Кіріспе

Эфра өзені – Англияның оңтүстік Лондондағы бұрынғы ағынтар жиынтығы, қазір құбырларға жабылып, негізінен дауылдық суды кәрізге жіберу үшін пайдаланылады. Бұл Темза өзенінің саласы болған. Оның су жинау алабының сулары, жер астына сіңірілмеген және жер бетіне ағып шықпаған сулар, сэр Джозеф Базалгеттің жобалаған 1850 жылдары салынған біріктірілген кәріз секторларына қосылды. Бір сектор Пекхэмді, екіншісі Брикстонды суландырады, содан кейін екеуі де Пекхэмге қарай ағады. Бұл сулар әдетте шығысқа қарай ағып, Кроснесс станциясында тазартылады. Жаңбыр жауған кезде бұл секторлар мақсатты түрде толып, екі Эфра кәрізі арқылы ағып кетуі мүмкін, бұл белгілі және ортағасырлық жазбаларды зерттеу нәтижесінде болжамды таратушыларға ұқсайды. Кем дегенде төрт тармақ ағып кетуді қамтамасыз ету үшін жұмыс істей алады, ал 13 ғасырда Воксхоллға бұрылудан бұрын Саутварк ағындарының қаншасы болғаны белгісіз. Ағып кетулер екі біріктірілген кәріз ағынына жетеді, олар 2025 жылы құрылысы аяқталғаннан кейін Темзаның су тасымалдау туннеліне құйылады. 13 ғасырдың соңында WNW бағытындағы ойыс – содан кейін канал – Ламбеттің тар приходтарының төменгі жазығынан өту үшін қазылды және Оңтүстік төменгі деңгейлі ұстағыш кәрізінің маңызды бөлігімен үлгіленді.

Этимология

"Эфра" атауының этимологиясы көп пікірталас тудырды. 18 ғасырдың соңына дейін бұл атау өзенге қолданылғанына ешқандай дәлел жоқ, ал 19 ғасырдың басындағы анықтамалықтар оған есім бермеген. 1744 жылғы картада ол "Shore" деп көрсетілген, сондай-ақ "Brixton Creek" және "Wash" деп те аталған. Раскиннің болжамы бойынша, бұл атау "[латын сөзі] Effrena"-дан қысқартылған, кельт тіліндегі "yfrid" сөзінен немесе англосаксон тіліндегі "efer" немесе "efre" ("жаға") сөздерінен шыққан болуы мүмкін. Боннер 693 жылғы хаттамада Темза жағалауында "heah efre" ("биік жаға") деп жазған. 1790 жылдары бұл жер Эфра фермасы деп белгілі болды. Дуличте де төменгі деңгейде көздер болған; түрлі салалар Темзаға құятын алдында Брикстон маңында бірігіп ағып, ал мен оның үстінен көпірдің алғашқы суретін салды. 1850 жылға дейін Брикстон жолы, өзеннің бағытымен жүретін жерде, "Ағыс жолы" деп аталды. Ол әлі де күшті жаңбыр кезінде суға толып, Брикстон жолы мен Оңтүстік Ламбет тұрғындары үйлерінің суға батуына жиі шағымданды, тіпті Херн төбесіне дейін.

Индустриялық революциядан кейінгі кезең

Лондонның канализация жүйесі 19-ғасырдың ортасында салынған кезде, оның авторы сэр Джозеф Базальгет Эфрадан келген су ағындарын жүйенің оңтүстік жартысына қосты. Шамамен 3 миль (5 км) болатын Effra Branch Sewer құрылысына 19,400 фунт стерлинг жұмсалды, ол Эфраның Брикстоннан басқа барлық суын қауіпсіз қабылдай алды және Дульвич пен Норвудтан Крокстед-Лейндегі Оңтүстік жоғары деңгейлі ұстағыш канализациясына дейін созылады. Бұл өз кезегінде Херн Хиллден шығысқа қарай Пекхэм мен Нью-Кросс арқылы Дептфордқа дейін жалғасады. Суайдырдың шығысында Дульвич орманүндө көздер пайда болып, Белер паркі арқылы және Солтүстік Дульвичтен Херн Хиллге дейін ағып өтеді. Одан да шығысқа қарай Амбрук деп аталатын сала Сиденхэм дөңесіндегі және Пекарманс орманүндөгі көздерден басталып, қазіргі Дульвич паркі арқылы Херн Хиллге құяды, онда оның жасанды түрде безендірілген арнасы көрінеді. Ең ұзын және шығысқа қарай созылған сала Элиот Банкі мен Форст Хиллдегі Хорниман паркінен Херн Хиллге дейін жетіп саяды. Рокк картасында 1746 жылы осы тоғысқан жерлер Герн-Хилл теміржол станциясы маңында "Island Green" деп белгіленген. Бұл салалар енді жер бетінде көрінбейді: тек Амбрук ғана Сэйденхэм Хилл орманүндө маусымдық түрде ағып тұрады.

Фольклорлық

Жергілікті әңгімеде Виктория дәуірінде Темза өзенімен ағысып келген табыт туралы айтылады, ол Батыс Норвуд қорымына дейін із тастады. Қорым қызметкерлері табыт қайдан алынған жердің бұзылмағанын көргенде қызығушылық білдірді. Әрі қарайғы тергеулер көрсеткендей, қабір астындағы топырақ шөгіп, бүкіл табыт жер астындағы Эфра өзеніне құлап, Воксхоллға қарай ағысып, Темзаға жеткен.

Су тасқыны

1935 жылға дейін біріктірілген кәріздің маңызды бөлігі әр он жыл сайын қатты жаңбыр кезінде суға толып тасыды; Батыс Норвудтағы Эльдер Роудтағы ғимараттың биік қабырғасындағы ақ тас тақташада: "17 шілде 1890 ж. СУ ДЕҢГЕЙІ" деп жазылған. 1914 жылдың 14 маусымында үш сағатқа созылған дауылдан кейін бұл бөлік тағы да толып, Эльдер Роудынан Каштан Роуына дейінгі үйлерді су басты. Жергілікті тұрғындар бірнеше күнге зақымдалған үйлерінен эвакуацияланды. 1920 жылдардағы тағы бір су тасқыны Эфра тармағын кеңейту жұмыстарын қажет етті. Бұл 2007 жылдың 20 шілдесіндегі күшті жаңбыр кезінде бірнеше үйдің суға батуына дейін жеткілікті болды.

Эфраны қазып алу

1992 жылы Лондондық Platform өнер тобының жобасы өзенді қазуға бағытталған жергілікті науқанға бастама берді. "Effra-ны қайта табу" жобасы Effra Redevelopment Agency-ның имитациялық агенттігі негізінде жасалды, оған қоғамдық кеңсе де кірді. Жоба жергілікті газеттер мен радиостанцияларда жариялым алды, бірақ журналистер топтың таралып кеткенін байқағанша, бұл іс өнер үшін жасалған әдейі шаруа екені анықталды.