Альфред Сислей: Импрессионизм және пейзаж суреттерінің шебері

Кіріспе

19 ғасырдағы француз суретшісі

Альфред Сисли (Alfred Sisley; 30 қазан 1839 – 29 қаңтар 1899) – француз импрессионисті, пейзаж суретшісі. Ол өмірінің көп бөлігін Францияда өткізді, бірақ британдық азаматтығын сақтап қалды. Импрессионистердің арасында ол пейзаждарды ашық ауада (plein air) салуға ең берілген суретші болды. Ол сирек адамдарды суреттеді және Ренуар мен Писсарродан өзгеше, импрессионизм оның көркемдік қажеттіліктерін толыққанды қанағаттандырды. Оның маңызды туындыларының ішінде 1874 жылы салынған Темза өзенінің суреттері, олардың көп бөлігі Хэмптон-Корт аймағында жасалған, сондай-ақ Море-сюр-Луэн және оның жанындағы жерлерді бейнелейтін пейзаждар бар. Париждің бұрынғы қалашықтарындағы Сена өзені мен оның көпірлерінің танымал суреттері, оның көптеген пейзаждары сияқты, жасыл, қызғылт, лаванда, күлгін, шаңды көк және қаймақ түстерінің нәзік реңктерімен тыныштық пен сабырлылықты көрсетеді. Уақыт өте келе Сислидің көркемдік шеберлігі мен түстердің қарқындылығы арта түсті.

Өмірбаян

Сисли Парижде бай британдық ата-аналарының отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Уильям Сисли жібек саудасымен айналысқан, ал анасы Фелисия Селл музыканы білетін адам болған. 1857 жылы 18 жасында Альфред Сисли бизнес саласында білім алу үшін Лондонға жіберілді, бірақ төрт жылдан кейін оны тастап, 1861 жылы Парижге оралды. 1862 жылдан бастап Париждегі Сәндік өнер мектебінде швейцариялық суретші Марк Шарль Габриэль Глирдің шеберханасында оқыды, онда ол Фредерик Базилль, Клод Моне және Пьер Огюст Ренуармен танысты. Олар студияда емес, күн сәулесінің құбылмалы әсерін шынайы бейнелеу үшін пейзаждарды ашық ауада суреттеді. Бұл сол кездегі жаңашылдық тәсіл, нәтижесінде картиналар көпшілік көзіне әдеттегіден гөрі түрлі және кең боялған болып көрінді. Осының салдарынан Сисли мен оның достарының туындыларын көрмеге қоюға немесе сатуға көп мүмкіндік болмады. Олардың жұмыстарын Франциядағы ең маңызды көркемөнер көрмесі – жыл сайынғы Салонның қазылар алқасы көбінесе қабылдамады. Дегенмен, 1860 жылдары Сисли кейбір әріптестеріне қарағанда жақсы қаржылық жағдайда болды, өйткені ол әкесінен жәрдемақы алды. 1866 жылы Сисли Парижде тұратын бретон Эужени Лескуэзекпен (1834–1898; көбінесе Мари Лескуэзек деп аталды) қарым-қатынас бастады. Олардың екі баласы болды: ұлы Пьер (1867 жылы туған) және қызы Жанна (1869 жылы туған). Ол кезде Сисли Авеню де Клишиге жақын және париждік көптеген суретшілер жиналатын Кафе Гербуаға жақын жерде тұрды. 1868 жылы оның суреттері Салонға қабылданды, бірақ көрме оған қаржылық немесе сыншылдық табыс әкелмеді; сондай-ақ, келесі көрмелер де табыссыз болды. Кейде Сислинің демеушілері болды, бұл оған, басқа нәрселермен қатар, Ұлыбританияға бірнеше қысқа сапарлар жасауға мүмкіндік берді. Біріншісі 1874 жылы, бірінші тәуелсіз импрессионистер көрмесінен кейін болды. Лондонның оңтүстік-батысында бірнеше ай өткізгеннің нәтижесі – Шығыс Молезидегі және оның оңтүстік жағалауы Темза Диттонға айналатын Хэмптон-Корт көпірінен төменгі Темзаның шамамен жиырма суреті. Бұл суреттерді кейін өнер тарихшысы Кеннет Кларк «импрессионизмнің кемелді сәті» деп сипаттады. 1880 жылға дейін Сисли Париждің батысындағы елді жерде өмір сүрді және жұмыс істеді; содан кейін ол отбасымен бірге Фонтенбло орманға жақын Морет-сюр-Лоингке жақын шағын ауылға көшті, онда ғасырдың басында Барбизон мектебінің суретшілері жұмыс істеген. Мұнда, өнер тарихшысы Энн Пуле айтқандай, «өзгеріп отыратын атмосферасы бар жұмсақ пейзаждар оның талантына толыққанды сай келді. Монеден айырмашылығы, ол ешқашан да құйындардың күштілігін немесе Азур жағалауының жарқын түсті пейзаждарын іздеген жоқ». 1881 жылы Сисли Ұлыбританияға екінші қысқа сапар жасады. 1897 жылы Сисли және оның серігі тағы да Ұлыбританияға барып, 5 тамызда Уэльстегі Кардифф тіркеу кеңсесінде үйленді. Олар Пэнартта тұрды, онда Сисли теңіз бен жартастардың кем дегенде алты майлы суретін жасады. Тамыз айының ортасында олар Гоуэр түбегіндегі Лэнгленд шығанағындағы Осборн қонақ үйіне көшіп барды, онда ол Лэнгленд шығанағы мен Ротерслейдтің (содан кейін Леди Ков деп аталған) айналасында кем дегенде он бір майлы сурет салды. Олар қазан айында Францияға оралды. Бұл Сислинің ата-бабаларының жеріне жасаған соңғы сапары болды. Кардифф ұлттық мұражайында оның Пенарт пен Лэнгландқа арналған екі майлы суреті сақталуда. Келесі жылы Сисли француз азаматтығына өтініш берді, бірақ одан бас тартты. Екінші өтініш жасалып, полиция есебімен расталды, бірақ ауру оны тоқтатып, Сисли қайтыс болғанға дейін британдық азамат болып қалды. Ол 1899 жылғы 29 қаңтарда 59 жасында, әйелінің қайтысынан кейін бірнеше ай өткен соң Морет-сюр-Лоингте тамақ ісігінен қайтыс болды.

Sisley was born in Paris to affluent British parents. His father, William Sisley, was in the silk business, and his mother, Felicia Sell, was a cultivated music connoisseur. In 1857, at the age of 18, Alfred Sisley was sent to London to study for a career in business, but he abandoned it after four years and returned to Paris in 1861. From 1862, he studied at the Paris École des Beaux Arts within the atelier of Swiss artist Marc Charles Gabriel Gleyre, where he became acquainted with Frédéric Bazille, Claude Monet, and Pierre Auguste Renoir. Together they would paint landscapes en plein air rather than in the studio, in order to capture the transient effects of sunlight realistically. This approach, innovative at the time, resulted in paintings more colourful and more broadly painted than the public was accustomed to seeing. Consequently, Sisley and his friends initially had few opportunities to exhibit or sell their work. Their works were usually rejected by the jury of the most important art exhibition in France, the annual Salon. During the 1860s, though, Sisley was in a better financial position than some of his fellow artists, as he received an allowance from his father. In 1866, Sisley began a relationship with Eugénie Lescouezec (1834–1898; usually known as Marie Lescouezec), a Breton living in Paris. The couple had two children: son Pierre (born 1867) and daughter Jeanne (1869). At the time, Sisley lived not far from Avenue de Clichy and the Café Guerbois, the gathering place of many Parisian painters. In 1868, his paintings were accepted at the Salon, but the exhibition did not bring him financial or critical success; nor did subsequent exhibitions. Occasionally, however, Sisley would be backed by patrons, and this allowed him, among other things, to make a few brief trips to Britain. The first of these occurred in 1874, after the first independent Impressionist exhibition. The result of a few months spent south west of London was a series of nearly twenty paintings of the non tidal Thames at East Molesey and below its Hampton Court Bridge where the south bank becomes Thames Ditton which was later described by art historian Kenneth Clark as "a perfect moment of Impressionism." Until 1880, Sisley lived and worked in the country west of Paris; then he and his family moved to a small village near Moret sur Loing, close to the forest of Fontainebleau, where the painters of the Barbizon school had worked earlier in the century. Here, as art historian Anne Poulet has said, "the gentle landscapes with their constantly changing atmosphere were perfectly attuned to his talents. Unlike Monet, he never sought the drama of the rampaging ocean or the brilliantly colored scenery of the Côte d'Azur." In 1881, Sisley made a second brief voyage to Great Britain. In 1897, Sisley and his partner visited Britain again, and were finally married in Wales at Cardiff Register Office on 5 August. They stayed at Penarth, where Sisley painted at least six oils of the sea and the cliffs. In mid August they moved to the Osborne Hotel at Langland Bay on the Gower Peninsula, where he produced at least eleven oil paintings in and around Langland Bay and Rotherslade (then called Lady's Cove). They returned to France in October. This was Sisley's last voyage to his ancestral homeland. The National Museum Cardiff possesses two of his oil paintings of Penarth and Langland. The following year Sisley applied for French citizenship, but was refused. A second application was made and supported by a police report, but illness intervened, and Sisley remained a British national until his death. He died on 29 January 1899 of throat cancer in Moret sur Loing at the age of 59, a few months after the death of his wife.

Жұмыс

Сислидің шәкірттерінің еңбектері жоғалып кетті. Оның алғашқы пейзаж суреттері көңілді емес, қара қоңыр, жасыл және ақшыл көк түстермен боялған. Олар көбінесе Марли мен Сен-Клаудта салынған. Сислидің Лондоннан көрген Дж. М. У. Тернер мен Джон Констеблдің суреттерімен байланысы туралы көп мәлімет жоқ, бірақ кейбіреулер бұл суретшілер оның импрессионист суретші ретінде дамуына әсер еткен болуы мүмкін дейді, сондай-ақ Гюстав Курбе мен Жан-Батист Камиль Коро да. Ол бұрынғы заманауи суретшілер Камил Писсарро мен Эдуард Манедің стилінен және тақырыптарынан шабыттанды. Импрессионистер арасында Сисли Монеге қарағанда көлеңкеде қалды, оның жұмысы стилі мен тақырыбы жағынан ұқсас, бірақ Сислидің әсері көбінесе тыныш. Өнер тарихшысы Роберт Розенблум оны «жеке ерекшелігі жоқ, оқулықтағыдай мінсіз импрессионистік картина» деп сипаттаған, оның жұмысы атмосфераны күшті сезіндіреді, ал аспаны әрқашан әсерлі. Ол басқа импрессионист суретшілерге қарағанда пейзажға көбірек назар аударды. Сислидің ең танымал туындыларының ішінде Чикаго өнер институына тиесілі «Моредегі көше» және «Құм үйінділері», сондай-ақ Париждегі Орсе мұражайында көрсетілген «Моредегі көпір» бар. «Моредегі шапақтар аллеясы» Ниццадағы Көркем өнер мұражайынан үш рет ұрланды – 1978 жылы Марсельде жалға берілген кезде (бірнеше күннен кейін қаланың кәріздерінен табылды), 1998 жылы (мұражай кураторы ұрлыққа қатысқандығы үшін айыпталып, екі серігімен бірге бес жылға сотталды) және 2007 жылдың тамызында (француз полициясы оны және тағы үш ұрланған картинаны Марсельдегі фургоннан тапты). Көптеген жалған Сисли суреттері табылған. Сисли шамамен 900 майлы сурет, 100-ге жуық пастель және көптеген басқа да суреттер жасаған. Нацистік кезеңде (1933–1945 жж.) нацистер немесе олардың агенттері Холокостқа дейін еврейлерді жаппай тонаудың бір бөлігі ретінде еврей өнер коллекционерлерінен Сислидің бірнеше туындыларын алып қойды. 2004 жылдың 18 маусымында Сислидің «Көктем күні, Луайн» (1892) картинасы Парижде өткен салтанатты шарада Луи Хирштің отбасына қайтарылды. 2008 жылы Швейцариядағы өнер сатушысы Ален Дрейфус пен Christie's аукциондық үйі арасында «Моредегі көктемнің бірінші күні» картинасы үшін дау туындады, оны Линдон отбасы Париждегі сотта талап етті. Дрейфус Christie's картинаны сатуға шығармас бұрын оның тарихын және шығу тегін жеткілікті түрде тексермегенін айтты. Сондай-ақ 2008 жылы Сислидің «Сент-Мамместе жөндеудегі қайықтар» (1885) картинасы нацистер тонағандығы және Бенно мен Франсис Бернштейннің мұрагерлерімен келісімге келгендігі анықталды, олар нацистік оккупациядан бұрын оған ие болған. «Қыс пейзажы» сияқты көптеген Сисли суреттері E.R.R. деп аталатын нацистік тонау ұйымы тарапынан тартылып алынған және әлі күнге дейін табылмай отыр. Германияның жоғалған өнер қоры Сислиге қатысты 24 тізімге ие.

Sisley's student works are lost. His first landscape paintings are sombre, coloured with dark browns, greens, and pale blues. They were often executed at Marly and Saint Cloud. Little is known about Sisley's relationship with the paintings of J. M. W. Turner and John Constable, which he may have seen in London, but some have suggested that these artists may have influenced his development as an Impressionist painter, as may have Gustave Courbet and Jean Baptiste Camille Corot. He was inspired by the style and subject matter of previous modern painters Camille Pissarro and Edouard Manet. Among the Impressionists, Sisley has been overshadowed by Monet, whose work his resembles in style and subject matter, although Sisley's effects are more subdued. Described by art historian Robert Rosenblum as having "almost a generic character, an impersonal textbook idea of a perfect Impressionist painting", his work strongly invokes atmosphere, and his skies are always impressive. He concentrated on landscape more consistently than any other Impressionist painter. Among Sisley's best known works are Street in Moret and Sand Heaps, both owned by the Art Institute of Chicago, and The Bridge at Moret sur Loing, shown at Musée d'Orsay, Paris. Allée des peupliers de Moret (The Lane of Poplars at Moret) has been stolen three times from the Musée des Beaux Arts in Nice – once in 1978 when on loan in Marseilles (recovered a few days later in the city's sewers), again in 1998 (when the museum's curator was convicted of the theft and jailed for five years with two accomplices), and finally in August 2007 (on 4 June 2008 French police recovered it and three other stolen paintings from a van in Marseilles). A large number of fake Sisleys have been discovered. Sisley produced some 900 oil paintings, some 100 pastels and many other drawings. During the Nazi period (1933–1945) a number of Sisley works were taken from Jewish art collectors by Nazis or their agents as part of the massive looting of Jews that preceded the Holocaust. On 18 June 2004 Sisley's Soleil de printemps, le Loing (1892) was restored to the family of Louis Hirsch, in a ceremony in Paris. In 2008 a dispute erupted between Alain Dreyfus, an art dealer in Switzerland, and the auction house Christie's over a Sisley painting First Day of Spring in Moret, that was claimed by the Lindon family in court in Paris. Dreyfus said that Christie's had not sufficiently examined the work's history, or provenance, before putting it up for sale. Also in 2008, the Sisley Bateaux en Réparation à Saint Mammès (1885) was recognised as having been looted by the Nazis and the subject of a settlement with the heirs of Benno and Frances Bernstein who had owned it before Nazi occupation. Numerous Sisleys such as Winter Landscape were known to have been seized by the Nazi looting organisation known as the E. R. R. and still have not been found. The German Lost Art Foundation has 24 listings for Sisley.