Кіріспе

1981 жылы Гари К. Вольфтың "Кім Роджер Раббитті цензуралады?" романы. Бұл 1981 жылы Гари К. Вольф жазған фантастикалық детективтік роман. Кейіннен Дисней және Амблин Энтертейнмент компаниялары оны 1988 жылы сыншылардың жоғары бағасын алған "Кім Роджер Раббитті кінәлады?" фильміне бейімдеді.

Сюжет

Эдди Валиант – қатал жеке детектив, ал Роджер Раббит – екінші пландағы комикс кейіпкері. Роджер жұмыс берушілері, мультфильмдерді шығарушы компанияның иелері ДеГрейси ағайындылары (Рокко мен Доминик) Роджерге жеке жолағын беру және оның келісімшартын белгісіз сатып алушыға сату туралы уәдесін неге бұзғанын анықтау үшін Валиантты жалдайды. Дәлелдерге сүйенсек, құпия сатып алушы болған жоқ, ал Роджер Раббиттің екінші рөлде қалуының себебі оның талантының жетіспеуі еді. Бірақ көп ұзамай Роджер өз үйінде тағысы жоқ жағдайда қаза табады. Қылмыс орнынан табылған оның тілдік балоны оның өлімі жұлдызды «цензуралау» үшін жасалған, себебі ол өзінің табысының қалай туғанын естіген екен. Валианттың іздеуі оны түрлі күдіктілерге жеткізеді: Роджердің жесірі Джессика Раббит, Роджердің бұрынғы әріптесі Бэби Герман және Роджердің фотографы Кэрол Мастерс. Содан кейін Валиант Роджердің көшірмесімен кездеседі және оның өлімінің сырын шешуге уәде береді. Осы уақытта Роджердің бұрынғы бастығы Рокко ДеГрейси де өлтіріледі, ал куәгерлер Роджерді кінәлі деп айтады, өйткені ол қылмыс орнынан қашып кеткенін көрген. Валиант тергеу жүргізген кезде, күдіктілер оған сыйлық ретінде белгілі бір қазанды табуды сұрайды. Соңында ол Роджердің қолында болған қазанды тауып, Доминикке береді, бірақ ол шындығында Жин бар сиқырлы шам екенін біледі, содан кейін Доминик өлтіріледі. Жин өзінің тарихын және мыңдаған жылдар бойы ашуланғанын, енді тек қана қиын тілектерді орындайтынын түсіндіреді және Роджерді өзі атқанын мойындайды. Ол оған бұйрық беру үшін қажетті сөздер Роджер әдетте айтатын балалар әнінің бір бөлігі екенін түсіндіреді, сондықтан Роджер өзінің сәттілігін тілеген, бірақ оның бұл туралы ешқандай түсінігі болмаған. Роджер үшінші рет шамды жаққанда, бірақ бұл жолы оның көрінісін көргенде, Жин оны өлтіреді. Валиант Жинды тұзды сулы аквариумда тұтқынға алады, себебі тұзды су оның әлсіздігі. Содан кейін Жин Валианттың Роджердің кінәсіздігін дәлелдеу тілегін орындауға мәжбүр болады, ол Доминик Роджер мен Рокко ДеГрейсиді өлтіргенін және өзіне қол жұмсағандығын мойындаған өлім хаты түрінде ұсынылады. Жиннің оны босату туралы уәдесіне сенбейтін және ешкім оған Жин туралы сенбейтінін білген Валиант Жиннің шамдарын балық аквариумына тастайды және тұзды су Жинды ерітеді. Роджердің өлтірушісі табылғаннан кейін Валиант ДеГрейсиді өлтіргеннің өзі Роджер Раббит екенін түсінеді. Роджердің себебі Рокко Джессиканы өзінен ұрлап алғаны және ол өзін алдау үшін көшірме жасаған. Ол қылмыс құралын Валианттың кеңсесіне орнатуды жоспарлаған, бірақ Жинды шақырғанда Жин оны атқан. Көшірме шындықты растайды және «бұл жоспарды бірнеше күн бұрын жасағанын» мойындайды. Алайда, оның атын тазартып, оған қарамастан достық көрсеткені үшін Валиантты оның адалдығы үшін мақтайды («нағыз жақсы жігіт» дейді). Роджер Валиантпен соңғы рет қоштасып, кейін жоғалып кетеді.

Баспа айырмашылықтары

Кітаптың әртүрлі мұқабалары әртүрлі әсер қалдырады. Біріншісі қараңғырақ түсті және тек арт жағынан көлеңкелі Роджерді көрсетеді, ал Валианттың беті сақалды. Ол екеуін қара фонда жақыннан көрсетті. Кейінгі басылымда Валиант сақалын қырқып, Роджердің беті ашық көрсетілді. Ол қаланың күндізгі көрінісін фон ретінде кеңінен көрсетті. Сондай-ақ Роджерден "Көмектесіңдер! Мен қос ойлылар, әдемі әйелдер және қастерлі кремді пісірілімдерге толы құпияның ішіне түсіп қалдым!" деген сөздері бар тілдік белгі көрсетілді. Екеуінде де автор Гэри К. Вольф Валиант рөлінде модель болған.

Фильмге бейімделумен салыстыру

Кітап пен фильмде көптеген негізгі кейіпкерлер бар; алайда, фильмнің сюжеті мен көптеген басқа элементтері Вольфтың романынан күрт өзгеше. Роман кітап жарық көрген 1980-ші жылдардағы оқиғаны баяндайды, бірақ нағыз адамдар мен мультфильм кейіпкерлері қатар өмір сүретін ерекше әлемде. Романдағы мультфильмдер көбінесе комикстерден алынған кейіпкерлер, анимациялық мультфильм жұлдыздары емес. Дик Трейси, Снупи, Дагвуд және Блонди Бамстед, Бэтл Бейли, Хэггар қорқынышты сияқты көптеген танымал комикс кейіпкерлері айтылады немесе эпизодтық рөлдерде пайда болады. Карикатуралар мультфильм кейіпкерлерінің суреттерін түсіру арқылы жасалады. Осы нұсқада "мультфильм" кейіпкерлері сөйлеген кезде бастарының үстінде сөздері көрсетілген көпіршіктер пайда болады. Кейбір кейіпкерлер сөз көпіршіктерін жоюды және дауыстап сөйлеуді үйренсе де, сөз көпіршіктерін пайдалану сюжеттің бірнеше маңызды тұсын құрайды. Кітапта мультфильмдер қауіпті түсірілімдерде дублер ретінде өздерінің көшірмелерін жасауға қабілетті. Әдетте олар бірнеше минуттан немесе сағаттан кейін жоғалады. Роджер екі күнге созылатын көшірме жасады, бірақ бұл ерекше жағдай, ол алиби үшін өзіне ең ұқсас нұсқаны жасауды көздеді. Роджерді белгісіз біреу атып өлтірген кезде, оның көшірмесі детективпен бірге оның өлімін анықтау үшін жұмыс істейді, ал ол жоғалуға аздап қалғанда. Фильмде мультфильмдерге зиянды химиялық "дипке" батырудан басқа ешнәрсе зиян келтіре алмайды, және көптеген жағдайларда тіпті ең ауыр жарақаттардан да оңайып кетеді, ал олардың комедиялық әрекеттері адамдарды өлтіруге жеткізе алады, мысалы, судья Дум Тедди Валиантты (фильмде Эддидің кіші інісі) фортепианомен өлтіреді. Кітаптан фильмде дәлме-дәл қайта қолданылған диалогтар тек Бэби Герман ("Менде 50 жылдық құштарлық пен 3 жылдық кішкентайы бар", бірақ кітапта Бэби Германның нақты жасы 36 деп көрсетілген) және Джессика Раббит ("Мен жаман емеспін, мырза Валиант. Мен осылай суреттелдім") айтқан сөздері ғана.

Спин-оффпен салыстыру

1991 жылы Вольф Роджер Тейлен туралы тағы бір кітап жазды, «Кім ППП Роджер Тейленді тоқтатып қойды?», бірақ (Валианттан келген хат түрінде) кітапта Роджер Тейленнің «және оның ең бақысыздар достары тарихи нақтылықпен еркін ойнайды» делінген, яғни оқиғалардың арасында үзіліс көп. Бұл роман мен алғашқы роман арасында байланыс жоқ, тек Джессика алғашқы романдағы оқиғаларды көрген түсін айтады, бұл оқиғаны тек түс ретінде түсіндіріледі.