Кіріспе

Бүйректің қабынуы

Түрлері

Гломерулонефрит – гломерулдың қабынуы. Егер "нефрит" термині нақтыланбаған жағдайда, көбінесе гломерулонефрит түсініледі. Интерстициалды нефрит (немесе тубулоинтерстициалды нефрит) – бүйрек түтікшелері аралықтарының қабынуы.

Себептер

Нефрит көбінесе инфекциялар мен токсиндерден туындауы мүмкін, бірақ ең көп кездесетіні – бүйрек сияқты маңызды органдарға әсер ететін аутоиммундық аурулар салдарынан пайда болады. Пиелонефрит – бүйректің бүйрек тостағаншасына жететін зәр жолдарының инфекциясынан туындаған қабыну. Жүйелік қызыл жегі (ЖЖЖ) – иммундық жүйенің ауруы, оның салдарынан бүйрек қабынуы, яғни люпуслы нефрит дамиды. Спорттық нефрит – қарқынды жаттығулардың нәтижесінде пайда болатын нефрит. Қарқынды жаттығудан кейін қанды зәр пайда болуы гемоглобинуриядан да болуы мүмкін, ол қызыл қан жасушаларының зақымдануына және жарылуына, нәтижесінде гемоглобиннің зәрмен бірге шығуына себеп болады.

Механизм

Нефрит қабынушы жасушалардың көбеюі арқылы гломерулярлық құрылымды бұзып, гломерулярлық зақымдануға алып келуі мүмкін. Бұл гломерулярлық қан ағынының азаюына, нәтижесінде несеп шығарудың төмендеуіне (олигурия) және зиянды заттардың организмде қалуына (уремия) себеп болуы мүмкін. Соның салдарынан, қызыл қан жасушалары зақымдалған гломерульдерден шығып, зәрде қан пайда болуы мүмкін (гематурия). Бүйректегі қан ағынының азаюы ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесін (РААС) белсендіреді, бұл денеде сұйықтық жиналуына және жеңіл гипертонияға әкеледі. Бүйректердің қабынуы салдарынан, ауру адамның денесінен қажетті ақуыз несеппен бірге шыға бастайды. Бұл жағдай протеинурия деп аталады. Нефритке байланысты қажетті ақуыздың жоғалуы бірнеше өмірге қауіпті белгілерге әкелуі мүмкін. Нефриттің ең қауіпті асқынуы, қанды ұюды тежеуге жауапты ақуыздардың көп мөлшерде жоғалуы кезінде туындауы мүмкін. Бұл ақуыздардың жоғалуы қан ұюына алып келіп, кенеттен инсульт тудыруы мүмкін.

Диагностика

Диагноз несеп қабынуының (нефритің) себебіне байланысты. Егер лупус нефриті болса, қан талдаулары, рентген және ультрадыбыс тексеруі адамда бұл ауру бар-жоғын анықтауға көмектеседі.

Емдеу

Нефритті емдеу (немесе басқару) бүйрек(тер) қабынуына не себеп болғанына байланысты. Егер нефриттің себебі жүйке қабынуы болса, гидроксихлорохин қолданылуы мүмкін.

Ауру таралуы

Нефрит АҚШ-тағы барлық әйелдер арасындағы өлімнің тоғызыншы ең көп таралған себебін көрсетеді (және испан тілді емес қара әйелдер арасындағы бесінші басты себеп). Әлем бойынша нефриттің ең жоғары көрсеткіштері Африка және Азия тегіндегі адамдарда 50–55% құрайды, одан кейін испандықтарда 43% және еуропалықтарда 17% болады. Бүйрек қабынуы (осы жағдайда, жүйке нефриті) диагнозы қойылған адамның орташа жасы 28,4 жасқа тең.