Париждің Са́кре-Кёр базиликасы – Исаның Қасиетті Жүрегіне арналған Рим-католик шіркеуі. Монмартр төбесінде орналасқан, Париждегі ең танымал саяхат орны.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Париж, Франциядағы Рим католик шіркеуі, сондай-ақ осы аттас басқа базиликалар.
Roman Catholic church in Paris, France
other basilicas of the same name
Сакре-Кьор де Монмартр базиликасы (Монмартрдың қасиетті жүрегі), көбінесе Сакре-Кьор базиликасы деп аталады және жиі жай ғана Сакре-Кьор (sakʁe kœʁ деп айтылады) – Исаның қасиетті жүрегіне арналған Париж қаласындағы Рим католик шіркеуі және кіші базилика. 2022 жылғы 8 желтоқсанда Ұлттық мұра және сәулет комиссиясы оны ресми түрде ұлттық тарихи ескерткіш деп бекітті. Сакре-Кьор базиликасы Монмартр төбесінде орналасқан. Сен өзенінен екі жүз метр биіктіктегі күмбезінен базилика Париж қаласының және оның айналасындағы елді мекендердің барлығына көрініс береді. Эйфель мұнарасынан кейін ол астананың екінші ең танымал туристік орны болып табылады. Базиликаның жобасын Пол Абади жасаған, оның нео-византиялық роман стиліндегі жоспары жетпіс жеті ұсыныстан ішінде таңдалды. Құрылысы 1875 жылы басталып, бес түрлі сәулетшінің басшылығымен қырық жылға созылды. 1914 жылы аяқталып, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1919 жылы ресми түрде киеленді.
The Basilica of Sacré Coeur de Montmartre (Sacred Heart of Montmartre), commonly known as Sacré Cœur Basilica and often simply Sacré Cœur (, pronounced sakʁe kœʁ), is a Roman Catholic church and minor basilica in Paris dedicated to the Sacred Heart of Jesus. It was formally approved as a national historic monument by the National Commission of Patrimony and Architecture on December 8, 2022. Sacré Cœur Basilica is located at the summit of the butte of Montmartre. From its dome two hundred meters above the Seine, the basilica overlooks the entire city of Paris and its suburbs. It is the second most popular tourist destination in the capital after the Eiffel Tower. The basilica was designed by Paul Abadie, whose Neo Byzantine Romanesque plan was selected from among seventy seven proposals. Construction began in 1875 and continued for forty years under five different architects. Completed in 1914, the basilica was formally consecrated in 1919 after World War I.
Ұсыныс
Исаның қасиетті жүрегіне арналған жаңа Париж шіркеуін салу жоспары алғаш рет 1870 жылдың 4 қыркүйегінде Францияның жеңілісінен және Франко-прусс соғысында пруссиялықтардың Император Наполеон III-ті тұтқынға алғаннан кейін Нант епископы Феликс Фурнье ұсынды. 1877 жылы қайтыс болғанға дейін Фурнье белсенді құрылысшы болып, ұзақ жылдарға созылған Нант соборын қалпына келтіруді аяқтады. Ол 1870 жылғы Францияның жеңілісін елдің Франция революциясынан бергі моральдық құлдырауы үшін Құдайдың жазасы деп жазды. 1873 жылдың шілдесінде бұл ұсыныс Ұлттық Ассамблеяда «Осы құнаның құнын төлеу арқылы біздің қайғы-қасіретімізге себеп болған қылмыстарды жою қажет» деген ресми мәлімдемемен ұсынылып, мақұлданды. Жаңа шіркеудің іргетасы 1875 жылы салынды. Монмартр, немесе «Шейіттер төбесі» өзінің физикалық ерекшеліктерінен бөлек, ерте христиан шіркеуімен байланысы үшін де таңдалды. Дәстүр бойынша, бұл Париждің қасиеттісі Сент-Денидің римдіктермен бас кесілген жері. Оның қабірі Сен-Дени базиликасының орнына айналды, ол Франция революциясына дейін Франция патшаларының дәстүрлі соңғы демалыс орны болды. Сонымен қатар, Монмартр Католик шіркеуі тарихындағы ең ірі және ықпалды діни ұйымдардың бірі – Иса қоғамының туған жері болды. 1534 жылы Игнатий Лойола және оның бірнеше ізбасарлары Париждегі ең көне шіркеулердің бірі – Монмартрдағы Сент-Пьерде ант берді. Шіркеу революциядан аман қалды, бірақ оған тиесілі Монмартр аббаттығы қиратылды.
The plan to build a new Parisian church dedicated to the Sacred Heart of Jesus was first proposed on September 4, 1870, by Felix Fournier, the Bishop of Nantes, following the defeat of France and the capture of Emperor Napoleon III by the Prussians at the Battle of Sedan in the Franco Prussian War. Until his death in 1877, Fournier was an active builder who completed the long delayed restoration of Nantes Cathedral. He wrote that the defeat of France in 1870 was a divine punishment for the moral decline of the country since the French Revolution. In July 1873, the proposal was finally brought forward and approved in the National Assembly with the official statement that "it was necessary to efface by this work of expiation the crimes which have crowned our sorrows." The groundbreaking for the new church finally took place in 1875. Apart from its physical attributes, Montmartre or the "Hill of the Martyrs" was also chosen for its association with the early Christian church. According to tradition, it was the place where the patron saint of Paris, Saint Denis of Paris, was beheaded by the Romans. His tomb became the site of the Basilica of Saint Denis, the traditional resting place for the kings of France until the French Revolution. In addition, Montmartre was the birthplace of the Society of Jesus, one of the largest and most influential religious orders in the history of the Catholic Church. In 1534, Ignatius of Loyola and a few of his followers made their vows in Saint Pierre de Montmartre, one of the oldest churches in Paris. The church survived the Revolution although the Montmartre Abbey to which it belonged was destroyed.
Сипаттама
Ғимараттың ұзындығы 85 метр, ені 35 метр. Ол үлкен орталық ротондадан тұрады, оның айналасында кішкентай неф, екі трансепт және крест құрайтын алдыңғы хор орналасқан. Шіркеудің вестибюлі үш бөліктен тұрады және Перигге соборының вестибюлінен үлгіленген. Басты ерекшелігі – 83,33 метр биіктіктегі ұзынша жұмыртқа тәрізді күмбез, оны төрт кіші күмбез қоршап тұр. Солтүстік жағында 84 метр биіктіктегі қоңырау мұнарасы орналасқан, онда Францияның ең үлкен қоңырауы – "Савоярда" орналасқан. Құрылыстың жалпы стилі – римдік-византиялық архитектураның еркін интерпретациясы. Бұл сол кездегі ерекше архитектуралық стиль болды және Шарль Гарньенің Палас Гарнье опера үйінің нео-барокко стиліне, сондай-ақ Наполеон III стиліндегі басқа ғимараттарға жасалған қарсылықтың бір бөлігі болды. Құрылыс ақырында бірқатар жаңа архитекторларға, соның ішінде Гарньеге тапсырылды, ол 1891-1904 жылдар аралығында архитектор Анри Пьер Раулиннің кеңесшісі болды. Дизайнның кейбір элементтері, әсіресе ұзынша күмбездері және оңтүстік фасадындағы терезелердің құрылымдық формалары неоклассикалық стильде жасалған, және оларды кейінірек архитекторлар Анри Пьер Раулин мен Люсьен Магн қосты.
The church is 85 meters long and thirty five meters wide. It is composed of a large central rotunda, around which are placed a small nave, two transepts, and an advance choir, which form a cross. The porch of the church has three bays, and is modelled after the porch of Périgueux Cathedral. The dominant feature is the immense elongated ovoid cupola, 83.33 meters high, surrounded by four smaller cupolas. At the north end is the campanile, or bell tower, 84 meters high, containing the "Savoyarde", the largest bell in France. The overall style of the structure is a free interpretation of Romano Byzantine architecture. This was an unusual architectural style at the time, and was in part a reaction against the neo Baroque of the Palais Garnier opera house by Charles Garnier, and other buildings of the Napoleon III style. The construction was eventually handed on to a series of new architects, including Garnier himself, who was a counsellor to the architect Henri Pierre Rauline between 1891 and 1904,
Some elements of the design, particularly the elongated domes and the structural forms of the windows on the south façade, are Neo classical, and were added by the later architects Henri Pierre Rauline and Lucien Magne.
Сыртқы
Солтүстік жағындағы қоңырау мұнарасында 1895 жылы Аннесиде құйылған он тоналық Савоярд қоңырауы (әлемдегі ең ауыр қоңыраулардың бірі) орналасқан. Бұл 1860 жылы Савойяның Францияға қосылуын еске түсіреді. Оңтүстік қасбеттің, яғни басты кіреберістің шатыры діни және француз ұлттық тақырыптарын біріктіретін мүсіндермен безендірілген. Шатырдың үстінде Мәсіхтің қасиетті жүрегін бейнелейтін мүсін тұрғызылған. Қасбеттің аркалары француз ұлттық қасиеттері Жанна д'Арк (1927) және король Луи IX-ның екі атты мүсінімен сәнделген, екеуі де Гіпполит Лефврдің қоладан жасаған туындылары. Сакре-Кёр соборының ақ тасы – Францияның Сень-э-Марн департаментіндегі Супп-сюр-Луанда кенетін Шато-Ландон типіндегі травертин әктасы. Бұл тастың ерекше қасиеті – ол өте қатты, ұсақ түйіршікті және жаңбыр суымен жанасқанда кальцит бөліп шығарып, оны айқын ақ түске бояйды.
The campanile, or bell tower, on the north front, houses the nineteen ton Savoyarde bell (one of the world's heaviest), cast in 1895 in Annecy. It alludes to the attachment of Savoy to France in 1860. The porch of the south façade, the main entrance, is loaded with sculpture combining religious and French national themes. It is topped with a statue representing the Sacred Heart of Christ. The arches of the façade are decorated with two equestrian statues of French national saints Joan of Arc (1927) and King Saint Louis IX, both executed in bronze by Hippolyte Lefèbvre. The white stone of Sacré Cœur is travertine limestone of a type called Chateau Landon, quarried in Souppes sur Loing, in Seine et Marne, France. The particular quality of this stone is that it is extremely hard with a fine grain, and exudes calcite on contact with rainwater, making it exceptionally white.
Интерьер
Кемеде аспан әлемін бейнелейтін өте биік күмбез орналасқан, ол жер бетіндегі әлемді бейнелейтін тікбұрышты кеңістікке тіреледі. Екі әлемнің арасындағы жолды көрсететін массивті бағаналар оларды байланыстырады. Ішкі бөлменің жоспары грек кресі тәрізді, ал ортасында Византия шіркеулерінің үлгісімен жасалған құрбандық тақтасы орналасқан. Құрбандық тақтасының айналасына дәстүрлі латындық элементтер – хор және айналмалы дәліз қосылған. Терезелердің құрбандық тақтасынан биік орналасуына байланысты шіркеудің ішкі жарығы ерекше төмендеу, бұл мистикалық әсерге септігін тигізеді. Интерьердегі тағы бір византиялық ерекшелік – плитка еден мен әйнек бұйымдарының дизайны. Мәсіхтің оң жағында "Францияның Киелі Жүрекке жасаған құрметі" көрінісі бейнеленген: Папалар мен кардиналдардың тобы базиликаның макетін Мәсіхке ұсынады. Сол жағында "Католик шіркеуінің Киелі Жүрекке жасаған құрметі" көрсетілген: бес құрлықтың ұлттық киімдерін киген адамдар Киелі Жүрекке құрмет көрсетеді. Мозаиканың төменгі бөлігінде латынша жазу бар, онда базилика Францияның сыйы екендігі айтылады: "Исаның қасиетті жүрегіне, Францияның ыстық ниетімен, өкінішімен және алғысымен". "Алғыс" сөзі Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін қосылды. Мозаиканың үстіңгі бөлігінде "Францияның қасиеттілері және жалқы шіркеудің қасиеттілері" деп аталатын тағы бір шеру бейнеленген. Мозаиканың барлық бөлігінде суретшілер византиялық өнер элементтерін қолданды: суреттердің композициясы, перспективаның өзгеруі және күміс пен алтынмен безендірілген көп түсті бояулардың қолданылуы.
The nave is dominated by the very high dome, which symbolises the celestial world, resting upon a rectangular space,symbolising the terrestrial world. The two are joined by massive columns, which represent the passage between the two worlds. The plan of the interior is a Greek cross, with the altar in the center, modelled after Byzantine churches. More traditional Latin features, the choir and the disambulatory, were added around the altar. The light in interior of the church is unusually dim, due to the height of the windows above the altar, and this contributes to the mystical effect. Other Byzantine features in the interior include the designs of the tile floor and the glasswork. To the right of Christ is a scene titled "The Homage of France to the Sacred Heart;" a group of popes and cardinals present a model of the basilica to Christ. On his left is "The Homage of the Catholic Church to the Sacred Heart": where people in the costumes of the five continents pay their homage to the Sacred Heart. At the base of the mosaic is a Latin inscription, stating that the basilica is a gift from France. "To the Sacred Heart of Jesus, France fervent, penitent and grateful." The word "grateful" was added after World War I. At the top of the mosaic is another procession, called "the Saints of France and Saints of the Universal Church". In all of the mosaic, the artists adapted elements of Byzantine art in the organization of the figures, the altered perspective, and the use of polychrome colors enhanced with silver and gold.
Өнер және сәндік
Қабырғалар, еден және архитектуралық элементтер әшекейленген. Көптеген әшекейлер ерекше нео-византиялық стильде, күрделі ою-өрнектермен және көптеген түстермен жасалған.
Decoration covers the walls, the floor, and the architecture. Much of the decoration is in a distinctly neo Byzantine style, with intricate patterns, and abundant color.
Үлкен орган
Базиликада 19 ғасырда Париждегі ең әйгілі орган жасаушы Аристид Кавайе Коллдің салынған үлкен және өте жақсы құбырлы органы бар. Оның басқа аспаптары Сент-Дени базиликасы (1841), Сент-Клотильда базиликасы (1859), Сент-Сулпис шіркеуі және Париждің Нотр-Дам (1868) шіркеулерінде орналасқан. Орган 109 қатардан және 78 дыбыс шығаратын тоқтағыштан тұрады, олар төрт 61 пернелік панель мен 32 пернелік педаль тақтасына (20 ғасырдың басына дейін сирек кездесетін; сол кездегі стандарт 56 және 30) орналасқан. Орган үш экспрессивті бөлімге ие (сол кездегі үлкен органдарда да сирек кездесетін). Орган алғаш рет 1898 жылы Барон Альберт де Л'Эспееге тиесілі Биарриц сарайы үшін салынған. Бұл Кавайе Коллдің соңғы аспабы болды. Орган өз заманынан озып, бірнеше экспрессивті бөлімдерге және орындаушыға сол кездегі тіпті үлкен аспаптарға қарағанда айтарлықтай артықшылықтар берді. Ол 1937 жылы өртеніп кеткен Шеффилдтің Альберт-холлдағы аспапқа (дыбыстық ерекшеліктері, орналасуы және корпусы бойынша) дерлік бірдей болды. Алайда, 1905 жылы Кавайе Коллдің мұрагері және күйеу баласы Шарль Мутиннің орнатуы кезінде, түпнұсқа әшекейлі корпус қарапайым корпусқа ауыстырылды. Орган 1981 жылы ұлттық ескерткіш ретінде танылды. Ол бірнеше реставрациядан өтті. Соңғысы 1985 жылы басталды, тек ең зақымдалған пневматикалық бөліктер ауыстырылды, бірақ басқалары нашарлап, кейбіреулері қолдануға жарамсыз болды. Құбырлар қазірде қалың шаңмен жабылған, бұл дыбыс биіктігі мен тембріне әсер етеді. Савоярда 10 км қашықтықтан естіледі. Бұл қоңырау Еуропадағы ең үлкен қоңыраулардың бірі. Ол Кельндегі (Германия) Петерсглокке, Лондондағы Олимпиада қоңырауы, Роверетодағы (Италия) Мария Доленс және Венадағы (Австрия) Пуммериннен кейін тұр. Оның салмағы 18 835 кг, диаметрі 3,03 м, сыртқы шеңбері 9,60 м, негізінің қалыңдығы 22 см, ал жапырағы 850 кг. Оның құралдарымен бірге ресми салмағы 19 685 кг-ға жетеді. Оны Савойяның төрт діни округі сыйға берді. Ол 1895 жылғы 16 қазанда 28 жылқымен сүйреліп базиликаға жеткізілді. 1990 жылдардың соңында қоңырауда жарық пайда болғаны байқалды.
The basilica contains a large and very fine pipe organ built by Aristide Cavaillé Coll, the most celebrated organ builder in Paris in the 19th century. His other organs included those of Saint Denis Basilica (1841), Sainte Clotilde Basilica (1859), Saint Sulpice church and Notre Dame de Paris (1868). The organ is composed of 109 ranks and 78 speaking stops spread across four 61 note manuals and the 32 note pedalboard (unusual before the start of the 20th century; the standard of the day was 56 and 30), and has three expressive divisions (also unusual for the time, even in large organs). The organ was originally built in 1898 for the Biarritz chateau of the Baron Albert de L'Espée. It was the last instrument built by Cavaillé Coll. The organ was ahead of its time, containing multiple expressive divisions and giving the performer considerable advantages over other even larger instruments of the day. It was almost identical (tonal characteristics, layout, and casework) to the instrument in Sheffield's Albert Hall, which was destroyed by fire in 1937. However, when installed in Paris in 1905 by Cavaillé Coll's successor and son in law, Charles Mutin, a much plainer case was substituted for the original ornate case. The organ was recognised as a national landmark in 1981. It has undergone several restorations. The most recent, begun in 1985, replaced only the most severely damaged pneumatic parts, but others have deteriorated and some are no longer usable. The pipes are now covered with a thick layer of dust which impacts the pitch and timbre. The Savoyarde can be heard from 10 km away. This bell is the fifth largest in Europe, ranking behind the Petersglocke of Cologne (Germany), the Olympic Bell of London, Maria Dolens of Rovereto (Italy), and the Pummerin of Vienna (Austria). It weighs 18,835 kg, measures 3,03 m of diameter for 9.60 m of outer circumference, with a base thickness of 22 cm and a leaf of 850 kg. With its accessories, its official weight reaches 19,685 kg. It was offered by the four dioceses of Savoy. It was transported to the basilica on October 16, 1895, pulled by a team of 28 horses. In the late 1990s, a crack was noticed in the bell.
Католицизмдегі рөлі
Шіркеу Исаның қасиетті жүрегіне арналған, бұл Парай-ле-Мониалдағы қасиетті Маргарет Мария Алакок (1647–1690) көрген көріністерден кейін күнін-күніне танымал бола берді. Француз епископтарының өтінішімен Папа Пий IX 1856 жылы Қасиетті жүрек мерекесін жариялады. Базиликаның өзі 1919 жылғы 16 қазанда қасиеттендірілді. 1885 жылдан бастап (құрылысы аяқталмас бұрын) Қасиетті Евхаристия (Мәсіхтің денесі, Ассамблея кезінде қасиеттендірілген) бас алтарь үстіндегі мострацияда үздірілмей көрсетіліп тұрады. Қасиетті Евхаристияға мәңгілік құлшылық 1885 жылдан бері базиликада үзіліссіз жалғасып келеді. Тибериндегі қаза тапқан монахтардың бірі Кристиан де Шерже 1964–1969 жылдары базиликаның капелланы болды. Базиликаға келушілерге, туристерге және басқа да адамдарға лайықты киінуге және мүмкіндігінше үнсіздік сақтауға кеңес беріледі, осылайша әлемнің түкпір-түкпірінен осы қасиетті орынға дұға етуге келген адамдарды, әсіресе Қасиетті Евхаристия көрсетілген кезде, мазаламау керек. Базилика ішінде суретке түсуге тыйым салынған.
The church is dedicated to the Sacred Heart of Jesus, which was an increasingly popular devotion after the visions of Saint Margaret Mary Alacoque (1647–1690) in Paray le Monial. In response to requests from French bishops, Pope Pius IX promulgated the feast of the Sacred Heart in 1856. The basilica itself was consecrated on 16 October 1919. Since 1885 (before construction had been completed) the Blessed Sacrament (Christ's body, consecrated during the Mass) has been continually on display in a monstrance above the high altar. Perpetual adoration of the Blessed Sacrament has continued uninterrupted in the basilica since 1885. Christian de Chergé, one of the killed monks of Tibherine, was chaplain at the basilica in the years 1964 1969. Tourists and others are asked to dress appropriately when visiting the basilica and to observe silence as much as possible, so as not to disturb persons who have come from around the world to pray in this place of pilgrimage, especially since the Blessed Sacrament is displayed. Photos are not allowed to be taken in the basilica.
Қол жеткізу
Базиликаға автобуспен немесе Анверс станциясынан 2-ші метро желісімен баруға болады. Сакре-Кёр күн сайын сағат 06:00-ден 22:30-ға дейін ашық. Күмбезге жазда сағат 09:00-ден 19:00-ға дейін, ал қыста 18:00-ге дейін кіруге болады.
The basilica is accessible by bus or metro line 2 at Anvers station. Sacré Cœur is open from 06:00 to 22:30 every day. The dome is accessible from 09:00 to 19:00 in the summer and to 18:00 in the winter.
Мартиникадағы көшірме
Базиликаның анағұрлым кішкентай нұсқасы, Sacré Cœur de la Balata, Мартиникадағы Форт-де-Франстың солтүстігінде, N3 тас жолында, негізгі ішкі жолда орналасқан. Пелээ тауының жарылуынан үйлерінен қоныс аударған босқындар үшін салынған және 1915 жылы пайдалануға берілді.
A much smaller version of the basilica, Sacré Cœur de la Balata, is located north of Fort de France, Martinique, on N3, the main inland road. Built for the refugees driven from their homes by the eruption of Mount Pelée, it was dedicated in 1915.