Кіріспе

Цзиньчжоу (/'//dʒ//ɪ//n//'//dʒ//oʊ/), бұрын Чинчжоу, Қытайдың Ляонин провинциясының орталық-батысында орналасқан жағалаулық облыстық деңгейдегі қала. Бұл Солтүстік Қытай мен Солтүстік-Шығыс Қытай арасындағы құрлық көлігінің көп бөлігін байланыстыратын Ляоси дәлізінде орналасқан географиялық стратегиялық қала және Батыс Ляониннің экономикалық орталығы. Ляодун шығанағының солтүстік жағалауында орналасқан Цзиньчжоутың жағалау сызығы 15 км-ге созылады, ал Цзиньчжоу порты Қытайдың ең солтүстік теңіз порты болып табылады. 2020 жылғы халық санауы бойынша, Ляонин провинциясының халқы ең көп бесінші қаласы болып табылады, оның халқы 2 703 853 адамды құрайды, оның ішінде 1 524 362 адам 3 қалалық ауданды және Линхай қаласын қамтитын құрылыс аймағында (немесе метрополитен аймағында) тұрады. Цзиньчжоудың жалпы аумағы - , оның көп бөлігі ауылдық жерлерді құрайды.

Тарих

Цинчжоу – мың жылдан астам тарихы бар ежелгі қала. Бастапқыда Тухэ деп аталған, ол Соғыс жасайтын мемлекеттер кезеңінде Янның бір бөлігі болды. Цинь әулеті тұсында қазіргі Цинчжоудың көп бөлігі Ляодун әкімшілігінің құрамына кірді. Хан әулеті мен Үш патшалық кезеңінде ол Ючжоу провинциясындағы Чанли әкімшілігінің бөлігі болды, бірақ Бэйвэй, Дунвэй және Бэйци кезеңдерінде Юнчжоудың қарауына өтті, содан кейін Суй және Тан әулеттері тұсында Лючэн әкімшілігінің, одан кейін Ян префектурасының бөлігі болды. Тан дәуірінде ол Андун қорғаушылығының орталығы болды. "Цинчжоу" атауы Ляо әулеті кезінде пайда болды, ол Чжунцзин префектурасына қарасты болған кезде. Цзинь әулеті тұсында ол Дунцзин және Бейжин префектураларының бөлігі болды. Ол Моңғол империясы/Юань әулетінің Ляоян Синчжуншуына және Мин әулетінің Ляодун поселкесіне қарасты. Цин әулеті тұсында Цинфу билік еткен, содан кейін оның атауы Цинчжоудан Цинсянға өзгертілді. Ол ағылшын тілінде Чинсиен және Чинчжоу деп те аталады. Республика кезеңінде Цинчжоу Ляонин провинциясына қосылды. 1945 жылы Қытайдағы Азамат соғысы қайта басталғанда, Цинчжоу коммунистер мен ұлтшыл күштер арасындағы маңызды шайқас орны болды, себебі Маньчжуриядан Шанхай өтегі арқылы Қытайдың орталық бөлігіне бағытталатын басты жол осы жерден өтеді. 1945 жылғы 22 қарашада Ду Юмин басқаратын ұлтшыл күштердің қаланы басып алуы коммунистерді бірнеше айға созылған уақытша атысты тоқтатуға мәжбүр етті. Ляошэнь науқаны кезінде, солтүстік-шығыс Қытайды бақылауға алуға кіріскен Халық Азаттық Армиясы, босқындар қалаға қашып, одан оңтүстікке қарай жылжуға тырысты. Қытай Республикасы Армиясы, Чианг Кайшектің бұйрығымен, аймақтан босқындардың қашуына жол бермеу үшін, қаладан солтүстікке қарай 30 шақырымдағы Далин өзенін кесіп өтуге тырысқанда оларға оқ атты. 1948 жылдың қыркүйегінде Линь Бяо басқаратын коммунистер қаланы басып алды. 1949 жылы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан кейін Ляоси провинциясы құрылды және Цинчжоу оның провинциялық астанасы болды. 1954 жылы Ляоси және Ляодун провинциялары біріккен кезде Цинчжоу қайтадан Ляонин провинциясының басқаруына көшті.

География және климат

Цзиньчжоу Ляонин провинциясының оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Шығысында Паньцзинь, Аншан және Шэньян қалаларымен, батысында Хулудаомен шектеседі. Қаланың оңтүстік жағалауы Ляодун шығанағына жағалайды. Солтүстікте Чаоян және Фуксин қалалары орналасқан. Цзиньчжоуда муссондық әсерге ұшыраған ылғалды континенттік климат (Кёппен Dwa) басым, төрт айқын маусым бар; қыстары суық, бірақ өте құрғақ, ал жаздары ыстық және ылғалды. Шілде айындағы тәуліктік орташа температурадан бастап, жылдық орташа температурасы құрайды. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері аралығында, оның көп бөлігі шілде және тамыз айларында жауады. Айлық күндізгі сәуле мүмкіндігінің пайызы шілдеде 45%-дан үш айда 68%-ға дейін өзгереді, сондықтан қала жылына 2682 сағатқа жуық күн сәулесін алады, оның ішінде күз және қыс айларында күн көптеп шашырайды. Қала маңындағы тау жыныстарының арасында Исянь формациясы да бар, оларда қазба жәндіктер табылды. Ерте крест кезеңінің құстарының бір туысы осы жердің құрметіне Jinzhouornis деп аталған, бірақ ол бұрынғы жылдары осы формацияда табылған Confuciusornis-тің кіші синонимі болып көрінеді.

Экономика

Цзиньчжоуда өнеркәсіптің кең спектрі бар. Басты дәстүрлі өнеркәсіптерге мұнай химиясы, металлургия, тоқыма, фармация және құрылыс материалдары кіреді. Цзиньчжоу экономикалық және техникалық даму аймағы: Цзиньчжоу экономикалық және техникалық даму аймағы 1992 жылы құрылды. Бұл Ляонин провинциясы мақұлдаған алғашқы провинциялық деңгейдегі даму аймақтарының бірі. Аймақ Жинчжоу теңіз портына, Жинчжоу әуежайына және бірнеше мемлекеттік тас жолдарына ыңғайлы қол жеткізуге мүмкіндік береді. Сауда және қызметтер: Қала ішінде бірнеше батыс франшизалары орналасқан, ең танымалдары – Қытай нарығында ұзақ жылдар бойы бекінген KFC. RT Mart, New Mart және Do Do Express – ірі азық-түлік және тұрмыстық тауарлар сататын дүкендер. Bank of Jinzhou (Jinzhou Yinhang) – осы уақытқа дейін Цзиньчжоудағы ана тілі ағылшын тілінде сөйлейтін қызметкерлері бар жалғыз банк, сонымен қатар қалада Western Union, Bank of China және көптеген басқа да банк қызметтері бар. Visa және MasterCard, бірнеше ірі банк филиалдарындағы қолжетімді желілерді қоспағанда, Цзиньчжоуда қабылданбайды.

Көлік

Jinzhou Jinzhouwan әуежайы Қытайдың ірі әуежайларына әуе тасымалын ұсынады. Қалада екі теміржол станциясы бар, біреуі ұзақ сапарларға, екіншісі қысқа қашықтықтарға арналған. Жинчжоу қаласында көңіл көтерудің ең танымал тәсілдері – жаяу серуендеу немесе велосипедпен жүру. Таксилер көшелерде көптеп кездеседі және бағасы 6 юаньден басталады. Автобус бағыттары да қаланың барлық жеріне жетеді және ең экономикалық құрал болып табылады, бірақ олардың үнемі сенімді болуы шарт емес.

Әскери

Цзиньчжоу – Халықтық азаттық армиясының 40-шы топтық армиясының штабы, Ресей және Солтүстік Кореямен Қытайдың солтүстік-шығыс шекарасын қорғауға жауапты Шэньян әскери аймағының үш топтық армиясының бірі.

Туризм

Ляошен ұрысы мемориалы 1948 жылғы Ляошен ұрысын еске алады. Бұл ірі музейде 16 000-нан астам қару-жарақ, оның ішінде мылтықтар, пулеметтер, минометтер, зеңбіректер және танктер қойылған. Сондай-ақ, онда мыңдаған суреттер мен құжаттар сақталған. Музейдегі ең танымал экспонат – айналмалы дөңгелек экранда Цзиньчжоу шайқасын толыққанды бейнелейтін Панорамалық суреттер залы. Ивулу тауы Цзиньчжоу қаласының Бейчжэнь ауданының батысында орналасқан. Бұл Солтүстік-Шығыс Қытайдағы үш қасиетті таудың бірі. Ванхай тауы теңіз деңгейінен 867 метр биіктіктегі басты шыңы болып табылады. Таудың бойында Бейчжэнь ғибадатханасы, Шэншуй көпірі, Балық тоғаны, Гуаньинь павильоны, Сыцзяо павильоны, Куангуан павильоны, Лотос тасы, Булақтар асуы және Ванхай ғибадатханасы сияқты туристік орындар шашырап орналасқан. Биджия тауы – Цзиньчжоудың оңтүстігіндегі Бохай теңізіндегі арал. Көптеген күндері Биджия тауына тек қайықпен ғана жетуге болады, бірақ толқын басылғанда табиғи жол Биджия тауын материкпен байланыстырады. Адамдар теңіз жағасынан жаяу өтіп Биджия тауына бара алады, ал жергілікті тұрғындар осы табиғи құбылысты Тяньцяо (ағылш. Sky Bridge – Көк Көпір) деп атайды. Таудың үстінде үлкен тас павильон орналасқан, ол қаламсапқа ұқсайды, сондықтан тауға «Бицзяшань» – «Қаламсап ұстағыш тау» деген ат қойылған. Гуанцзи пагодасы: Гуанцзи пагодасы Цзиньчжоу қаласының орталық бөлігінде орналасқан Гута паркінде орналасқан. 72 метрлік мұнара – сегізбұрышты пішіндес он үш қабаттан тұратын әдемі Ляо стиліндегі сәулет өнерінің үлгісі. Төмендегі тыныш ғибадатхана ежелгі қытайлық атмосфераны толықтырады. Келушілер жергілікті тұрғындарды таңертеңгі рәсімдерге, жаттығуларға және басқа да әртүрлі шараларға жиналатынды көреді. Ғибадатхана аумағына кіру тегін.

Мәдениет

1990 жылдардың ең көп сатылған көркем емес кітаптарының бірі – "Жабайы аққулар: Қытайдың үш қызы" Қытайдың 1949 жылғы азаттыққа ие болуынан бұрын және кейін Цзиньчжоу қаласын егжей-тегжейлі сипаттайды.