Кіріспе

Тютмос, сонымен қатар "Патшаның сүйіктісі және Шығармалар шебері, мүсінші Тютмос" (Джутмос, Тютмосс және Тютмес деп те жазылады) деп аталған ежелгі Египет мүсіншісі, Амарна стилінде жұмыс істеген. Ол шамамен 1350 ж.б. өркендеген және Мысыр перғауыны Ахнатонның билігінің соңғы кезеңінде оның ресми сарай мүсіншісі болған деп саналады. 1912 жылдың желтоқсан айының басында Ахнатонның құлайған Ахетатон қаласын (қазіргі Амарна) қазып зерттеген неміс археологиялық экспедициясы P47.1 3 деп белгіленген үй-студия кешенін тапты. Ғимарат, ауладағы қоқыс орнынан табылған, оның аты мен лауазымы жазылған піл сүйегінен жасалған жылқыға арналған көзілдірік негізінде Тютмосқа тиесілі екені анықталды. Оның жұмысы "мүсінші" екенін және ғимараттың мүсін жасау шеберханасы болғанын ескере отырып, бұл шешім логикалық болып көрінді және оның дұрыстығы дәлелденді.

Қайта қалпына келтірілген шығармалар

Сол кезде табылған көптеген мүсіндердің арасында Нефертитидің түрлі түсті бюсі де болды, бұл, әдетте, басқалар көшіру үшін жасалған шеберлік үлгі болған сияқты, ол қойманың еденінде табылған. Осы қазір танымал бюстің қатар, студияның 18 және 19-шы бөлмелерінен жиырма екі гипстен жасалған беттер – кейбіреулері толық бас, ал енді біреулері тек бет – табылды, ал тағы біреуі 14-ші бөлмеде табылған. Олардың сегізін патша отбасының әртүрлі мүшелері деп анықталды, соның ішінде Эхнатон, оның басқа әйелі Кия, оның қайтыс болған әкесі Аменхотеп III және оның кейіннен орнына отырған Айы. Қалғандары белгісіз адамдарды бейнелейді, олар Амарнаның сол кездегі тұрғындары болған болуы мүмкін. Шеберханада табылған кейбір туындылар егде жастағы әйелдердің шынайы суреттерін көрсетеді, бұл ежелгі египет өнерінде сирек кездесетін жайт, себебі ол әйелдерді әдетте жас, нәзік және әдемі болып бейнелейтін. Бір гипстен жасалған бетте кәрі әйел бейнеленген, оның көздерінің бұрыштарында әжімдері, астында қаптар және терең сызылған маңдайы бар. Бұл туынды "ежелгі Египеттен кез келген әйел суретінен гөрі көбірек әжімдерді" көрсетеді деп сипатталған. Ол дана, егде жастағы әйелдің бейнесін көрсетеді деп есептеледі. Оның тастап кеткен студиясынан табылған туындыларының мысалдары Берлиндегі Египет мұражайында, Каирдегі Египет мұражайында және Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайында қарауға болады. Эхнатонның қайтыс болуынан кейін, үкімет орталығы Амарнадан Фиваға қайтарылды, сонымен қатар осымен байланысты бюрократиялық және кәсіби салалар да ортаға шықты.