Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Финляндия мен Кеңес Одағы арасындағы Қысқы соғыстағы Толвайярви шайқасы (['tol.va.jær.vi]; , Битва при Толваярви) 1939 жылдың 12 желтоқсанында Финляндия мен Кеңес Одағы арасында өтті. Бұл Финляндияның Қысқы соғыстағы алғашқы ірі жеңісі болды. Шайқас Ладога Карелиясы деп аталатын, бүгінде Карелия Республикасының құрамына кіретін аумақта болды.
Battle in Winter War between Finland and Soviet Union
The Battle of Tolvajärvi (['tol. va. jær. vi]; , Битва при Толваярви) was fought on 12 December 1939 between Finland and the Soviet Union. It was the first large offensive victory for the Finns in the Winter War. The battle took place on territory of so called Ladoga Karelia which today is part of the Republic of Karelia.
Орналасуы және мақсаты
Финдердің жоспары – совет дивизиясын екі қысқышпен Хирвасярви және Толваярви мұзды көлдері арқылы қоршау болатын. Солтүстік шабуыл Хирвасярвиден сағат 08:00-де басталуы тиіс еді, ал екінші шабуыл біріншісі нәтиже берген соң басталатын болды. Кейін бұл өзгертіліп, екі шабуыл да сағат 08:00-де басталуы керек болды. Совет әскерлерінің басты күші – 609-шы және 364-ші полктарымен Толваярви көлі арқылы Толваярви ауылы маңындағы фин позицияларына, атап айтқанда 16-шы полкке тікелей шабуыл жасау болды, ал советтердің 718-ші полкі солтүстіктен финдердің тылына қарай қалың орманды аймақтар арқылы қанаттық маневр жасауға тиіс еді. Толваярвиге қарай созылып, ондаған шағын көлдердің арасымен иіліп өтетін, тар, жөнделмеген, сазды ауылдық жолдың үстінде қалың тұман тұрды. Шабуылға дейін үлкен қар құрыны біршама қар әкелді. Қалың тұманның салдарынан авиация шайқасқа қатыспады. Саздың кесірінен көптеген танктер батты, сондай-ақ шайқасқа белсенді қатыспады және кері шегіну кезінде жоғалды.
The Finnish plan was to encircle the Soviet division by two pincer attacks over the frozen lakes Hirvasjärvi and Tolvajärvi. The northern attack over Hirvasjärvi was to begin at 08:00 and the second would start when the first had brought results. This was later changed and both attacks were to begin at 08:00. The Soviet main effort was to make a front assault with two regiments 609th and 364th over the Tolvajärvi lake onto the Finnish positions of the 16th regiment near Tolvajärvi village, while the Soviet 718th regiment was to make a flanking maneuver from the north to the Finnish rear across thick wooded areas. There was a thick fog over a single narrow unimproved rural muddy road towards Tolvajärvi that was winding amongst some dozens of small lakes. Just before the battle a big snow storm brought some of snow. Due to thick fog, aviation did not take part in the battle. Due to mud, many tanks got stuck and also did not actively participate in the battle and were lost during withdrawal.
Шайқас
Екі батальоннан тұратын солтүстік топ көп ұзамай Кеңес әскерлерінің қарсылығына тап болды. Нақтырақ айтқанда, олар 139-шы атқыштар дивизиясының 718-ші атқыштар полкімен кездесті, ол фин флангісіне шабуыл жасауға дайындалып жатқан еді. Түске қарай фин әскерлері өз шептеріне қайтарылды. Бұл шабуыл мақсатына жетпесе де, 718-ші полктің фин флангісіне шабуыл жасауына және оңтүстікке күш жіберуіне кедергі келтірді. Финляндияның 16-шы (жаяу әскері) полкінің екінші батальоны (II/JR 16) жол бойында шабуылға дайындалып жатқанда, Кеңес Одағының 609-шы полкінің шабуылына ұшырады. Финдер артиллериялық қолдау алғаннан кейін шабуылды жалғастыра алды. Фин шабуылы екі көлдің арасындағы тар тілгіде орналасқан қонақ үйге қарай бағытталды. Пажари кеңес әскерлерін қонақ үйдің маңында қоршауға алу үшін резервтерін пайдалануға шешім қабылдады. Ақырында, қонақ үй басып алынды, ішінде өлген кеңес полк командирі мен полктің барлық құжаттары табылды. Финдер түнде көлдер арқылы шегінді. Таңертең полковник Талвела жаңа шабуылға бұйрық берді, және Кеңес Одағының 139-шы атқыштар дивизиясы кері тартты, кейін (20-22 желтоқсан) Ägläjärvi (қазіргі Ресейдегі Ягляярви) маңында (Толваярвиден шығысқа қарай) талқандалды. Сондай-ақ, күштер ретінде жіберілген Кеңес Одағының 75-ші атқыштар дивизиясымен байланыс орнатылды.
The northern group consisting of two battalions soon met Soviet resistance. In fact, they met the Soviet 718th Rifle Regiment of the 139th Rifle Division, which was preparing to make its own attack on the Finnish flank. By noon, the Finnish troops withdrew to their own lines. Although this attack did not fulfill its objectives, it prevented the 718th from attacking the Finnish flank, and also from sending reinforcements to the south. While the second battalion of the Finnish 16th (infantry) Regiment (II/JR 16) was preparing to attack along the road, it was interrupted by an attack from the Soviet 609th Regiment. The Finns were still able to attack after they got some artillery support. The Finnish attack continued towards a hotel located on a thin isthmus between the two lakes. Pajari decided to commit his reserves in a pincer attack at the Soviet troops around the hotel. In the end, the hotel was captured and in it were found a dead Soviet regimental commander and all the regiment's papers. The Finns withdrew over the lakes for the night. In the morning, Colonel Talvela demanded a new attack and the Soviet 139th Rifle Division was pushed back and later (20–22 December) destroyed around Ägläjärvi (now Yaglyayarvi in Russia) (some east from Tolvajärvi). Contact was also made with the Soviet 75th Rifle Division, which had been sent as reinforcements.
Салдары
Финдердің қаза тапқандары 100 адамнан асып, 250-і жараланды. Кеңес әскерлерінің 5000-нан астам қаза тапқаны және көптеген техника жоғалтқаны болжануда: екі артиллериялық батареяның қарулары, танкке қарсы қарулар, жиырмаға жуық танк (соның ішінде Т-26) және 60 пулемет. Бұл шайқас финдер үшін маңызды шабуылдық жеңіс болды және бүкіл фин армиясының рухын көтеріп, өте маңызды рөл атқарды. Финдердің сәтті қарсы шабуылынан кейін бұл аймақта ірі шайқастар болған жоқ. Кездейсоқ оқтар ғана атылды. Финдер Қысқы соғыс аяқталғанға дейін өз ұстанымдарын сақтап тұрды. Финляндия тарапынан екі командир жоғары дәрежеге көтерілді. Пааво Талвела 1939 жылдың 18 желтоқсанында полковник шенінен генерал-майор шеніне көтерілді. Ааро Пажари 1939 жылдың 18 желтоқсанында полковник болып тағайындалды. Генерал Беляев 1939 жылдың 16 желтоқсанында қолбасшылық қызметтен босатылды, бірақ шені сақталды. 1940 жылдың маусымында қайта аттестациядан өткен соң, оған генерал-майор шені берілді.
Finnish losses were over 100 dead and 250 wounded. The Soviet losses are thought to be over 5000 dead and a lot of equipment: the guns of two artillery batteries, AT guns, some twenty tanks (amongst others T 26s) and 60 machine guns. The battle was an important offensive victory for the Finns and was very important for the morale of the whole Finnish Army. No major battles were fought in this region after the successful Finnish counter attack. Only a few shots were fired occasionally. The Finns held the line to the end of the Winter War. Two commanders from Finnish side were promoted. Paavo Talvela was promoted from colonel to major general on 18 December 1939. Aaro Pajari was promoted to colonel on 18 December 1939. General Belyaev was dismissed from commanding on 16 December 1939, but preserved his rank. In June 1940 after re attestation he was granted the rank of major general.