Кіріспе

Даниялық неміс органисті, скрипкашы және композитор Николаус Брунс (сондай-ақ Николаус, Николас; 1665 жылдың соңы – 8 сәуір 1697 [е.с. 29 наурыз 1697] Хусумда) – даниялық неміс органисті, скрипкашы және композитор. Ол өз заманының ең көрнекті органшылары мен композиторларының бірі болды.

Өмірбаян

Брунс Хусумға жақын Швабштедтте (Дания: Svavsted) дүниеге келді. Ол музыканттар мен композиторлар отбасынан шыққан. Оның атасы Пол Якоб Брунс (1655 жылы қайтыс болған) Любекте лирашы болып жұмыс істеген. Оның үш ұлы да музыкалық мансапты таңдады; Брунстың әкесі, сондай-ақ Пол (1640–1689 ж. шамамен), Франц Тундерден оқығаннан кейін Швабштедтте органшы болды. Николаус, көрінеу, бала кезінде-ақ дарынды болған: Эрнст Людвиг Гербердің сөзіне қарағанда, ол ерте жасында орган ойнай да, клавишті аспаптар мен дауысқа арналған сапалы шығармалар жаза да білген. Ол алғашқы музыкалық сабақтарды әкесінен алған болуы мүмкін. Он алты жасында Брунс кіші інісі Георгпен (1666–1742) бірге Любекке ағасы Питермен бірге тұруға жіберілді. Екі бауыр да орган мен композицияны оқыды; Георг Бернхард Ольфеннің, Санкт-Эгидиен шіркеуінің органшысының, ал Николаус Дитерих Букстехуденің басшылығымен. Соңғысы, өз заманының ең көрнекті композиторларының бірі, Брунстың талантына және жетістіктеріне қатты әсерленді, сондықтан оны өзінің ең жақсы шәкірті деп санады және ақырында оны Копенгагенге ұсынды. Бұл қалада Брунс органшы және скрипкашы болып жұмыс істеді. 1689 жылдың 29 наурызында Хусум қалалық шіркеуінің органшы лауазымына қатысып, бірауыздан қабылданды. Бірнеше айдан кейін оған Кильде жұмыс ұсынылды, бірақ Хусум билігі оның жалақысын арттырған соң ол ұсыныстан бас тартты. Брунс 1697 жылы, 31 жасында қайтыс болғанға дейін Хусумда тұрды. Оның жалғыз ұлы Иоган Пауль дінтану саласын таңдады. Брунстың орнына Хусумда ағасы Георг келді.

Шығармалары

Бруннның сақталған шығармалары өкінішке орай аз: бар болғаны 12 вокалдық және 5 органдық шығарма қол жетімді. Вокалдық туындыларға жанрда виртуоздықтың жаңа деңгейін қалыптастырған төрт қасиетті концерт және келесі ғасыр мен Иоганн Себастьян Бахтың шығармаларымен тікелей байланыс құратын үш қасиетті мадригал кантатасы кіреді. Бұл туындылардың көпшілігіндегі аспаптық партиялар Брунс орташа деңгейдегі музыканттарға ғана сүйенгенін көрсетеді, бірақ "Mein Herz ist bereit" соло кантатасының кіріспе сонатинасы сияқты бөлімдерде жоғары дамыған, виртуоздық текстуралар кездеседі. Брунс, әлбетте, камералық музыка да жазған, ол да осындай жоғары сапалы болған болуы мүмкін, бірақ олардың ешқайсысы бізге жеткен жоқ. Органдық шығармалар төрт прелюдиядан және "Nun komm, der Heiden Heiland" гимніне арналған хоралдық фантазиядан тұрады. Бұл шығармалардың ең маңыздысы – екі E минорлық прелюдияның үлкені, ол әдетте Солтүстік Германия орган дәстүрінің ең ұлы туындыларының бірі деп есептеледі. Иоганн Себастьян Бахтың ұлы Карл Филипп Эммануэль Бах әкесінің Брунстың шығармаларын бағалап, зерттегенін айтса да, ғалымдар оның тікелей ықпалын анықтаған жоқ.

Басқа дереккөздер

Ағылшын тілінде Bruhns өмірі мен шығармаларының ең соңғы және толық қысқаша шолуы. Вебер, Джеффри. Солтүстік Германия шіркеу музыкасы Букстехуде дәуірінде. Оксфорд: Кларендон баспасы, 1996. Бұл еңбек шіркеу музыкасына қатысты көптеген тақырыптарды қамтиды, Bruhns-ке кеңінен орын берілген. Снайдер, Керала Ж. Дитерих Букстехуде: Любектегі органшы. Нью-Йорк: Ширмер кітаптары, 1987. Buxtehude-нің толық өмірбаяны, Брунстың ерте өмірі мен тұрмысына қатысты маңызды талқылауларды қамтиды. Фоссе, Р. К. "Николас Брунс", Т. Хольти Никель бас редакторы болған "Лютеран шіркеуінің музыкалық мұрасы" еңбегінің 92–107 беттерінде. Сент-Луис: Конкордия баспасы, 1959. Ағылшын тілінде Брунс туралы алғашқы маңызды зерттеу. Гек, Мартин. Николаус Брунс: Өмір және шығармалар. Кёльн: Musikverlag H. Gerig, 1968. Сәл ескіргенімен, бұл күнгі күнге дейін Брунс туралы негізгі зерттеу болып табылады. Кёльш, Хайнц. Николаус Брунс. Кассель: Bärenreiter Verlag, 1958. 1938 жылы дипломдық жұмыс ретінде жарық көрген, Киль. Брунстың өмірі мен шығармалары туралы алғашқы маңызды зерттеу. Фруктүс, Мишель. Николаус Брунстың орган шығармалары (1665–1697), XVII ғасырдың барокко Германиясындағы музыкалық ықпал туралы эссе, DEA de Musicologie, Лион, 1999, 2 томдық. Фруктүс, Мишель. Николаус Брунстың кантаталары (1665–1697), Музыкалогия бойынша докторлық диссертациясы, Лион, 2009, 3 томдық.