Кіріспе

АҚШ жергілікті билігінің бір бөлігі біріктірілген қала және округті қамтиды. АҚШ жергілікті үкіметінде біріктірілген қалалық округ (Луизианада қалалық приход немесе біріктірілген үкімет, Аляскада біріктірілген муниципалитет, біріктірілген үй ережесі немесе қала және округ деп те аталады) бір немесе бірнеше қала мен оларды қоршаған округтердің (Луизианадағы приход, Аляскадағы округ) бірігуі арқылы құрылады. Бұл муниципалдық корпорация мен округтің үкіметтік өкілеттіктеріне ие бірыңғай билік түрі. Біріктірілген қала-округ тәуелсіз қаладан өзгеше, бірақ соңғысы қала мен округтің бірігуі нәтижесінде туындауы мүмкін және біріктірілген қала-округпен бірдей өкілеттіктерге ие болуы мүмкін. Тәуелсіз қала – бұл өз штатының шегінде орналасқан және штатының негізгі әкімшілік бөлігі саналатын қала. Біріктірілген қала-округтан тәуелсіз қаланың айырмашылығы, қала мен округ есімдері сақталады, бірақ біріктірілген үкімет болады, ал тәуелсіз қалада округ тіпті аталмайды. Канзас штатындағы Уайандотт округі Канзас қаласымен бірігуіне қатысты "бірлескен үкімет" терминін қолданады, ал округ шекарасындағы көптеген қалалар округ ішінде дербес юрисдикция болып қалады. Ірі қалалық немесе аймақтық муниципалитеттердің бөліктері қалалық үкіметтен бөлек белгілі бір дербестік юрисдикциясын сақтап қалуы мүмкін. Көбінесе үкіметтің басқа деңгейінің орнына жергілікті үкіметтер үкіметтер кеңесін құрады – бұл заң шығару немесе құқық қорғау өкілеттігі жоқ үкіметтік ұйымдар. Мұндай жағдай Атланта агломерациясында орын алады, онда Атланта аймақтық комиссиясы (ARC) барлық ірі құрылыс және даму жобаларының аймаққа тигізетін әсерін зерттейді және ұсыныстар береді, бірақ көбінесе оларды тоқтатуға құқығы жоқ. Грузияның аймақтық көлік басқармасы (GRTA) Грузия штатының мемлекеттік агенттігі болып табылады және қалалар мен округтерге мемлекеттік көлік қаржысын бақылайды, бірақ одан басқа осы қаражатты басқарудан өзге билігі шамалы. Нью-Йорк қаласының жағдайы ерекше, себебі қала бес округтен тұрады, олардың әрқайсысы округпен бірдей аумақты қамтиды. Әр округтің өз прокуроры бар; алайда, округтік деңгейдегі үкімет іс жүзінде жоқ, өйткені барлық атқарушы және заңнамалық билікті бес округ бойынша қалалық үкімет жүзеге асырады. Қазіргі құрамындағы қала 1898 жылы Нью-Йорк қаласы (содан кейін Манхэттен және Бронкс округтері) Кингс округін, Квинс округін және Ричмонд округін тиісінше Бруклин, Квинс және Стейтен-Айленд округтері ретінде қосып алған кезде құрылды.

Халықаралық эквиваленттер

Басқа елдерде де осындай бірыңғай билік жүйесі бар. Англияда 1974 жылы құрылған алты "метрополиттік графтық" бар: Үлкен Манчестер, Мерсисайд, Оңтүстік Йоркшир, Тайн және Уэр, Батыс Мидлендс және Батыс Йоркшир. 1986 жылдан бастап бұл метрополиттік графтықтарда графтық кеңестер болмай, керісінше, белгілі бір функциялар үшін бірлескен кеңестер құрылды. Қазіргі заманғы унитарлық билік органдары оларға ұқсас және Уэльсте графтық борондықтар деп аталады. Шотландияда Абердин, Данди, Эдинбург және Глазго функционалдық тұрғыдан "тәуелсіз қалалар" болып табылады, бірақ бұл термин қолданылмайды. Лондон ерекше жағдай, ол 32 Лондон қалашығын қамтитын салтанатты графтық (ресми түрде Ұлы Лондон деп аталады). Ұлы Лондонның ішінде орналасқан ежелгі Лондон қаласы ерекше графтық құрайды, ол бүгінде капитал қаласы деп есептелетін Лондонның аз ғана бөлігін құрайды, оның ауданы 607 шаршы мильді құрайды. Канаданың Онтарио провинциясында американдық біріктірілген қалалық графтықтары сияқты функцияларды атқаратын бірнеше бір деңгейлі муниципалитеттер бар. Мысалы, 1998 жылы құрылған Торонто қаласы орталық үкімет пен Торонто метрополиті муниципалитетінің (облыстық муниципалитет түрі) құрамына кіретін алты муниципалитеттің бірігуінен құрылды, ол өзі 1954 жылы құрылған. Германияда Берлин мен Гамбург қалалары да, штаттары да бар (Бремен штаты Бремен және Бремерхавен қалаларынан тұрады). Германиядағы дерлік барлық ірі қалалар дербес қалалар болып табылады, мысалы Франкфурт, Штутгарт, Мюнхен немесе Дрезден; Австрия, мұнда Вена астанасы қала да, штат та болып табылады; Франция, мұнда Париж астанасы 1968 жылдан бері Париж департаментімен шектес; және Оңтүстік Корея, мұнда Сеул арнайы қала, ал тағы алты қала (Бусан, Тэгу, Тэджон, Кванджу, Инчхон және Ульсан) – мегаполистер. Сонымен қатар, Австралиядағы Австралия астаналық аумағы үкіметі Канберра қаласының барлық муниципалдық функцияларын орындайды, сондықтан ол біріктірілген қалалық аумақ ретінде жұмыс істейді. Сол сияқты, Токио қаласы 1943 жылы Токио мегаполисін құру үшін префектурамен бірікті.

Бұрынғы шоғырландырылған

Бостон қаласы мен Саффолк округі, Массачусетс штаты, жиырмасыншы ғасырдың көп бөлігінде біріктірілген басқарумен жұмыс істеді, Бостон Саффолк округіне кеңселер, аудиторлар, бюджет, персонал және қаржылық бақылауды қамтамасыз етті. Бұл толыққанды біріктіру болған жоқ, себебі үш муниципалитет – Челси, Ревира және Уинтроп – Бостонға қосылмады және Саффолк округінің құрамындағы жеке әкімшілік бірліктер болып қалды; алайда, Бостон қаласы округті заң бойынша толық бақылауда ұстады. Бостон мен Саффолк округі арасындағы ерекше қарым-қатынас 1999 жылы штаттың көп бөлігінде округтік басқаруларды кезең-кезеңмен тарату аясында аяқталды, округтік барлық қызметкерлер мен өкілеттіктер Массачусетс штатының басқаруына берілді. Бостон қаласының округке қатысты қалған жалғыз өкілеттіктері мен міндеттері рәсімдік сипатта болып табылады, оған Саффолк округінің мүлікті тіркеушісіне қызмет мерзімінің басында ант беру рәсімі және лауазымға сайлау өткізу үшін арнайы жиналыс шақыру кіреді, егер лауазымға адам сайланбаса немесе лауазым бос болса. 17 ғасырдан 1898 жылға дейін Нью-Йорк қаласы Нью-Йорк округімен шектесіп, көбінесе «Нью-Йорк қаласы және округі» деп аталатын. Екеуі де 1874 жылға дейін Манхэттенмен шектесіп тұрды, содан кейін қала мен округ Вестчестер округінің бөліктерін қосып алды, ол кейіннен Батыс Бронкс болып табылады, соңынан болашақ Бронкстың қалған бөлігін қосты. 1898 жылы біріктірілгеннен кейін Нью-Йорк округі Бронкс және Манхэттен аудандарымен біріктірілді, ал қалған аудандар өздерінің тиісті округтерімен біріктірілді. Бронкс 1914 жылы Нью-Йорк округінен бөлініп, жеке Бронкс округін құрды, содан бері Нью-Йорк қаласының бес ауданының әрқайсысы Нью-Йорк штатының округімен шектесіп, біріктірілген.