Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австрия ақсұлуы, Австрия мұрагерлік князі Рудольфтің сүйіктісі (1871–1889)
Austrian noblewoman, mistress to Crown Prince Rudolf of Austria (1871–1889)
Баронесса Мари Александрин "Мария" фон Ветцера (19 наурыз 1871 – 30 қаңтар 1889) – австриялық ақсұлу және Австрия мұрагерлік князі Рудольфтің сүйіктісі. Ветцера мен мұрагер князь 1889 жылғы 30 қаңтарда Майерлингтегі аң аулау үйінде өлген күйде табылды, бұл оқиға Майерлинг трагедиясы ретінде белгілі.
Baroness Marie Alexandrine "Mary" von Vetsera (19 March 1871 – 30 January 1889) was an Austrian noblewoman and the mistress of Rudolf, Crown Prince of Austria. Vetsera and the crown prince were found dead at his hunting lodge in Mayerling on 30 January 1889, following an apparent murder suicide, which is known as the Mayerling incident.
Отбасы және ерте өмірі
Мари Александрин Мария Фрейин фон Ветсера 1871 жылғы 19 наурызда Австрияның Поцони қаласынан (қазіргі Братислава, Словакия) шыққан австриялық дипломат Альбин Фрейхерр фон Ветсераның (1825–1887) үшінші баласы және екінші қызы ретінде дүниеге келді. Оның әйелі, Елени Хелен Балтацци (1847–1925), Грекияның Хиос қаласынан (сол кезде Осман империясының бөлігі) шыққан бай ақсүйек отбасының мүшесі болды. Альбин Ветсера жетім қалған Балтацци балаларының қамқоршысы болып, ең үлкен қызына үйленді. 1870 жылы император Франц Иосиф оны фрейхерр дәрежесіне көтерді. Мэридің үш бауыры болды: Ладислаус "Лаци" (1865–1881), Йоханна "Ханна" (1868–1901) және Франц Альбин "Ферри" (1872–1915). Фрейфрау фон Ветсераның басты мақсаты – әлеуметтік жағдайына жету болды, ол сарайға бару құқығына ие болмаса да, императорлық отбасының қолдауын алды. Ол жаңадан ақсүйек болған күйеуінің әйелі ретіндегі жаңашыл статусынан шығуды қалады, осы үшін оның қыздары ең жақсы отбасыларға үйленуі керек еді. Сондықтан Ветсера анасының арманын орындау және әлеуметтік жағынан көтерілу қысымымен қатаң тәртіпте өсті. Білім алу үшін ол Венаның үшінші округіндегі Салезиан монастырындағы ақсүйек қыздары институтына жіберілді. Ол есейген кезде анасы кештер ұйымдастырып, қыздарына ең лайықты күйеу табу үшін оларды сарайға шақыруға тырысты. Ветсераның анасымен қарым-қатынасы шиеленіскен болуы мүмкін, ол достарына: "Мама мені жақтырмайды. Мен кішкентай кезімнен бері ол мені ең тиімді пайдалану үшін құтылуға болатын нәрсе ретінде қарады" деп сенім білдірді. 1887 жылдың қысында Ветсера отбасы әкесінің ауруына байланысты Мысырдың Хедватындағы Каир қаласына сапар шекті. Сол жерде Ветсераның ағылшын офицерімен қарым-қатынасы болды деген қаңқу тарады.
Marie Alexandrine Mary Freiin von Vetsera was born on 19 March 1871 as the third child and second daughter of Albin Freiherr von Vetsera (1825–1887), an Austrian diplomat from Pozsony, Kingdom of Hungary (present day Bratislava, Slovakia), and his wife, born Eleni Hélène Baltazzi (1847–1925), member of a wealthy noble family from Chios, Greece (then part of the Ottoman Empire). Albin Vetsera had been the guardian of the orphaned Baltazzi children and married the eldest daughter. He was raised to the rank of Freiherr in 1870 by Emperor Franz Joseph. Mary had three siblings, Ladislaus "Laci" (1865–1881), Johanna "Hanna" (1868–1901), and Franz Albin "Fery" (1872–1915). Freifrau von Vetsera's main goal was to advance socially, for which she had the support of the imperial family, even though she did not have the right to visit the court. She wanted to break out from the parvenu status she had as the wife of a newly made noble, and for this, she needed her daughters to marry into the best possible families. Vetsera was thus raised in a strict household under the pressure of having to climb socially and fulfill the dreams of her mother. For education, she was sent to the Institute for Daughters of the Nobility in the Salesian convent in Vienna's third district. When she came of age, her mother threw parties and tried to be invited to court so that she could find the best husband for her daughters. It seems that Vetsera had a strained relationship with her mother, confiding in a friend that "Mamma has no love for me Ever since I was a little girl she has treated me like something she means to dispose of to the best advantage". During the winter of 1887, the Vetsera family travelled to Cairo, Khedivate of Egypt because of the illness of the father. While there, Vetsera supposedly had an affair with an English officer.
Тақ мұрагері Рудольфпен қарым-қатынасы
1888 жылы Ветцера әкесі қайтыс болғаннан кейін Каирден оралған соң, өзінен 13 жас үлкен, үйленген тәж мұрагері Рудольфқа (1858–1889) ғашық болды. Сол жылдың қараша айында ол онымен кездесіп, жақын арада қарым-қатынас бастады. Ол 17 жаста, ал ол 30 жаста еді. Осыны білгеннен кейін оның отбасы кері реакция жасады: әпкесі Ханна оны ақымақ деді. Тарихшы Люси Коутман (Георг Маркус сілтеме жасайтын) Лариштің мәлімдемесін жоққа шығарады, Мэри мен отбасы мүшелерінің хаттарына сүйене отырып, Хелен мен Ханнаның Марияның Рудольфпен болған қарым-қатынасы туралы трагедия болғанға дейін білмегенін дәлелдейді. Ветцера терең ғашық болған сияқты, тіпті ол өзінің сүйіктісінің әйелі, тәжді ханшайым Стефанияға (1864–1945) нақты қауіп төндіретінін ойлаған. Ал Рудольф актриса Мицци/Митци Каспармен (1864–1907) ұзаққа созылған қарым-қатынаста болды. Рудольф алғаш рет Каспарға өзін-өзі өлтіру туралы келісім ұсынды, ол оған күлді. Кейін Каспар тақ мұрагерінің қауіпсіздігіне алаңдап полицияға жүгінді, бірақ оны қызметтен босатып, императорлық істерге араласпауға ескертті.
In 1888, Vetsera became infatuated with Crown Prince Rudolf (1858–1889), a married man 13 years her senior, after returning from Cairo following the death of her father. In November of that year, she managed to meet him and soon they began an affair. She was 17 and he was 30. Upon finding out, her family reacted negatively: her sister Hanna called her foolish, Historian Lucy Coatman disputes Larisch's claims (who Georg Markus refers to), citing letters by Mary and from within the family which prove Helene and Hanna had no knowledge of Mary's affair with Rudolf until the tragedy occurred. Vetsera appears to have been deeply in love, maybe even thinking that she was a credible threat to her lover's wife, Crown Princess Stéphanie (1864–1945). Meanwhile, Rudolf was involved in a long term relationship with actress Mizzi/Mitzi Kaspar (1864–1907). It was to Kaspar that Rudolf first proposed a suicide pact, to which she reacted with a laugh. Later, Kaspar went to the police, concerned for the safety of the heir to the throne, but she was dismissed and told not to interfere with imperial affairs.
Өлім
Каспар өзімен бірге өлуден бас тартқаннан кейін, тәж мұрагері Ветсераға өзін-өзі өлтіру келісімін ұсынды. Ол, мүмкін, жалғыз өлуді қаламағандықтан, Ветсера бұл жоспарды тағдырмен байланысқан ғашықтардың трагикалық одағы ретінде қабылдады. Әпкесіне жазған қоштасу хатында ол: «Екеуміз де бақыттылыққа толы күйде белгісіздікке қадам басып жатырмыз» деп жазды. 1889 жылғы 29 қаңтарда императорлық жұбайлар Будапештке, Венгрия Корольдігіне аттанбас бұрын отбасылық кешкі ас өткізді. Тәж мұрагері рұхсат сұрап, Майерлингтегі аң аулау сарайына барды, онда 30 қаңтарда аң аулау күнін ұйымдастырды. Оның жеке күзетшісі Иоганн Лошек таңертең ерте ояту үшін есігін қақты, бірақ жауап алмады. Рудольфтің аң аулау серігі, граф Иосиф фон Хойос Стихстенштейн оған қосылды, және олар есікті ашуға тырысты. Ақырында, Лошек балғамен есік панелін сындырып, іштен есікті ашты. Қараңғы бөлмеде ол тәж мұрагерін төсектің жанында, иеленіп отырғанын, аузынан қан ағып жатқанын көрді. Ветсераның денесі төсекте, денесі қатаңнанған күйде жатты. Кейіннен тәж мұрагерінің алдымен Ветсераны, содан кейін өзін атып өлтіргені анықталды. Ветсераның өмірбаянын жазуды жоспарлап отырған Люси Коутман бұл тұжырымға қарсы шығып, Мэридің Майерлинг оқиғасынан аз бұрын жазған хатына сілтеме жасайды. Онда Мэри 1889 жылғы 13 қаңтарда Рудольфпен бикештігінен айырылғанын растайды. Коутманның сөзіне göre, бұл Мэринің сәлсіздену салдарынан қайтыс болмағанын дәлелдейді, себебі олардың өліміне дейін жүктілік белгілері байқалмаған. Флатцельштейнер тергеушілерге мәйіттің 100 жыл бұрын өлтірілген туысына тиесілі екенін, оның басына оқ тиген немесе пышақталған болуы мүмкін екенін айтты. Бір сарапшы бұл мүмкін деп ойлады, бірақ бас сүйек жоғары деңгейде шірігендіктен, оны растау мүмкін болмады. Ветсераның сүйектері 1993 жылғы 28 қазанда қайта жерленді.
After Kaspar had refused to die with him, the crown prince proposed a suicide pact to Vetsera. While he probably just did not want to die alone, Vetsera seemingly perceived the plans as the dramatic union in death of star crossed lovers. In her farewell note to her sister, she wrote "we are both going blissfully into the uncertain beyond." On 29 January 1889, the imperial couple hosted a family dinner party before leaving for Budapest, Kingdom of Hungary. The crown prince excused himself and travelled to the hunting lodge in Mayerling, where he arranged for a day of shooting for 30 January. When his valet, Johann Loschek knocked on his door to wake him up early in the morning, he received no answer. Rudolf's hunting companion, Count Joseph von Hoyos Stichstenstein joined him, and they tried to open the door. In the end, Loschek smashed in a door panel with a hammer and opened the door from the inside. In the dark room, he found the crown prince sitting motionless by the side of the bed, leaning forward and bleeding from the mouth. Vetsera's body lay on the bed, with rigor mortis having already set in. Later it was determined that the crown prince had first shot Vetsera, then himself. Lucy Coatman, who is planning a biography of Vetsera, argues against this, citing a letter written by Mary shortly before the Mayerling incident. In it, Mary confirms that she lost her virginity to Rudolf on 13 January 1889. Coatman states that this proves Mary could not have died of a botched abortion, as a pregnancy would not have been evident at the time of their deaths. Flatzelsteiner told the examiners that the remains belonged to a relative killed 100 years earlier who may have been shot in the head or stabbed. One expert thought that this might be possible, but since the skull was in a state of advanced decomposition, it could not be confirmed. Vetsera's bones were re interred on 28 October 1993.