Кіріспе

Құқықтық ұғым

Ата-ана мен бала арасындағы құқықтық қатынас

Филиация – отбасы мүшелері арасындағы, әсіресе ата-ана мен бала арасындағы құқықтық қатынастың мойындалған құқықтық мәртебесін білдіретін құқықтық термин. Квебек үкіметі түсіндіргендей:

Филиация – ата-анасы бір немесе әртүрлі жынысты болатын бала мен оның ата-аналары арасындағы қатынас. Бұл қатынас туғандық арқылы, кейбір жағдайларда заң арқылы немесе асырап алу туралы сот шешімі арқылы орнатылуы мүмкін. Филиация анықталғаннан кейін, баланың туу жағдайына қарамастан, бала мен ата-анаға құқықтар мен міндеттер туады. Филиация ата-аналық құқықтар мен мұрагерлік құқықтардан өзгеше, бірақ оларға әсер етеді. Филиацияға қатысты заңның мысалы Квебек Азаматтық кодексінің 2-кітабының 2-тарауында, "Филиация" тақырыбында егжей-тегжейлі сипатталған, онда филиация қалай орнатылуы, талап етілуі және берілуі мүмкін екендігі көрсетілген.

Балалық және асырап алу

Америка Құрама Штаттарының, Канаданың, Жаңа Зеландияның, Австралияның және Ұлыбританияның заңдарына сәйкес асырап алу кезінде туыстық байланыс толыққанды түрде ауысады. АҚШ асырап алу заңнамасының классикалық мысалы Калифорния штатының кодексінде 8616-бапта келтірілген:

Асырап алғаннан кейін, асырап алынған бала мен асырап алушылар бір-біріне қатысты ата-ана мен баланың заңдық қатынасын сақтайды, сондай-ақ осы қатынастың барлық құқықтары мен міндеттеріне ие болады. Басқа елдерде «толық емес асырап алу» нысаны биологиялық отбасымен туыстық байланысты сақтап қалуға мүмкіндік береді. Мысалы, француз заңнамасында асырап алудың екі түрі бар: толық асырап алу, онда туыстық байланыс толығымен ауыстырылады, және қарапайым асырап алу, онда асырап алушылармен туыстық байланыс биологиялық отбасымен туыстық байланысқа қосылады, бірақ оны алмастырмайды. Туыстық байланыстың заңдық түрде ауысуы ересектер асырап алуды заңды түрде тоқтатқан жағдайларда айқын көрінеді, нәтижесінде туыстық байланыс биологиялық отбасына қайта орналасады. Бұған мысал ретінде Канаданың Альберта провинциясының заң шығарушы органы қабылдаған 1990 жылғы Сатнам Пармар асырап алуды тоқтату туралы заңды келтіруге болады. Осы Заңның 2 және 3-тармақтары:

2. Сатнам Пармар осымен Сварн Сингх Пармардың немесе Амаржит Пармардың заңды баласы және мұрагері емес деп жарияланады, сондай-ақ Сварн Сингх Пармардан немесе Амаржит Пармардан заң бойынша оған тиесілі болуы мүмкін кез келген мұрагерлік құқықтарына ие емес. 3. Сатнам Пармар мен оның биологиялық ата-анасы Балбадар Сингх Пармар мен Чаран Каур Пармар арасындағы асырап алу туралы бұйрыққа дейін болған туыстық қатынас осымен қалпына келтіріледі. Асырап алу арқылы туыстық байланыстың заңдық түрде ауысуының тағы бір мысалы – ересектер мен олардың биологиялық отбасылары ересектер арқылы асырап алу арқылы бастапқы туыстық байланысты қалпына келтірген жағдайларда кездеседі.