Кіріспе

Папалық көптеген аңыздармен оралымды. Ең әйгілілері – папаның таирасында "Жануардың саны" жазуы бар деген мәлімдемелер, бір кезде әйел папа сайланған, немесе қазіргі папа соңғысы болады деген сенімдер. Соңғы мәлімдеме әзірге белгілі барлық папаларға қатысты жалған, бірақ теориялық тұрғыдан мүмкін болып қалады.

Папа Жоанна

Папа Жанна деп аталатын әйелдің папа болғаны туралы аңыз алғаш рет 1250 жылы доминикандық хроникада пайда болды. Көп ұзамай ол уағыздайтын монахтар арқылы бүкіл Еуропаға тарады. Оқиға әр түрлі көркемдеулерге ие болды, бірақ негізгі талаптар сақталды. Бұл талапқа қатысты мерзім дәстүрлі түрде 855–858 жылдар аралығында, Лео IV пен Бенедикт III билік құрған кезеңде беріледі. Алайда, бұл мүмкіндік күмәнді, себебі Лео IV 855 жылдың 17 шілдесінде қайтыс болды, ал Бенедикт III оның орнына 855 жылдың 29 қыркүйегінде сайланды. Жан де Майли, француз доминиканы, Metz қаласында, өздерінің 1250 жылға жуық дауырлаған Chronica Universalis Mettensis еңбегінде оқиғаны 1099 жылға жатқызады, бұл Папа Жанна деп танылған әйел туралы ең ертегі есептердің бірі болып саналады. Оның отандасы Бурбоннан шыққан Стефан да оның билігін шамамен 1100 жылға жатқызып, осымен келіседі. Сондай-ақ, Розмари мен Даррел Пардо, "Әйел Папа: Папа Жаннаның құпиясы. Аңыздың артындағы фактілердің толық құжаттамасы" кітабының авторлары, 1086–1108 жылдар аралығын, антипапалардың көп болған және Виктор III, Урбан II және Паскаль II заңды папаларының билігі Римде толық орнамаған кезеңді, одан да ықтимал уақыт деп санайды. Себебі бұл қаланы Киелі Рим императоры Генрих IV басып алған, ал кейін нормандар тонаған. Әдетте, аңыздың екі нұсқасы бар. Бірінші нұсқада Джоан есімді ағылшын әйел сүйіктісімен Афинаға барып, онда оқыған. Екінші нұсқада Гилиберта есімді неміс әйел Майнц қаласында дүниеге келген. "Жоанна" Джоанн Англикус деп аталатын монахтың киім-кешегімен жасырынған. Уақыт өте келе ол шіркеудің ең жоғары лауазымына көтеріліп, папа болды. Екі-бес жыл билік құрғаннан кейін "Папа Жанна" жүкті болып, Пасха шеруі кезінде аттан құлап, көшеде бала тауып алды. Оны таң қалған халық таспен өлтірді, ал аңыз бойынша, Ватикан архивінен алынып тасталды. Осының салдарынан, орта ғасырлардағы папалардың арнайы тесігі бар орындыққа отыруы керек болған дәстүр пайда болды. Кардиналдың міндеті – паптың ұрпақтары бар-жоғын тексеру үшін тесікке қолын салып қарау немесе визуалды тексеру болып табылды. Көптеген тарихшылар бұл процедураны қабылдамайды, және оның құжатталған мысалы жоқ. Бұл, әдетте, Рим дәуірінен қалған және олардың ежелгі императорлық тамырларына байланысты қолданылған тесігі бар екі ежелгі тас орындыққа негізделген, жалаң аңыз болуы мүмкін. Олардың бастапқы мақсаты белгісіз. XVII ғасырғы зерттеуде протестант тарихшысы Дэвид Блондел "Папа Жанна" – ойдан шығарылған оқиға деп мәлімдеді. Бұл оқиға шындыққа айналған сатира болуы мүмкін. Бұл көзқарас тарихшылар арасында кеңінен қабылданады.

Папалардың пайғамбарлығы

Паптардың пайғамбарлығына сәйкес, кейбір түсіндірмелерде 2013 жылдың 28 ақпанында тақтан басқан Папа Бенедикт XVI-дан кейін Римнің қирауынан бұрын соңғы бір папа болады делінеді. Бұл тұлға пайғамбарлықта Петрус Роман ретінде белгіленген.

"Vaticinia de Summis Pontificibus" (Понтифистік жиын)

Паптық билік туралы қолжазбалармен жазылған болжамдар жинағы.

Иса Мәсіх туралы құжаттар

Кейде Исаға тікелей сілтеме жасайтын құжаттар жинағы бар деген қауесет таралады, мысалы, Исаны өлім жазасына кесу туралы Понтий Пилат қол қойған бұйрық, немесе Исаның өзі жазған, оның ізбасарларына өлімінен кейін Католик шіркеуін қалай құру керектігін түсіндіретін, тіпті адамзатты соттау үшін қайтып келу күнін көрсететін жазбалар. Бұл құжаттар Католик шіркеуінің құпиясы саналады және Ватиканның құпия мұрағатында немесе, егер нацистік Германия Ватиканға шабуыл жасаса, бұрынғыда жер астындағы сақтау жайларында жасырылған деген әңгіме бар. Дегенмен, мұндай мәлімдемелердің ешқайсысын қолдайтын нақты дәлел жоқ. Тарих бойы Исаның өзі жазған бір ғана құжат белгілі – «Христос пен Абгарус хаттары». Ғалымдар бұл хаттардың 3-ғасырда жасалған, ойдан шығарылған туындылар екеніне сенеді. Ежелгі заманда Августин мен Иероним Исаның өмірінде ештеңе жазбағанын айтқан. Бұл хаттарды Папа Геласий I және Рим синоды (шамамен 495 жыл) апокрифтік деп мойындамады.

Яһуди аңыздары

Яһуди аңыздарында паптыққа қатысты, яһуди папы Андреас туралы әңгімелер де бар, сондай-ақ кейбір адамдар, оның ішінде Израильдің бұрынғы дін істері министрі Шимон Шетрит, Ватиканның құпия түрде сақтап отырған менораның тағдыры туралы сенімдер де кездеседі, және Ватиканның құпия мұрағатында жасырылған яһуди қолжазбалары туралы ойлар да бар.