұмыс сұлулық конкурсының қатысушыларының дәрет тастауының практикалық салдарларын бейнелейтін бірнеше беттен тұрады. Соңында, осындай қыздың анусынан шығатын нәжістің түрлері мен консистенциясының суреттелген тізімі және оның талдауы келтіріледі. "Eläkeläinen Muistelee" ("Зейнеткер естеліктермен бөліседі") – қара-ақ түсті комикс, онда өте сюрреалистік гомосексуалды садистік оқиғалар баяндалады. "Miehen Kuukautiset" ("Ер адамның менструациясы") – ер адамның қан ағып тұрған анусының суреті. "Vapautuminen" ("Құтылу") – ауада ілінген адамның суреті, ол өзінің үлкен жыныстық мүшесіне байланған арқанмен ілінген. "Uusi Ihminen" ("Жаңа (Ху) Адам") – анальды тесігі арқылы бала туғызатын ер адам.
Turva ("Security") is a painting of a giant anus surrounded by horrifying images. At the center of the painting the anus opens as a window showing a man seated serenely in a rocking chair, apparently untouched by the horrors. Missi Paskantaa ("A Beauty Pageant Contestant Takes a Dump"), a black and white inked comic strip. The work consists of a few pages of deadpan illustrated technical description of the practical ramifications of beauty pageant contestants having to defecate, and finally ends with an illustrated listing of varieties of consistency of faeces that might come out of such a girl's anus, with attendant analysis. Eläkeläinen Muistelee ("Retiree Reminisces"), a black and white inked comic book recounting a plethora of highly surreal homosexual sadistic tales. Miehen Kuukautiset ("The Male Period"), a painting of a man's bleeding anus. Vapautuminen ("Deliverance"), a painting of a man suspended in mid air, hung by a rope attached around the glans of his own huge penis. Uusi Ihminen ("New (Hu)Man"), a man giving birth through his anal opening.