Кіріспе

Коньяк немесе виски коктейлі
коктейль

«Сазера́к» – бұл Жаңа Орлеан қаласынан шыққан коньяк немесе виски коктейлінің жергілікті түрі. Оның аты «Sazerac de Forge et Fils» коньяк брендінен алынған, ол бастапқыда оның негізгі құралы болған. Дәстүр бойынша, бұл сусын коньяк немесе қара бидай вискисі, абсент, Пейшоудің ащысы және қанттан тұрады, бірақ кейде қара бидай вискисінің орнына бурбон вискисі, ал абсенттің орнына Гербсайнт қолданылады. Кейбір адамдар бұл АҚШ-тағы ең көне коктейль деп санайды, оның тамыры соғысқа дейінгі Жаңа Орлеанға дейін жетеді, бірақ сусын тарихшысы Дэвид Вондрих оған қарсы шығып, «коктейль» сөзінің спирттік сусындар, ащы және қант қоспасын сипаттау үшін жарияланған алғашқы мысалдары 19-ғасырдың басында пайда болғанын айтады.

Сипаттамалары

Сазерактың ерекшелігі – оны дайындау тәсілі, ол көбінесе екі салқындатылған ескі әйнекпен жасалады. Бірінші әйнек абсентпен жуылады, оның дәмі мен күшті хош иісі үшін. Екінші әйнек қалған ингредиенттерді араластыру үшін қолданылады, олар мұзбен араластырылып, содан кейін бірінші әйнекке құйылады. Абсент болмаған жағдайда, пастис, Пернод немесе Гербсайнт сияқты түрлі анисеттер жиі қолданылады. Нью-Орлеанда 1912 жылдан 2007 жылға дейін АҚШ нарығында абсент болмағандықтан, көбінесе Гербсайнт қолданылады.

Тарих

1850 жылы Сеуэлл Т. Тейлор өзінің Нью-Орлеандағы барын, «Мерчэнтс Экшендж Коффи Хаусын» сатып, спирттік ішімдіктер импортері болды және «Sazerac de Forge et Fils» атты коньяк маркасын импорттауды бастады. Осы уақытта Аарон Бёрд «Мерчэнтс Экшенджтің» иелігіне өтті және оның атын «Сазерак Коффи Хаус» деп өзгертті. 2019 жылдың 2 қазанында «Сазерак Хаусы» мұражай ретінде және Нью-Орлеан коктейльдік мәдениетінің, соның ішінде «Сазерактың» тарихын көрсететін интерактивті орталық ретінде жұртшылыққа ашылды. Аңыз бойынша, Бёрд Тейлор импорттаған «Сазерак» коньягынан және жергілікті дәріханашы Антуан Амеди Пейшо жасаған ащыдан «Сазерак коктейлін» дайындаған. «Сазерак Коффи Хаусы» бірнеше рет қожайындары ауысты, шамамен 1870 жылы Томас Хенди оның иесі болды. Осы кезеңде Франциядағы жүзімдіктерді қырып салған филоксера эпидемиясы салдарынан негізгі ингредиент коньяктан қара шарапқа ауысты. 1889 жылы қайтыс болғанға дейін Хенди коктейльдің рецептін жазды, ол алғаш рет 1908 жылы Уильям Т. «Коктейль Билл» Бутбидің «Дүниедегі ішімдіктер және оларды қалай дайындау керек» деген кітабында жарияланды, бірақ оның рецептінде Пейшо емес, Селнер Биттерсі көрсетілген. 1912 жылы АҚШ-та абсентке тыйым салынғаннан кейін, оның орнына әртүрлі анис дәмді ликерлер, ең әйгілісі 1934 жылы пайда болған жергілікті «HerbSaint» қойылды. «Сазерактың» тууына Антуан Амеди Пейшо да үлес қосты, ол 19 ғасырдың басында Батыс Үндістаннан Нью-Орлеанға көшіп келген креол дәріханашысы және Француз кварталында өз дүкенін ашты. Ол әулеттік рецепт бойынша дайындалған хош иісті ащы қоспасын таратумен белгілі болды. Халық арасындағы аңызға сүйенсек, ол сусынды француз тілінде «кокет» деп аталатын жұмыртқаның үлкен жағына құйды, ал американдықтардың дұрыс айта алмауынан «коктейль» деген ат пайда болды. Бірақ бұл сенімге күмәнді қарасты, себебі «коктейль» термині 1803 жылға дейін басылымда пайда болған және 1806 жылы «кәдімгі ащы шүберек деп аталатын, кез келген спирттік ішімдік, су, қант және ащы қоспасы» деп анықталған.

Жаңа Орлеанның ресми коктейлі

2008 жылдың наурызында Луизиана штатының сенаторы Эдвин Р. Мюррей (Нью-Орлеан, Демократ) Луизиана штатының ресми коктейлі ретінде «Сазерак» коктейлін тағайындайтын 6-шы Сенат заң жобасын ұсынды. 2008 жылдың 8 сәуірінде заң жобасы мақұлданбады. Қосымша талқылаудан кейін, 2008 жылдың 23 маусымында Луизиана заң шығарушы органы «Сазерак» коктейлін Нью-Орлеан қаласының ресми коктейлі деп жариялауға келісті. 2011 жылы HBO телесериалының сценарийшісі ретінде Энтони Бурден шеф-аспаз Джанетт Десаутель (Ким Дикенс сомдады) бір ресторан сыншысы және тамақ жазушысы Алан Ричманға (өзінің ролінде) «Сазерак» коктейлін лақтыратын эпизодты жазды. 2006 жылы Ричман GQ журналындағы мақаласында «Катрина» даулынан кейінгі Нью-Орлеанның тағам мәдениетін сынап, көптеген жергілікті тұрғындардың наразылығын тудырған еді. Ол бұл эпизодқа қатысуға келісіп, «Сазерак» коктейлін «қаланың символы болғандықтан, қару ретінде тамаша таңдау» деп атады, Бурденмен араздасуына қарамастан.

Ұқсас коктейльдер

Зазарак деп аталатын коктейль 1910 жылғы «Джек кітабының» нұсқасына енгізілген, бұл Нью-Йорктегі Баракка мейрамханасының бас бармені Джейкоб «Джек» Грохуско жазған бармендерге арналған алғашқы анықтамалық. Бұл коктейль негізінен Сазерактан ерекшеленбейді, бірақ коньяк емес, бурбон (жұмсақ емес) талап етеді. Кейінірек бұл сусынның атауы Зазарактұс деп жазылып, құрамына ром қосылды. Кейбір адамдар оны Сазерактың түрі деп санайды, алайда ол бұл танымал сусыннан тәуелсіз де пайда болған болуы мүмкін.

Брендтер

Sazerac – Sazerac компаниясы шығаратын қарабидай вискиінің тағы бір атауы.