Кіріспе
АҚШ радио форматы – радио форматы. Классикалық рок – 1980 жылдардың басында альбомдық бағытталған рок (AOR) форматынан дамыған радио форматы. Ол негізінен 1970 жылдардағы AOR форматында танымал болған, коммерциялық жағынан сәтті блюз-рок пен хард-рокқа баса назар аударады. 1990 жылдардың соңына қарай бұл радио формат бейби-бумерлер арасында едәуір танымал болды. Классикалық рок көбінесе ересек тыңдаушыларға ұнаса да, Интернет пен цифрлық жүктеулердің пайда болуымен осы форматқа қатысты музыка жас тыңдаушылардың арасында кеңірек танылды. Кейбір классикалық рок станциялары станцияның дыбыстық стиліне сәйкес келетін немесе әлі де жаңа музыка шығарып тұратын танымал топтардың (heritage acts) шектеулі мөлшердегі жаңа шығарылымдарын орындайды. Академиктер мен тарихшылар арасында классикалық рок – сыншылардың, БАҚ пен музыка индустриясының рок музыкасын қадірлеу және бейби-бумерлерден кейінгі экономикадағы аудитория үшін 1960 жылдардағы Батыс мәдениетін коммерциялық тұрғыдан пайдалануға жасаған әрекет ретінде талқыланған. Бұл формат үшін таңдалған музыка көбінесе ағылшын тілді елдерден (Anglosphere) шыққан ақ нәсілді ер адамдардың коммерциялық жағынан сәтті әндері болып табылады, олар романтизм, өзіне сенімділік және саяси талаптар қоймайтын идеологияларды көрсетеді. Ол альбом дәуірімен (1960-2000 жылдар) байланысты, әсіресе осы кезеңнің алғашқы поп/рок музыкасымен.
a radio format
Classic rock is a radio format that developed from the album oriented rock (AOR) format in the early 1980s. primarily focusing on commercially successful blues rock and hard rock popularized in the 1970s AOR format. The radio format became increasingly popular with the baby boomer demographic by the end of the 1990s. Although classic rock has mostly appealed to adult listeners, music associated with this format received more exposure with younger listeners with the presence of the Internet and digital downloading. Some classic rock stations also play a limited number of current releases which are stylistically consistent with the station's sound, or by heritage acts which are still active and producing new music. Among academics and historians, classic rock has been discussed as an effort by critics, media, and music establishments to canonize rock music and commodify 1960s Western culture for audiences living in a post baby boomer economy. The music selected for the format has been identified as predominantly commercially successful songs by white male acts from the Anglosphere, expressing values of Romanticism, self aggrandizement, and politically undemanding ideologies. It has been associated with the album era (1960s–2000s), particularly the period's early pop/rock music.
Тарих
Классикалық рок форматы AOR радиостанцияларының ескі тыңдарманды таныс әндермен және қазіргі хиттермен қызықтыруға тырысқан әрекетінен пайда болды. 1980 жылы Кливлендтегі AOR радиостанциясы M105 өзін «Кливлендтің классикалық рокі» деп атады, ол 1960 жылдардың ортасынан бастап қазіргі уақытқа дейінгі рок музыкасын ойнады. Сол сияқты, 1981 жылы WMET өзін «Чикагоның классикалық рокі» деп атады. 1982 жылы радио кеңесшісі Ли Абрамс «Timeless Rock» форматын жасады, ол заманауи AOR-ді 1960 және 1970 жылдардағы рок хиттерімен біріктірді. Хьюстон қаласындағы KRBE радиостанциясы классикалық рок радиостанциясының алғашқыларының бірі болды. 1983 жылы бағдарлама директоры Пол Кристи 1960 және 1970 жылдардың басындағы ерте альбомдық роктан ғана тұратын форматты жасады, онда қазіргі музыка немесе Top 40 хиттерінің поп немесе диско жағынан шыққан әндер болмады. 1983 жылдан бастап классикалық рок эфирін таратуды бастаған тағы бір AM станциясы – Даллас-Форт-Уорт қаласындағы KRQX болды. KRQX, 97.9 KZEW альбомдық рок станциясымен бірлесіп иеленді. Басшылық FM станциясының жас рок жанкүйерлеріне, ал AM станциясының ересек тыңдарманға тартымды екенін түсінді. Екі станцияның рейтингтерін жарнама берушілерге ұсыну үшін қосуға болады. Классикалық рок тез арада форматты сипаттау үшін қолданылатын кең таралған терминге айналды және жалпы жұртшылық арасында ерте альбомдық рок музыкасын атау үшін қолданылатын сөз болды. 1980 жылдардың ортасында форматтың кең таралуына Джейкобс Медианың (Фред Джейкобс) Вашингтондағы WCXR және Эдинборо Рэндтің (Гэри Гатри) Бостондағы WZLX станцияларындағы табысы себеп болды. Гатри мен Джейкобс бірнеше жылдың ішінде 40-тан астам ірі қалалық радиостанцияларды олардың жеке классикалық рок брендтеріне айналдырды. Billboard журналының Ким Фримен «классикалық рок тарихы бұрынғы жылдарға барып тоқтаса да, 1986 жыл оның туған жылы ретінде жиі аталады» деді. 1986 жылға қарай форматтың сәттілігі альбомдық рок станцияларында ойналатын музыканың 60-80% ескі әндерден тұруына әкелді. AOR форматынан бөлінген нишалық формат болғанымен, 2001 жылға қарай классикалық рок ұлттық нарықта альбомдық роктың көрсеткіштерін басып өтті. 1980 жылдардың ортасында классикалық рок форматы негізінен 25-34 жастағы ересектерге бағытталған, ол 1990 жылдардың ортасына дейін ең үлкен аудиториясы болып қала берді. Тыңдарманның жасы ұлғайған сайын, демографиялық көрсеткіштері ересек жастағы топтарға қарай өзгере бастады. 2006 жылға қарай 35-44 жастағы адамдар ең көп көрерменді құрады, ал 2014 жылға қарай 45-54 жастағы адамдар ең көп көрерменді құрады.
Бағдарламалау
Әдетте, классикалық рок станциялары 1960-шы жылдардың ортасынан 1980-ші жылдарға дейінгі рок әндерін орындайды және 2010-шы жылдардың басында 1990-шы жылдардағы музыканы қоса бастады. Соңғы кезде «жаңа классикалық рок» – классикалық рок келесі буыны деген ұранмен пайда болды. Детройттегі WLLZ, Бостондағы WBOS және Лексингтондағы WKQQ сияқты станциялар 1980-жылдардан 2000-жылдарға дейінгі, ауырлама классикалық рокқа көбірек назар аударады. Классикалық рок радиосында жиі орындалатын әртістердің қатарында The Beatles, Pink Floyd, Genesis, Aerosmith, AC/DC, Quiet Riot, Bruce Springsteen, John Mellencamp, Def Leppard, Boston, The Cars, Fleetwood Mac, Billy Joel, Elton John, Bryan Adams, Eric Clapton, The Who, Van Halen, Rush, Black Sabbath, U2, Guns N' Roses, Lynyrd Skynyrd, Eagles, The Doors, Kiss, Styx, Queen, Led Zeppelin, "(I Can't Get No) Satisfaction" (1965), "Under My Thumb" (1966), "Paint It Black" (1966) және "Miss You" (1978) бар. Соңғысын Complex «классикалық рок радиосының мәңгілік тірегі» деп атады. 2006 жылы Rolling Stone журналында жасөспірімдердің классикалық рокқа күтпеген қызығушылық танытқаны айтылды және бұл қызығушылықтың себебі гранж пайда болғаннан бері рок музыкасында жаңа, үстем дыбыстардың болмауымен байланысты болуы мүмкін деген болжам жасалды.
Өзгешеліктері мен академиялық жауап
Идеологиялық тұрғыдан алғанда, «классикалық рок» музыка тарихының белгілі бір кезеңінің үстемдігін бекітуге қызмет етеді – 1960 жылдардың ортасында рок өнерінің пайда болуы, оның сәйкес құндылықтары мен тәжірибелері: тікелей орындау, өзін-өзі тану, шынайылық; топтың шығармашылық бірлік ретінде қарастырылуы, харизматикалық жетекші әншінің маңызды рөл атқаруы және гитараның басты аспап ретінде танылуы. Бұл классикалық романтизмнің бір түрі, оның бастаулары өнер мен эстетикада жатыр. Журналисттер Боб Лефсетц және Мэттью Ресталл «классикалық рок» терминін сол дәуірдің алғашқы жылдарындағы «виртуоз поп/рок» терминінің жаңаша атауы ретінде қарастырады. Музыка зерттеушісі Джон Страттон осы форматтың пайда болуын классикалық рок канонының қалыптасуымен байланыстырады. Бұл канон музыка журналистикасының және белгілі бір альбомдар мен әндерді бағалайтын тізімдердің нәтижесінде пайда болды, олар ұжымдық және жалпы халықтық есте сақтауда бекітілді. Саяси тұрғыдан алғанда, Кристогау классикалық рокқа жатқызылатын ой-сананы регрессивті деп санайды. Оның пікірінше, бұл форматтағы музыка ирониялық сезімталдықтан бас тартып, викториялық дәуірдегі романтизмге негізделген, интеллектуалдық емес, консервативті эстетиканы қабылдады, сонымен қатар 1960 жылдардағы контрмәдениеттің радикалды аспектілерін – саясатты, нәсілдік мәселелерді, афроамерикандық музыканы және өнер ретіндегі поп музыканы жоңқылттады. «Классикалық рок өзінің шабытын және көптеген батырларын 60-шы жылдардан алғанымен, бұл, әрине, 70-ші жылдардың туындысы», - деп жазады ол 1991 жылы Details журналында. «Оны 60-шы жылдардағы мәдениетті толығымен тауарға айналдыру үшін оны қайта өңдеу қажеттігін білген препанк/предиско радио бағдарламашылары ойлап тапты, яғни, оны ешкімге қауіп келтірмейтіндей етіп таңдап бұрмалау керек еді». Шукер классикалық рок радиосының өркендеуін «соғыстан кейінгі қартайған «бейбі бумерлердің» тұтыну күшімен және осы топтың радио жарнамашыларына қызығушылығымен» байланыстырады. Оның ойынша, классикалық рок рок музыкасының идеологиясын және оның талқылануын «қатты гендерлік» етіп, музыканттық шеберліктің «гомосоциалды парадигмасын» қалыптастырды, ол «тек рок музыкасы ғана емес, жалпы халықтық музыка туралы кейінгі пікірталастарда да үстемдік ете берді».