Кіріспе

Христиандық қозғалысы шіркеу реформасын және бірігуді іздеуші. Стоун-Кэмпбелл қалпына келтіру қозғалысы және оған тарихи және/немесе теологиялық байланысы бар христиан шіркеулері. Реставрация қозғалысы (американдық қалпына келтіру қозғалысы немесе Стоун-Кэмпбелл қозғалысы деп те аталады, және жамандау ретінде Кемпбеллизм) – 19 ғасырдың басындағы Екінші Ұлы ояну (1790–1840) кезінде АҚШ шекарасында басталған христиандық қозғалыс. Бұл қозғалыстың бастамашылары шіркеуді іштен реформалауды және «Жаңа өсиеттегі шіркеу үлгісінде барлық христиандарды бір денеде біріктіруді» көздеді. Реставрация қозғалысы ертедегі христиан дінін идеалдандырған бірнеше тәуелсіз діни қайта жандану ағымдарынан дамыды. Христиандық сенімге ұқсас көзқараспен дамыған екі топ ерекше маңызға ие болды. Біріншісі, Бартон В. Стоун басқарып, Кентукки штатының Кейн Ридж қаласында құрылды және өздерін «христиандар» деп атады. Екіншісі Пенсильвания мен Виргинияның батысында (қазіргі Батыс Виргиния) басталды және оны Томас Кэмпбелл мен оның ұлы Александр Кэмпбелл басқарды, екеуі де Шотландияда білім алған; олар кейін «Мәсіх шәкірттері» деген атқа ие болды. Екі топ та Жаңа өсиетте көрсетілген нақты үлгілерге негізделген христиан шіркеуін қалпына келтіруге тырысты және екеуі де діни сенімдер христиандықты бөліп тұрады деп санады. 1832 жылы олар қолдасып, бірлікке келді. Басқа нәрселермен қатар, олар Исаның Мәсіх, Құдайдың Ұлы екеніне, христиандардың әр аптаның бірінші күні Раббының кешкі асысын тойлауы керек екеніне және ересек адамдардың суға толық батыру арқылы дұрыс шомылуы керек екеніне сенеді. Сондай-ақ, Австралиядағы Мәсіх шіркеулері де бар. Кейбіреулер қозғалыстағы бөліністерді қалпына келтіру және экуменизм мақсаттары арасындағы шиеленіс нәтижесі деп сипаттайды: Мәсіх шіркеулері және тәуелсіз христиан шіркеулері/Мәсіх шіркеулері шиеленісті қалпына келтіруді басаназдау арқылы шешті, ал Мәсіх шіркеуі (Мәсіх шәкірттері) экуменизмді басаназдау арқылы шешті.

Атауы

Қайта жаңғырту қозғалысының орталықтандырылған құрылымы болмағандықтан, ол әртүрлі көшбасшылармен әртүрлі жерлерде пайда болды, сондықтан қозғалыстың жалпы біркелкі атаулары жоқ. "Қайта жаңғырту қозғалысы" термині 19 ғасырда кеңінен танымал болды; бұл Александр Кэмпбеллдің "Ескі тәртіпті қайта жаңғырту" атты мақалаларының ықпалынан туындаған сияқты. "Стоун-Кэмпбелл қозғалысы" термині 19 ғасырдың соңында қолданылған басқа атаулармен байланысты туындаған қиындықтарды болдырмау және қозғалыстың ортақ тарихын сақтау мақсатымен пайда болды.