Кіріспе

Теодор Бранас немесе Вранас (Theodōros Branas), кейде Теодор Комнен Бранас деп аталса, Византия империясының және одан кейін Константинопольдің Латын империясының генералы болды. Латын үкіметі кезінде оған Цезарь атағы берілді және 1206 жылы ол Адрианопольдің губернаторы және иесі атанды. Төртінші крест жорығының батыс шежірешілері, оның ішінде Джефрой де Вильярдуан оны Ливернас деп атады.

Шығуы және ерте мансабы

Теодор генерал және протосебаст Алексиос Бранас пен Анна Комнене Вататзинаның ұлы болды. Ол, мүмкін, Адрианопольде дүниеге келді, онда оның отбасы мұрагерлік жерлерді иеленген. Ол ата-анасы арқылы Комнендер императорлық әулетінің ұрпағы болды және Мануил I Комненнің үлкен немересі еді. Оның әкесі, Демитриц шайқасында Византияға сикуло-нормандардың шабуылын жеңген, 1187 жылы Исаак II Ангелосқа қарсы көтеріліс жетекшілігінде қаза тапты. 1193 жылы, Труа-Фонтендік шежіреші Альберик айтуынша, Теодор 22 жастағы жесір император Аннаның сүйіктісі болды. Ол Франция королі Людовик VII-нің үшінші әйелі Адель Шампандықтан туған қызы және Франция королі Филипп II-нің қарындасы еді. Ол бастапқыда Константинопольге Алексий II Комненға үйлену үшін келген, бірақ Алексийді 1183 жылы оның тең императоры және регенті Андроник I Комнен өлтірді. Содан кейін ол Андроникқа тұрмысқа шықты және 1185 жылы оның қайтысынан кейін тағы да жесір қалды. Француз тумасы болғанымен, Анна мәдениеті мен тілі жағынан толыққанды византиялық және грек тілінде сөйлейтін болды; ол француз тілін мүлдем ұмытып қалғанын айтып, крестшілер тобымен сөйлескенде аудармашы қолдануды талап етті. Теодор Исаак II Ангелос қол астында шектеулі жетістіктерге жетті. Алан жалдамалы әскерлерінің командирі ретінде, ол 1189 жылы Филиппополь маңындағы Проусеноста болған қақтығыста неміс крестоносшыларына қарсы тұрған жалғыз византиялық басшы болды. Иоанн Петралифас, Михаил Кантакузен және басқалармен бірге ол 1195 жылы Исақтың орнына оның бауыры Алексий III Ангелосқа алмастыру жоспарына қатысты. Ол Алексий III қол астында түрлі жаулармен күресті және Адрианополь мен Дидимотейхонның (облыстық губернатор) темасының дуксы болып тағайындалды. 1202–1203 жылдары Константинопольді Төртінші крест жорығынан қорғауда маңызды рөл атқарды.

Латын империясындағы өмір

1204 жылы Константинополь құлағаннан кейін Теодор жаңа латын үкіметімен жылдам келісімге келгендей көрінеді. Теодор мен Анна үйленді, олардың некесінің күні белгісіз, олардың кем дегенде бір қызы болды, ол Наржо де Тусиге тұрмысқа шықты. 1204 жылдан кейін бірнеше жыл бойы Теодор және, болжамды түрде Анна, Империяға құнды көмек көрсетті. Теодор оған бірден қолдау білдірген санаулы гректердің бірі болды және, мүмкін, 1206 жылы оған жауап ретінде Цезарь атағы берілді. Бранас, Алексиос Аспиеттің басшылығымен, Филиппопольдегі гректер партиясының жетекшісі болды, бұл болгар патшасы Калоянның билеуіне қарсы болды. Ол болгарлардың қаланы шабуылдауынан қашып құтылды, содан кейін Аспиеттің өліміне кесілді. Болгарияға қарсы грек және Фракияда туған адам болғандықтан, ол болгар патшасына қарсы тұратын жалғыз күш болған латындықтармен жақын байланыстарды дамытты. Калоянның жойқын қатыгездігі гректердің латындықтарға қашуының басты себебі болды. Хониаттың айтуынша, Бранас Константинопольдегі латын үкіметімен келісім жасаған грек әскерлерінің басшысы болып сайланды. 1206 жылы Теодор Бранас Генрих Фландриялық пен Адрианополь және Дидимотейхон гректері арасында делдалдық жасады, олар болгарлардан қорқып, қалаларына латындықтардан қорғау іздеді. Бранасқа жергілікті грек әскерлері мен 40 латын рыцарінен тұратын Адрианополь гарнизоны берілді, кейіннен ол Дидимотейхонды Калоян қоршағанда және тонағанда (20 тамыз 1206) сәтті қорғады. 1207 жылдың көктемінде Калоян тағы да шабуылға шықты және Адрианопольді қоршауға алды. Константинопольден келген көмек күші келгенге дейін қоршау тоқтатылды. Император Генрихтің басшылығымен латын және адрианопольдық әскерлер болгар жерлерін шапты. Теодор Адрианополь, Дидимотейхон және Апрос (латын тілінде Неаполь немесе Наполи деп аталған) билеушісі болды. 1206 жылға жатқан Pactum Adrianopolitanum құжатында Константинопольдің венециялық подстасы Марино Зеноның «мұрагер билеуші және капитан, ең лайықты Цезарь, ең асыл Комненос, лорд Теодор Бранас» Адрианопольді және оның аймақтарын гректердің дәстүрлеріне сәйкес басқару құқығын мойындағаны тіркелген. Бранның міндеті Венецияға қажет болған кезде 500 атты әскерді ұсыну болды. Венеция, өз кезегінде, Бранас пен адрианопольдықтарды барлық жаулардан қорғауға міндеттенді. Алайда, Бранас Апрос қаласын тікелей латын императорынан алған, ал басқа аймақтардың Венецияға тәуелділігі толығымен теориялық болды. Теодор Бранас туралы соңғы мәлімет 1219 жылға қатысты, онда оның күйеу баласы Наржо де Туси сияқты, ол қысқа мерзімге Константинопольді регент ретінде басқарды.

Мұра

Теодор Бранас Адрианополь лорды қызметін Бальдуин Бетун (Батыста rex Adronopili деп аталған), шамасы, Бальдуин Бетунның ұлы, Аумале графының титулды ұлы іске қосты. Лордтық мұрагерлік болғандықтан, Бальдуин Бранастың басқаша белгілі емес қызына үйленген деп есептеледі. Бальдуин, Византияның протовестиарий және себастократор титулдарына ие болған Коно Бетунның туысы болды. Бранас әулеті 13 ғасырдың аяғында Анатолиядағы Смирна маңында кең аумақтарға иелік етті, олар Византиялық қоғамға толыққандай қайта оралған сияқты, ал Теодордың немересі Ирен Палеологтер әулетінің императорлық отбасына үйленді.