Жаңа Жерді Жаратушылық: Негіздері мен Ерекшеліктері

Жаңа Жер жаратылысшылдығы – Құдайдың 6-10 мың жыл бұрын Жерді және тіршілік иелерін жаратқанына сенетін діни көзқарас. Genesis кітабының әдеби мағынасын қабылдайды.

23 мин оқу

100%

Дереккөз: Young Earth creationism — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Жаратылыстану түрі

Жас Жер креационизмі (ЖЖК) – Жер мен оның тіршілік нысандары шамамен 6000 және 10000 жыл бұрын Ыбырайымдық Құдайдың табиғаттан тыс әрекеттері арқылы жаратылған деген негізгі ұстанымды ұстанатын креационизм түрі. Оның ең көп таралған нұсқасында ЖЖК, Жаратылыс кітабының белгілі бір сөзбе-сөз түсіндірмелерінің қатесіздігіне сенуге негізделген. Оның басты жақтастары – Құдайдың Жерді алты күн ішінде жаратқанына сенетін христиандар мен яһудилер. Бұл, Жер мен Ғаламның ғылыми тұрғыдан анықталған жасымен сәйкес келетін Жаратылыс кітабының тура мағынадағы түсіндірмелерін ұстанатын Ескі Жер креационизмінен (ЕЖК) өзгеше. Сондай-ақ, бұл эволюцияның ғылыми принциптері, Ұлы Жарқын, абиогенез, Күн тұмандықтары теориясы, Ғаламның жасы және Жердің жасы Жаратылыс кітабындағы жаратылыс туралы айтылғандардың метафоралық түсіндірілуімен үйлесетінін мойындайтын теистік эволюциядан да ерекше. 20 ғасырдың ортасынан бастап, Генри Моррис (1918–2006) бастаған Жас Жер креационистері, Чарльз Дарвиннің Эволюция теориясының ғылыми қабылдануына жауап ретінде, бұрынғы ғасырда дамыған, табиғаттан тыс, геологиялық жағынан жақын уақытта жасалған жаратылысқа сенудің діни негізі ретінде «жаратылыс ғылымы» деп аталатын жалған ғылыми түсіндірмені жасады және насихаттады. Қазіргі ЖЖК қозғалыстары көптеген ғылыми салалардың құрған ғылыми консенсусқа қарсылық ретінде пайда болды, ол Ғаламның жасы шамамен 13,8 миллиард жыл, Жер мен Күн жүйесінің қалыптасуы шамамен 4,6 миллиард жыл бұрын, ал өмірдің пайда болуы шамамен 4 миллиард жыл бұрын болғанын көрсетеді. 2017 жылы Гэллаптың креационизмге қатысты сауалнамасы АҚШ-тағы ересектердің 38 пайызының «Құдай адамдарды соңғы 10 000 жыл ішінде бір уақытта қазіргі түрінде жаратты» деген пікірде екенін көрсетті. Гэллаптың мәлімдемесінше, бұл 35 жылдағы ең төменгі көрсеткіш. Гэллаптың 2019 жылғы ұқсас сауалына жауап берген АҚШ ересек азаматтарының 40 пайызы «Құдай адамдарды соңғы 10 000 жыл ішінде бір кезде қазіргі түрінде жаратты» деген пікірде болды. Ірі Жас Жер креационистік ұйымдарының қатарында «Жаратылыс кітабындағы жауаптар», «Жаратылыс зерттеу институты» және «Халықаралық жаратылыс министрліктері» бар.

Young Earth creationism (YEC) is a form of creationism which holds as a central tenet that the Earth and its lifeforms were created by supernatural acts of the Abrahamic God between about 6,000 and 10,000 years ago. In its most widespread version, YEC is based on the religious belief in the inerrancy of certain literal interpretations of the Book of Genesis. Its primary adherents are Christians and Jews who believe that God created the Earth in six literal days. This is in contrast with old Earth creationism (OEC), which holds literal interpretations of Genesis that are compatible with the scientifically determined ages of the Earth and universe. It is also in contrast to theistic evolution, which posits that the scientific principles of evolution, the Big Bang, abiogenesis, solar nebular theory, age of the universe, and age of Earth are compatible with a metaphorical interpretation of the Genesis creation account. Since the mid 20th century, young Earth creationists—starting with Henry Morris (1918–2006)—have developed and promoted a pseudoscientific explanation called creation science as a basis for a religious belief in a supernatural, geologically recent creation, in response to the scientific acceptance of Charles Darwin's Theory of Evolution, which was developed over the previous century. Contemporary YEC movements arose in protest to the scientific consensus, established by numerous scientific disciplines, which demonstrates that the age of the universe is around 13.8 billion years, the formation of the Earth and Solar System happened around 4.6 billion years ago, and the origin of life occurred roughly 4 billion years ago. A 2017 Gallup creationism survey found that 38 percent of adults in the United States held the view that "God created humans in their present form at one time within the last 10,000 years" when asked for their views on the origin and development of human beings, which Gallup noted was the lowest level in 35 years. Gallup found that, when asking a similar question in 2019, 40 percent of US adults held the view that "God created human beings pretty much in their present form at one time within the last 10,000 years or so". Among the biggest young Earth creationist organizations are Answers in Genesis, Institute for Creation Research, and Creation Ministries International.

Киелі кітапта жаратылыс күні көрсетілген

Жас Жер креационистері өз көзқарастарының ежелгі иудаизмде бастау алғанын, мысалы, Ибн Эзраның (1089–1164) «Жаратылыс» кітабына жасаған түсіндірмесін келтіре отырып, дәлелдейді. Бұл мәселеде ультра-ортодоксал яһудилер арасында пікір қақтығыстары туды, олардың кейбіреулері осы мерзімді қабылдаса, ал кейбіреулері қабылдамайды. Бірқатар ерте яһуди ғалымдары, соның ішінде Филон, «Жаратылыс» кітабын аллегориялық тұрғыдан түсіндірген. Жас Жер креационистері арасында ең көп қабылданып, танымал жаратылу күні – б.з.д. 4004 жыл, себебі осы нақты дата Ушер хронологиясында кездеседі. Бұл хронология 1701 жылдан бастап көптеген Киелі кітаптарға, соның ішінде «Король Джеймс нұсқасына» енгізілген. Тарихи яһуди немесе христиан дәстүрлеріндегі ең жас жаратылу күні – Йом Тов Липманн Мюльхаузен анықтаған б.з.д. 3616 жыл, ал ең ерте ұсынылған күні – Альфонсо X Кастилия ұсынған б.з.д. 6984 жыл. Дегенмен, жас Жер креационизмін жақтаушылардың кейбіреулері, «Жаратылыс» кітабының 5 және 11 тарауларындағы шежірелерде маңызды олқылықтар бар деген теориялық тұжырымдамаға сүйене отырып, бірнеше мың жыл бұрынғы даталарды ұсынды. Мысалы, Гарольд Кемпинг жаратылуды б.з.д. 11 013 жылға, ал 19 ғасырдағы христиан Чарльз Джозиас Бунсен б.з.д. 20 000 жылға белгілеген. Протестанттық реформацияның герменевтикасы Джон Кальвин мен Мартин Лютер сияқты кейбір реформаторларды, сондай-ақ кейінірек протестанттарды Киелі кітапты аудармадағыдай нақты оқуға итермеледі. Бұл олардың «Жаратылыс» кітабындағы «күндердің» ұзақ мерзімді білдіретіндей оқылмай, кездейсоқ күндерге сәйкес келеді деп сенгендерін білдіреді. Ерте заманауи кезеңнің (1500–1800) белгілі ақындары мен драматургтері мыңдаған жылдар бұрын пайда болған Жер туралы айтқан. Мысалы, Уильям Шекспир:

Ғылыми революция және ескі Жер

18 ғасырдан бастап ғалымдар мен философтар арасында жас Жерді қолдау, ғылыми революция мен Ағарту дәуірінің философиясы сияқты жаңа білімнің пайда болуына байланысты азайды. Әсіресе, геология саласындағы жаңа жаңалықтар Жердің мыңдаған жылдардан әлдеқайда ескі болуын қажет етті, ал Абрахам Готлоб Вернердің Нептунизмі сияқты ұсыныстар геологиялық зерттеулерден алынған түсініктерді Жердің табиғи тарихының тұжырымды сипаттамасына енгізуге тырысты. Қазіргі заманғы геологияның әкесі саналатын Джеймс Хаттон одан да әрі барып, ғылыми зерттеулер үшін терең уақыт тұжырымын ашты. Жердің бастапқы күйінен нашарлап бара жатқаны туралы болжамдардан гөрі, ол Жердің шексіз ескі екенін айтты. Хаттонның басты аргументі – оның көрген зор ауытқулар мен өзгерістер қысқа мерзімде апаттар арқылы болған жоқ, ал қазіргі уақытта Жер бетінде жүріп жатқан көтерілу және эрозия сияқты біртіндеп болатын процестер оларды тудырды. Осы процестер өте біртіндеп жүзеге асырылғандықтан, өзгерістердің орын алуына уақыт беру үшін Жердің көне болуы керек еді. Оның Плутонизм туралы идеялары қызу пікірталас тудырса да, катастрофизмнің бәсекелес идеялары бойынша жүргізілген ғылыми зерттеулер Жердің жасын миллиондаған жылдарға дейін арттырды – бұл қазіргі ғалымдардың көпшілігі қабылдағаннан әлдеқайда жас болғанымен, Киелі кітаптағы түбегейліліктерге сенетін 20 000 жылдан кем жастағы Жерден әлдеқайда ескі еді. Хаттонның идеялары, біркелкілік немесе біртіндеп даму деп аталатын, 19 ғасырдың басында сэр Чарльз Лайелл тарапынан кеңінен танымал болды. Лайеллдің белсенді жақтаушылығы мен риторикасы көпшілік пен ғылыми қауымдастықтың көбінесе ежелгі Жерді қабылдауына әкелді. Осы уақытқа қарай Уильям Бакланд, Адам Седжвик және басқа ерте геологтар Киелі кітаптағы су тасқынымен байланысты катастрофизм туралы бұрынғы идеяларын тастап, өздерінің түсіндірмелерін жергілікті су тасқындарымен шектеді. 1830 жылдары ғылыми консенсус жас Жерді маңызды гипотеза ретінде қарастырудан бас тартты. Джон Х. Мирс – ұзақ немесе белгісіз кезеңдер сериясымен араласып, жаратылыс сәттерінен тұратын, немесе белгісіз ‘күндер’ теориясы сияқты әртүрлі түсіндірулерді ұсынған бірнеше ғалымның бірі болды. Ол соңғы теорияны (белгісіз күндер) қабылдады және Йель университетінің профессоры Джеймс Дуайт Данадан қолдау тапты, ол минералогияның негізін қалаушылардың бірі болатын және осы тақырыпта «Ғылым және Киелі кітап» деп аталатын төрт мақаладан тұратын еңбек жазды. Көптеген библиялық ғалымдар Лайеллдің геологиялық нәтижелеріне сүйене отырып, христиандық ғалымдардың қолдауымен Жаратылыс кітабының бірінші тарауын қайта қарастырды, нәтижесінде Дарвиннің Табиғи іріктеуіне негізделген теистік эволюцияның бір түрі – дамушылық қабылдану деңгейі жоғарылады. Бұл 19 ғасырдың тенденциясы күмән тудырды. Жазбаларды зерттейтін геологтар, кейін Виктория институтының негізін қалаушылары Киелі кітапта сөзбе-сөз айтылған жас Жерді қолдаудың төмендеуіне қарсы шықты.

Beginning in the 18th century, support for a young Earth declined among scientists and philosophers as new knowledge including discoveries of the Scientific Revolution and philosophies of the Age of Enlightenment. In particular, discoveries in geology required an Earth that was much older than thousands of years, and proposals such as Abraham Gottlob Werner's Neptunism attempted to incorporate what was understood from geological investigations into a coherent description of the Earth's natural history. James Hutton, now regarded as the father of modern geology, went further and opened up the concept of deep time for scientific inquiry. Rather than assuming that the Earth was deteriorating from a primal state, he maintained that the Earth was infinitely old. Hutton stated that:

Hutton's main line of argument was that the tremendous displacements and changes he was seeing did not happen in a short period of time by means of catastrophe, but that the incremental processes of uplift and erosion happening on the Earth in the present day had caused them. As these processes were very gradual, the Earth needed to be ancient, in order to allow time for the changes to occur. While his ideas of Plutonism were hotly contested, scientific inquiries on competing ideas of catastrophism pushed back the age of the Earth into the millions of years – still much younger than commonly accepted by modern scientists, but much older than the young Earth of less than 20,000 years in which Biblical literalists believed. Hutton's ideas, called uniformitarianism or gradualism, were popularized by Sir Charles Lyell in the early 19th century. The energetic advocacy and rhetoric of Lyell led to the public and scientific communities largely accepting an ancient Earth. By this time, the Reverends William Buckland, Adam Sedgwick and other early geologists had abandoned their earlier ideas of catastrophism related to a biblical flood and confined their explanations to local floods. By the 1830s, the scientific consensus had abandoned a young Earth as a serious hypothesis. John H. Mears was one of several scholars proposing Biblical interpretations ranging from a series of long or indefinite periods interspersed with moments of creation to a day age theory of indefinite 'days'. He subscribed to the latter theory (indefinite days) and found support from the side of Yale professor James Dwight Dana, one of the fathers of mineralogy, who wrote a paper consisting of four articles named 'Science and the Bible' on the topic. As many biblical scholars reinterpreted Genesis 1 in the light of Lyell's geological results with the support of a number of renowned (Christian) scientific scholars, Developmentalism, a form of theistic evolution based on Darwin's Natural selection, grew in acceptance. This 19th century trend was contested. The scriptural geologists and later the founders of the Victoria Institute opposed the decline of support for a biblically literal young Earth.

Христиандық фундаментализм және жас Жерге деген сенім

ХХ ғасырдың басындағы фундаменталистік христиандықтың күшеюі, эволюцияны қабылдамауға алып келді, себебі фундаменталистер ежелгі Жерді «аралық» теориясы немесе Жаратылыс кітабының «күндер» түсіндірмесі арқылы түсіндірді. 1923 жылы жетінші күндік адвентист Жорж МакКреди Прайс «Жаңа геология» атты кітап жазды, ол ішінара «Патриархтар мен пайғамбарлар» кітабынан шабыттандырылған еді, онда жетінші күндік адвентист пайғамбар Элен Г. Уайт Ұлы топан судың Жердің пішініне тигізген әсерін сипаттаған. Прайс аккредиттелген геолог болмаса да, оның геологиялық мәтіндер мен құжаттарды оқуға негіделген жазбалары геологияға қатысты нақты фундаменталистік көзқарас ұсынады, ал емес далалық немесе зертханалық жұмыстарға. Кітап аз ғана оқырмандарды тартты, оның жақтастары Солтүстік Америкадағы лютеран пасторлары мен жетінші күндік адвентистер болды. Прайс эволюцияға қарсылығы үшін фундаменталистер арасында танымал болды, бірақ олар ежелгі Жерге сенуді жалғастырды. 1950 жылдары Прайстың еңбектері қатты сынға ұшырады, әсіресе Бернард Раммның «Ғылым мен Киелі кітаптарға христиандық көзқарас» кітабында. Геолог, Плимут бауырластығымен және басқа ғалымдармен байланыста болған Дж. Лоуренс Кулппен бірге Рамм, Американдық ғылыми қауымдастық (ASA) сияқты христиан ұйымдарына топан су геологиясын қолдамауға ықпал етті. Прайстың еңбектері кейіннен Генри М. Моррис пен Джон К. Уиткомб кішілер 1961 жылы «Жаратылыс топан суы» кітабында бейімделді және жаңартылды. Моррис пен Уиткомб Жердің геологиялық жағынан жақында пайда болғанын және Ұлы топан судың бір жылдың ішінде геологиялық қабаттардың көп бөлігін қалыптастырғанын айтты, бұл біркелкілікке қарсы аргументтерді қайта жаңғыртты. Олар былай деді: «Эволюция теориясының соңғы қорғанысы бірден жоғалып, тау жыныстарының жазбалары тірі Жаратушы Құдайдың қасиеттілігіне, әділдігіне және күшіне куәлік етеді!» Бұл жас Жерді жаратқанға сенетін жаңа буынның негізі болды, олар Морристің Жаратылысты зерттеу институты айналасында бірікті. Жаратылыс зерттеу қоғамы сияқты туысқан ұйымдар геологиялық құрылымдарды жас Жерді жаратқандардың көзқарасымен қайта түсіндіруге тырысты. Лэнгдон Гилки былай деп жазады:

The rise of fundamentalist Christianity early in the 20th century brought rejection of evolution among fundamentalists who explained an ancient Earth through belief in the gap or in the day age interpretation of Genesis. In 1923, George McCready Price, a Seventh day Adventist, wrote The New Geology, a book partly inspired by the book Patriarchs and Prophets in which Seventh day Adventist prophet Ellen G. White described the impact of the Great Flood on the shape of the Earth. Although not an accredited geologist, Price's writings, which were based on reading geological texts and documents rather than field or laboratory work, provide an explicitly fundamentalist perspective on geology. The book attracted a small following, with its advocates almost all being Lutheran pastors and Seventh day Adventists in North America. Price became popular with fundamentalists for his opposition to evolution, though they continued to believe in an ancient Earth. In the 1950s, Price's work came under severe criticism, particularly by Bernard Ramm in his book The Christian View of Science and Scripture. Together with J. Laurence Kulp, a geologist and in fellowship with the Plymouth Brethren, and other scientists, Ramm influenced Christian organizations such as the American Scientific Affiliation (ASA) in not supporting flood geology. Price's work was subsequently adapted and updated by Henry M. Morris and John C. Whitcomb Jr. in their book The Genesis Flood in 1961. Morris and Whitcomb argued that the Earth was geologically recent and that the Great Flood had laid down most of the geological strata in the space of a single year, reviving pre uniformitarian arguments. Given this history, they argued, "the last refuge of the case for evolution immediately vanishes away, and the record of the rocks becomes a tremendous witness to the holiness and justice and power of the living God of Creation!" This became the foundation of a new generation of young Earth creationist believers, who organized themselves around Morris' Institute for Creation Research. Sister organizations such as the Creation Research Society have sought to re interpret geological formations within a young Earth creationist viewpoint. Langdon Gilkey writes:

Әсері

2006 жылы 68 ұлттық және халықаралық ғылым академиясы халықаралық мәселелер жөніндегі академияаралық панельдің (IAP) бірлескен мәлімдемесі жас Жер креационизмімен қарама-қайшы келетін көптеген ғылыми фактілерді атап өтті, атап айтқанда, ғалам, Жер және тіршілік миллиардтаған жылдар бұрын пайда болған, осы миллиардтаған жылдар бойы әрқайсысы үздіксіз өзгеріске ұшыраған және Жердегі тіршілік ортақ бастапқы тектен қазіргі кезде байқалатын әртүрлі формаларға эволюциялық жолмен жеткен. Эволюциялық теория биология, экология, анатомия, физиология, зоология, палеонтология, молекулалық биология, генетика, антропология және басқа да салалардағы барлық байқаулар, өлшемдер, деректер мен дәлелдерді толыққанды түсіндіретін жалғыз теория болып табылады. Сондықтан, жас Жер креационизмі академиялық және ғылыми қауымдастықтар тарапынан жоққа шығарылды. 1987 жылы жасалған бір бағалау бойынша, АҚШ-тағы 480 000 жер және тіршілік туралы ғалымның ішінде "700 ғалым жаратылыс ғылымына сенеді". Эволюция және жаратылыс теориясы арасындағы дауды зерттеген профессор және жазушы Брайан Альтерс: "Ғалымдардың 99,9 пайызы эволюцияны қабылдайды", - дейді. 1991 жылы Гэллаптың жүргізген сауалнамасы бойынша, америкалық ғалымдардың шамамен 5 пайызы (оның ішінде биологиядан басқа білімі барлар да) өздерін креационистер деп атады. Ал жас Жер креационистері ғылыми қауым тарапынан сенімдеріне қолдау көрсетілмеуіне себепті кәсіби ғылыми журналдар мен ұйымдардың дискриминациялық және цензуралық саясатын айтады. Алайда, бұл көзқарас 1981 жылғы АҚШ округтік сотының Маклин Арканзас білім беру кеңесіне қарсы ісінде нақтыланбады, себебі ешбір куә жарияланудан бас тартылған мақалаларды ұсынбады және судья ғылымның әртүрлі салаларындағы тәуелсіз ойшылдардың жаңа ғылыми ойды тиімді түрде цензуралауы мүмкін емес екенін түсіне алмады. 1985 жылы жүргізілген зерттеуде ғылыми журналдарға жіберілген 135 000 мақаланың тек 18-і ғана креационизмді жақтады. Моррис идеялары креационизм мен фундаменталистік христиандыққа елеулі әсер етті. Консервативті ұйымдар мен жеке тұлғалардың қолдауымен, оның "жаратылыс ғылымы" деген бренді АҚШ-та және шетелде кеңінен насихатталды, ал кітаптары кем дегенде он тілге аударылды. "Жас Жер креационизмі" деп аталатын діни ұстанымның пайда болуы кейде АҚШ-тағы ғылым білімін әсер етті, онда мемлекеттік мектептерде YEC ілімі мен жаратылыс ғылымын оқытудың орындылығы туралы даулар туды (қараңыз, "Тәкеңсіздікті үйретіңіз") эволюция теориясымен қатар немесе оны алмастыру мақсатында. Жас Жер креационизмі христиан дінінің аз санды ағымдарында үлкен әсер етпеді. Кейбір шіркеулер, мысалы, Рим-католик шіркеуі және Шығыс православие шіркеулері теистік эволюция мүмкіндігін мойындайды, бірақ кейбір шіркеу мүшелері жас Жер креационизмін қолдайды және бұл шіркеулердің айқын қарсылығынсыз жасайды. АҚШ-та эволюцияны қабылдамау көрсеткіші Батыс әлемінің көп бөлігінен жоғары. 2009 жылы Harris Interactive жүргізген сауалнама бойынша, америкалықтардың 39 пайызы "Құдай ғаламды, жерді, күн мен айды, жұлдыздарды, өсімдіктерді, жануарларды және алғашқы екі адамды соңғы 10 000 жыл ішінде жаратты" деген пікірмен келісті, ал "Жер 10 000 жылдан кем ғасырлық" деген пікірмен тек 18 пайызы келісті. 2017 жылы Гэллаптың креационизмді зерттеуі бойынша, АҚШ-тағы ересектердің 38 пайызы адамның пайда болуы мен дамуы туралы пікірлерін сұрағанда, "Құдай адамдарды соңғы 10 000 жыл ішінде бір уақытта қазіргі түрінде жаратты" деген пікірге бейім екенін көрсетті, бұл Гэллаптың мәлімдемесі бойынша 35 жылдағы ең төменгі көрсеткіш. АҚШ-та эволюцияны қабылдамаудың себептері Еуропамен салыстырғанда фундаменталистік христиандардың көп болуымен байланысты.

A 2006 joint statement of InterAcademy Panel on International Issues (IAP) by 68 national and international science academies enumerated the many scientific facts that young Earth creationism contradicts, in particular that the universe, the Earth, and life are billions of years old, that each has undergone continual change over those billions of years, and that life on Earth has evolved from a common primordial origin into the diverse forms observed in the fossil record and present today. Evolutionary theory remains the only explanation that fully accounts for all the observations, measurements, data, and evidence discovered in the fields of biology, ecology, anatomy, physiology, zoology, paleontology, molecular biology, genetics, anthropology, and others. As such, young Earth creationism is dismissed by the academic and the scientific communities. One 1987 estimate found that "700 scientists (out of a total of 480,000 U. S. earth and life scientists) give credence to creation science". An expert in the evolution creationism controversy, professor and author Brian Alters, states that "99.9% of scientists accept evolution". A 1991 Gallup poll found that about 5 per cent of American scientists (including those with training outside biology) identified themselves as creationists. For their part, young Earth creationists say that the lack of support for their beliefs by the scientific community is due to discrimination and censorship by professional science journals and professional science organizations. This viewpoint was explicitly rejected in the rulings from the 1981 United States District Court case McLean v. Arkansas Board of Education as no witness was able to produce any articles that had been refused publication and the judge could not conceive how "a loose knit group of independent thinkers in all the varied fields of science could, or would, so effectively censor new scientific thought". A 1985 study also found that only 18 out of 135,000 submissions to scientific journals advocated creationism. Morris' ideas had a considerable impact on creationism and fundamentalist Christianity. Armed with the backing of conservative organizations and individuals, his brand of "creation science" was widely promoted throughout the United States and overseas, with his books being translated into at least ten different languages. The inauguration of so called "young Earth creationism" as a religious position has, on occasion, impacted science education in the United States, where periodic controversies have raged over the appropriateness of teaching YEC doctrine and creation science in public schools (see Teach the Controversy) alongside or in replacement of the theory of evolution. Young Earth creationism has not had as large an impact in the less literalist circles of Christianity. Some churches, such as the Roman Catholic Church and the Eastern Orthodox churches, accede to the possibility of theistic evolution; though some individual church members support young Earth creationism and do so without those churches' explicit condemnation. Adherence to young Earth creationism and rejection of evolution is higher in the U. S. than in most of the rest of the Western world. A 2009 poll by Harris Interactive found that 39 per cent of Americans agreed with the statement that "God created the universe, the earth, the sun, moon, stars, plants, animals, and the first two people within the past 10,000 years", yet only 18 per cent of the Americans polled agreed with the statement "The earth is less than 10,000 years old". A 2017 Gallup creationism survey found that 38 per cent of adults in the United States inclined to the view that "God created humans in their present form at one time within the last 10,000 years" when asked for their views on the origin and development of human beings, which Gallup noted was the lowest level in 35 years. Reasons for the higher rejection of evolution in the U. S. include the abundance of fundamentalist Christians compared to Europe.

Киелі кітаптың көзқарасы

Жас Жер креационисттері Киелі кітапты табиғат тарихының толыққанды, фактілерге сәйкес, қатесіз жазбасы деп қарастырады. Ал жетекші жас Жерді жаратушы Генри Моррис түсіндіргендей, "Киелі кітап мәтіндерін әдеби тілмен түсіндіруге тырысқан христиандар теологтік апатқа қадам басады". Моррис пікірінше, христиандар "Құдайдың Сөзін толығымен сенуі керек, не болмаса мүлдем сенбеуі керек". Немесе теңіз астындағы жанартаулық будан туған цунамилердің планетаны су басуы мүмкін.

Жердің жасы

Жердің жасы 6000 жылдан 10000 жылға дейін деп санайтын жас Жер креационизмінің сенімі, радиометриялық даталауды қоса алғанда, тәуелсіз растаудан өткен геохронологиялық әдістермен өлшенген 4,54 миллиард жылдық жасқа қайшы келеді. Креационистер ғылыми дәлелдердің болмауына қарамастан, Жердің жасын өлшеудегі кез келген сәйкессіздіктер немесе қателіктер туралы геологиялық тарихтың уақыт шкаласын көрсететін осы және басқа да барлық әдістерге қарсы шығады. 1997 жылдан 2005 жылға дейін Жаратылыс зерттеу институтының ғалымдар тобы радиометриялық даталау техникаларының жарамдылығы мен дәлдігін бағалау үшін сегіз жылдық RATE (Радиоизотоптар және Жердің жасы) зерттеу жобасын жүргізді. Олар 500 миллион жылдан астам радиоактивті ыдырауға мол дәлел бар деген қорытындыға келді, бірақ жас Жерді дәлелдейтін басқа да ғылыми дәлелдер тапқандарын мәлімдеді. Сондықтан олар жаратылыс аптасы мен тоқсан су кезінде ядролық ыдырау жылдамдығы бір миллиард есе артқанын ұсынды. Дегенмен, тәуелсіз сарапшылардың тексеруінен кейін олардың талдауларында кемшіліктер анықталды.

Адамзат тарихы

Жас Жер креационистері физикалық антропология мен адам эволюциясының нәтижелерінің көбін жоққа шығарып, Адам мен Хауаның барлық адамның жалғыз ата-анасы болғанын қатыстырады. Жаратылыс кітабында айтылғандай, Нұхтың тоқырауы жер бетіндегі барлық адамдарды, Нұх, оның ұлдары мен олардың әйелдерінен басқа, жойды. Сондықтан, Жас Жер креационистері бүгінгі күнгі барлық адамдар осы бір отбасының ұрпақтары екенін дәлелдейді. Әлемдегі тілдердің сан алуандығы Бабил мұнарасынан пайда болды деген түсінік ғылыми емес, кейде оны псевдолингвистика деп атайды және ол тілдердің пайда болуы мен тарихы туралы белгілі мәліметтерге қайшы келеді.

Топан су геологиясы, фоссилдік жазбалар және динозаврлар

Жас Жер креационистері геологиялық дәлелдерді, атап айтқанда, қабаттасқан қазбалардың Жердің миллиардтаған жылдар бұрын пайда болғанын көрсететінін жоққа шығарады. Джордж МакКреди Прайс өзінің «Логикалық емес геология» еңбегінде (1913 жылы «Геологияның негіздері» деп кеңейтілген), кейде дұрыс емес ретпен орналасқан қазбалардың себебі жер қырлымы болғандықтан, ешбір қазбаның екіншісінен көне екенін дәлелдеу мүмкін емес деп мәлімдеді. Оның «заңына» сәйкес, қазбалар кез келген ретпен табылуы мүмкін, демек, қабаттарды реттілікпен датировать болмайды. Оның орнына, ол барлық қазбалар су тасқыны кезінде көмілгенін және осылайша су тасқыны геологиясын қалыптастырғанын ұсынды. Ол көптеген кітаптарында және мақалаларында осы тұжырымды насихаттап, геологиялық уақыт шкаласының реттілігіне шабуыл жасады, оны «Жаратылыстың бірінші тарауында жазылған алты күннің шайтандық жалғандығы» деп атады. Бүгінде көптеген жас Жер креационистері қазба деректерін жаһандық су тасқынымен түсіндіруге болады деп санайды. Генри М. Моррис «Тұңғыш туындыдағы топан су» (1961) еңбегінде Прайстің аргументтерін қайталап, Адамның күнәсінен бұрын өлім болмағандықтан, ол «бір кезде тірі болған жаратылыстардың қалдықтары бар барлық тау жыныстарын Адамның күнәсінен кейін пайда болған деп санауға міндетті» деп жазды, оның көп бөлігін су тасқынына жатқызды. Ол адамдар мен динозаврлар бірге өмір сүргенін, Клиффорд Л. Бурдик Паллакси өзенінің төсегінде Glen Rose формациясында динозавр іздерінің адам іздерімен қабаттасқандығы туралы хабарлағанын келтірді. Кейіннен оған адасқан болуы мүмкін екендігі айтылды, ал Бурдик 1962 жылдың қыркүйегінде Морриске «Сіз сол Глен Роуз іздерін жариялау үшін тым көп қауіпке бардыңыз» деп жазды. Кітаптың үшінші басылымында бұл бөлім алынып тасталды. Осы бағытта көптеген жас Жер креационистері, әсіресе, көп танылатын ұйымдармен байланыстылар, динозаврлар мен басқа да жойылған жануарлардың бар екенін жоққа шығармайды. Әдетте, олар бұл қалдықтар су тасқынынан қырылған жануарлардың қалдықтарын білдіреді деп айтады. Бірқатар креационисттік ұйымдар Нұхтың кемеге динозаврларды алғанын және олар топан судан кейінгі басқа ортаның нәтижесінде ғана жоғала бастағанын ұсынады. Кентуккидегі Жаратылыс мұражайы топан судан бұрын адамдар мен динозаврлардың бірге өмір сүргенін көрсетеді, ал Калифорниядағы жол жиегіндегі Cabazon Dinosaurs аттракционында динозаврлар Адам мен Хауаның бір күні жаратылған деп сипатталады. Техас штатының Глен Роуз қаласында орналасқан Жаратылыс дәлелдері мұражайында топан суға дейінгі атмосфералық жағдайларды қайта жаңғыртуға арналған «гипербарикалық биосфера» бар, онда динозаврлар өсе алады. Ол кездегі адамдар алыптар болғандықтан, осы жағдайлардың арқасында жануарлар өсіп, ұзақ өмір сүрген дейді мұражай иесі Карл Бау. 1842 жылы Рихард Оуэн «динозавр» терминін енгізгендіктен, Киелі кітапта «динозавр» сөзі қолданылмайды. Кейбір креационисттік ұйымдар Ескі Келісімде шамамен отыз рет айтылған еврей сөзі (תנין, ) синоним ретінде қарастырылуы керек деп ұсынады. Ағылшын тіліндегі аудармаларда «теңіз айбанаты» немесе «жылан» деп аударылған, бірақ көбінесе «аждаһа» деп аударылады. Сонымен қатар, Әйүп кітабында «бегемот» (Әйүп 40:15–24 (9)) «құйрығын самырсын ағашындай қозғалтатын» тіршілік иелері ретінде сипатталады; бегемот «Құдайдың істері арасында бірінші» және оны ұстап алу мүмкін емес деп сипатталады (24-аят). Киелі кітап зерттеушілері бегемотты піл, бегемот немесе бұқа деп таныды, бірақ кейбір креационисттер бегемотты сауропод динозаврлармен, көбінесе брахиозаврмен, олардың «Ол Құдайдың жолдарының басшысы» деген тармақтың түсіндірмесіне сәйкес, бегемотты Құдай жаратқан ең үлкен жануар деп атады. Криптозоология псевдонауқарының жақтаушылары жас Жер креационизмін, әсіресе «тірі динозаврлар» деп аталатын жағдайда насихаттайды. Ғылым жазушысы Шарон А. Хилл криптозоологияның жас Жерді жаратушы секторы «құрылысты зерттеуге жақсы қаржыландырылады және тірі динозаврды табу мақсатымен экспедициялар жүргізе алады, бұл олардың ойына эволюцияны жоққа шығарады» деп айтады. Антрополог Джеб Дж. Кард былай дейді: «Креационистер криптозоологияны қабылдады, ал кейбір криптозоология экспедицияларын эволюцияны жоққа шығаруға үміттенген креационистер қаржыландырады және жүргізеді». Жас Жер креационистері кейде Австралияда динозаврлар тірі қалды деп айтады және бұл туралы Мегалания (Varanus priscus) туралы хабарлайды. Алайда, Мегалания алып монитор кесірткесінің түрі болған, динозавр емес, оның жаңартылуын Рихард Оуэн, қаңқа қалдықтары кесірткеге, ал емес архозаврға жататындығын түсінген. Кейбір креационистер Мoкеле-мбембе, Конгоның терең ормандарында мекендейтін криптид, сауропод динозавры болуы мүмкін деп санайды, бірақ ғылыми консенсус бұл өте күмәнді екенін көрсетеді. 2019 жылғы Skeptical Inquirer журналының санында ғылым авторы Филип Дж. Сентер 16 және 17 ғасырлардағы алаяқтықтарды, олар құрастырылған аждаһаларды жасаған, Сентер «Креационизмнің Пилтдаун адамдары» деп атады, және көптеген жас Жер креационистері осы алаяқтықтарға сенеді, тіпті «жалғандар олардың авторы жататын жануарларға тіпті ұқсамайды» десе де. Кардифф алыптары, Silverbell артефакттары, Бурдик іздері және Акамбаро фигуралары сияқты басқа да жақындағы алаяқтықтар әлі де жас Жердің дәлелі ретінде келтірілуде, тіпті кейбір алаяқтықтар өздерінің алаяқтығын мойындаған. Сентерге сәйкес, жас Жер креационистері ғалымдар жылдар бойы сенген ұятты жалғандықтарды көрсетуге асығушылық танытады, мысалы, Пилтдаун адамы. Сентер жалғастырады: «Бірақ бұл біршама екі жүзділік те, себебі Жас Жер әдебиеті авторларының өзі салыққа салынған «аждаһа» алаяқтықтарына алданған жағдайларға толы».

Young Earth creationists reject the geologic evidence that the stratigraphic sequence of fossils proves the Earth is billions of years old. In his Illogical Geology, expanded in 1913 as The Fundamentals of Geology, George McCready Price argued that the occasionally out of order sequence of fossils that are shown to be due to thrust faults made it impossible to prove any one fossil was older than any other. His "law" that fossils could be found in any order implied that strata could not be dated sequentially. He instead proposed that essentially all fossils were buried during the flood and thus inaugurated flood geology. In numerous books and articles he promoted this concept, focusing his attack on the sequence of the geologic time scale as "the devil's counterfeit of the six days of Creation as recorded in the first chapter of Genesis." Today, many young Earth creationists still contend that the fossil record can be explained by the global flood. In The Genesis Flood (1961) Henry M. Morris reiterated Price's arguments, and wrote that because there had been no death before the Fall of Man, he felt "compelled to date all the rock strata which contain fossils of once living creatures as subsequent to Adam's fall", attributing most to the flood. He added that humans and dinosaurs had lived together, quoting Clifford L. Burdick for the report that dinosaur tracks had supposedly been found overlapping a human track in the Paluxy River bed Glen Rose Formation. He was subsequently advised that he might have been misled, and Burdick wrote to Morris in September 1962 that "you kind of stuck your neck out in publishing those Glen Rose tracks." In the third printing of the book this section was removed. Following in this vein, many young Earth creationists, especially those associated with the more visible organizations, do not deny the existence of dinosaurs and other extinct animals present in the fossil record. Usually, they claim that the fossils represent the remains of animals that perished in the flood. A number of creationist organizations further propose that Noah took the dinosaurs with him in the ark, and that they only began to disappear as a result of a different post flood environment. The Creation Museum in Kentucky portrays humans and dinosaurs coexisting before the Flood while the California roadside attraction Cabazon Dinosaurs describes dinosaurs as being created the same day as Adam and Eve. The Creation Evidence Museum in Glen Rose, Texas, has a "hyperbaric biosphere" intended to reproduce the atmospheric conditions before the Flood which could grow dinosaurs. The proprietor Carl Baugh says that these conditions made creatures grow larger and live longer, so that humans of that time were giants. As the term "dinosaur" was coined by Richard Owen in 1842, the Bible does not use the word "dinosaur". Some creationist organizations propose that the Hebrew word (תנין, ), mentioned nearly thirty times in the Old Testament, should be considered a synonym. In English translations, has been translated as "sea monster" or "serpent", but most often it is translated as "dragon". Additionally, in the Book of Job, a "behemoth" (Job 40:15–24 (9)) is described as a creature that "moves his tail like a cedar"; the behemoth is described as ranking "first among the works of God" and as impossible to capture (vs. 24). Biblical scholars have alternatively identified the behemoth as either an elephant, a hippopotamus, or a bull, but some creationists have identified the behemoth with sauropod dinosaurs, often specifically the Brachiosaurus according to their interpretation of the verse "He is the chief of the ways of God" implying that the behemoth is the largest animal God created. A subset of adherents of the pseudoscience of cryptozoology promote young Earth creationism, particularly in the context of so called "living dinosaurs". Science writer Sharon A. Hill observes that the young Earth creationist segment of cryptozoology is "well funded and able to conduct expeditions with a goal of finding a living dinosaur that they think would invalidate evolution." Anthropologist Jeb J. Card says that "Creationists have embraced cryptozoology and some cryptozoological expeditions are funded by and conducted by creationists hoping to disprove evolution." Young Earth creationists occasionally claim that dinosaurs survived in Australia, and that Aboriginal legends of reptilian monsters are evidence of this, referring to what is known as Megalania (Varanus priscus). However, Megalania was a gigantic species of monitor lizard, and not a dinosaur, as its discoverer, Richard Owen, realized that the skeletal remains were that of a lizard, and not an archosaur. Some creationists believe that Mokele mbembe, a cryptid said to dwell deep in the Congo rainforest, may be a living sauropod, though the scientific consensus is that this is extremely unlikely. In a 2019 issue of Skeptical Inquirer science author Philip J. Senter details many 16th and 17th century hoaxes who constructed composite dragons which Senter calls the "Piltdown Men of Creationism" stating that many young Earth creationists believe these hoaxes even though "the fakes don't even resemble the very animals the creationist authors claim they are". Other more recent hoaxes such as the Cardiff Giant, the Silverbell artifacts, the Burdick tracks and the Acámbaro figures are still being cited as proof of a young earth even though some of the hoaxers confessed. Young Earth creationists according to Senter are quick to point out the embarrassing forgeries that some scientists believed for years, such as the Piltdown Man. Senter continues "But it is also somewhat hypocritical, for the YEC literature is replete with cases in which its own authors have fallen for taxidermic 'dragon' hoaxes".

Ғылымға деген көзқарас

Жас Жер креационизмі эволюция теориясына қарсылығымен ең көп танымал, бірақ оның жақтастары физика және химия салаларындағы көптеген өлшемдерге, фактілерге және қағидаларға, сондай-ақ радиометриялық және басқа да геологиялық, астрономиялық, космологиялық даталау әдістеріне де қарсылық білдіреді. Жас Жер креационистері табиғи құбылыстарды түсіндірудің ешқандай жолын қабылдамайды, егер ол Киелі кітаптың әдеби мағынасынан ауытқыса, тіпті биологиялық түрлердің пайда болуы, өмірдің бастауы, Жердің геологиялық, атмосфералық және мұхиттық тарихы, Күн жүйесі мен Жердің пайда болуы, ең алғашқы химиялық элементтердің қалыптасуы немесе ғаламның өзінің бастауы туралы болса да. Осы себепті, кейбір Жас Жер креационистері басқа креационистік ұсыныстарды, мысалы, интеллектуалды дизайнды, Жердің жасын, ерекше жаратылысты немесе тіпті жаратушының кім екенін нақты анықтамағанын сынға алады. Жас Жер креационистері ғылыми әдістің құрамдас бөлігі болып табылатын әдістемелік натурализммен келіспейді. Олар Киелі кітапта сипатталған Құдайдың іс-қимылдары жазылғандай орын алғанын, демек, ғылыми дәлелдердің тек Киелі кітаптың дұрыстығын растағаны ғана қабылдануы керек деп мәлімдейді. Толыққанды талқылау үшін «Жаратылыс – эволюция дауы» деген мақаланы қараңыз.

Креационизмнің басқа түрлерімен салыстырғанда

ХХ ғасырдың басындағы фундаменталистер мен модернистер арасындағы тартыстың, зиялылыққа ашық қарсы тұрған бағытынан туындаған креационизм сенім жүйесі ретінде, оның жақтастарының Киелі кітаптың қатесіздігіне сенуі мен Әлемнің эмпирикалық фактілерін қалай үйлестіру керектігі туралы біртұтас, дәйекті келісім жоқ. Креационистер арасындағы ең қатаң түсіндіретін ұстанымдардың бірі – Жас Жер креационизмі, бірақ геоцентризм мен Жердің жалпақ екендігіне сенедін Киелі кітапты әдебидей түсіндіретін жақтастар да бар. Креационистердің түрлері арасындағы қақтығыстар жиі кездеседі, олардың арасында YEC үшін ерекше маңыздылары – Ескі Жер креационизмі, Бос кеңістік креационизмі және Омфалос гипотезасы.

Ежелгі Жер креационизмі

Жас Жер креационистері Ескі Жер креационизмін және күндіздік жастағы креационизмді мәтіндік және теологиялық негіздермен қабылдамайды. Сонымен қатар, олар геология мен астрономиядағы ғылыми деректер жалпы ғылыми қауымдастықтың консенсусына қарсы жас Жерді көрсетеді деп мәлімдейді. Жас Жер креационистері әдетте, Жаратылыс кітабында Жердің бірнеше күн ішінде жаратылуы туралы айтылғанда, бұл қалыпты 24 сағаттық күндерді білдіреді және оны басқаша түсіндіруге болмайды деп санайды. Олар «күн» (йом) деген еврей сөзі 24 сағаттық күнді немесе ұзақ немесе белгісіз уақытты білдіре алатынына келіседі, бірақ соңғы түсінік қолданылған кезде, ол ұзақ немесе белгісіз уақытты анықтайтын сөз тіркесін қамтиды деп айтады. Жаратылыс кітабының 1-ші тарауындағы нақты контексте күндер санаулы болғандықтан және «кеш және таң» деп аталғандықтан, бұл тек қана қалыпты ұзақтықты білдіретін күндерді білдіре алады. Бұдан әрі, олар 24 сағаттық күннің Шығу кітабының 20:8–11-дегі сенбі күні туралы бұйрықты түсіндірудің жалғыз дұрыс жолы екенін айтады. YECs бір мағынаны бір контекстен (Жаратылыс 1-дегі ұзақ уақытты білдіретін yom) алып, оны мүлдем басқа контекстке (Шығу кітабының 20-тарауындағы қалыпты ұзақтықтағы күндерді білдіретін yom) қолдануды айқын герменевтикалық қателік деп санайды. Еврей ғалымдары «кеш және таң» конструкциясымен немесе сандық белгісі бар yôm тек 24 сағаттық күнді ғана білдіре алады деген ережені қабылдамайды. Хью Росс бұл ережеге ең алғашқы сілтеме 1970 жылдардағы жас Жер креационисттік әдебиетте кездесетінін және оған сілтеме жасау жас Жер қозғалысынан тәуелді екенін атап өтті.

Алыс жерлер креационизмі

"Аралық теориясы" ғаламның, Жер мен Күн жүйесінің ұзақ дәуірін мойындайды, бірақ тіршілік Құдайдың тікелей құдіретімен 24 сағаттық алты күн ішінде жақында ғана жаратылғанын айтады. Сондықтан, Төте Жаратылыстың 1-тарауы тура мағынасында түсіндіріледі, ал алғашқы екі аяттың арасына белгісіз мерзімді "аралық" енгізіледі. (Кейбір аралық теориясының жақтастары осы аралыққа "алғашқы жаратылыс" пен Люцифердің бүлігін қосады.) Жас Жерді жақтаушы ұйымдар аралық теорияның түрлі нұсқаларының Киелі кітапқа қарсы, ғылыми тұрғыдан дұрыс емес және қажетсіз екенін мәлімдейді.

Омфалостық гипотеза

Көптеген жас Жер креационистері өздерінің гипотезаларын Филип Генри Госс ұсынған, бүгінде көбінесе "көрнекті жас" тұжырымдамасы деп аталатын "Омфалос гипотезасынан" ажыратады. Омфалос – 19 ғасырдың ортасында креационизмді геологиямен үйлестіруге жасалған сәтсіз тытыру. Госс Адамның кіндігі болғанын (омфалос грек тілінде кіндік деген мағынаны білдіреді), ол ешқашан болмаған жүктіліктің белгісі сияқты, солайша Жер де жоқтан жаралған, бірақ шын мәнінде болмаған тарихқа дейінгі өткеннің дәлелдерімен толықтай құрылған деді. Омфалос гипотезасы ғылыми тұрғыдан ескі Жерді дәлелдейтін нәтижелерге қайшы келмейтіндей, жас Жердің болуын қабылдауға мүмкіндік береді. Логикалық тұрғыдан сынға келмейтін және Киелі кітапты тура мағынасында түсіндіруге сәйкес болғанымен, Омфалос сол кездегі ғалымдар тарапынан мүлдем тексеруге келмейтін болғандықтан, ал теологтар оны алдаушы Құдайға сілтеме жасайтындықтан қабылдамады. Бүгінде Госспен салыстырғанда, жас Жер креационистері Жердің жас екенін ғана емес, ғылыми деректер осы көзқарасты қолдайды деп мәлімдейді. Дегенмен, "көрнекті жас" тұжырымдамасы жас Жер креационистерінің әдебиеттерінде әлі де қолданылады. Адам атаның кіндігі болмағанын айтатын жас Жер креационистерінің мысалдары бар.

Сын

Жас Жер креационистері Киелі кітаптың қатесіздігі тұжырымына берік ұстанады және Киелі кітапты құдайдан тараған, "адамдармен айналысатын барлық мәселелерде жалған емес, толыққанды авторитет, ғылыми, тарихи, моральдық және теологиялық тұрғысынан қандай да бір қателіксіз" деп санайды. Жас Жер креационистері сондай-ақ, қазіргі ғылыми түсініктерді қолдайтындардың басты себебі – атеизм деп есептейді. Сыншылар бұл талапты жоққа шығарады, эволюциялық теорияны қолдаушылардың көптегені дінге сенетінін, ал Рим-католик шіркеуі, Шығыс православие шіркеуі, Англикан қауымы және негізгі протестант шіркеулері сияқты ірі діни ұйымдар физикалық космология, өмірдің химиялық шығу тегі, биологиялық эволюция және геологиялық қалдықтар сияқты ұғымдар Киелі кітаптарды жоққа шығара бермейді деп санайды. Сыншылар сонымен қатар, биология, химия, физика немесе геоғылым салаларындағы мамандардың креационисттік ұйымдар талап ететіндей, Киелі кітапқа сенім білдіруге ұқсас мәлімдемелерге қол қоюға міндетті емес екенін, бұл креационистердің ғалымдардың Киелі кітап принциптерін бұрыннан қабылдамайды деген талабына қайшы екенін атап көрсетеді. Креационистер кейбір қазіргі христиандық теологиялық ұстанымдарды да жоққа шығарады, мысалы, француз иезуит діни қызметкері, геолог және палеонтолог Пьер Тейхард де Шардиннің эволюциялық ғылымдармен айналысуы оның ғаламдық Мәсіхке деген сенімін нығайтқан және оған шабыттандырған; немесе мәдени тарихшы және экотеолог Томас Берридің 13 миллиард жылдық "Әлемдік оқиға" барлық діндер мен дәстүрлерге Құдайдың әлемдегі қатысуын түсіндіретін жалғыз оқиғаны ұсынады деген пікірін қабылдамайды. Жас Жер креационизмін жақтаушылар жиі цитаталарды манипуляциялауда айыпталады, яғни олардың талаптарын қолдайтын сияқты академиялық мәтіндерден үзінділерді бөліп алып, мағынасын бұрмалау үшін контекст пен қорытындыларды әдейі жасырады. Мысалы, ғалымдар әлі де шешілмеген әлем туралы көптеген құпиялар бар екенін мойындайды, ал осы салада жұмыс істейтін мамандар қолданыстағы модельдердегі қайшылықтарды немесе проблемаларды анықтағанда, креационисттік түсіндірмелерді қабылдамайды. Теологтар мен философтар да осы "бос орынға Құдай" деген көзқарасты сынап-қанағаттандырмайды. Жас Жер креационистерінің "эволюционизм" және "дарвинизм" шабуылдарына қарсы қорғаныс шаралары ретінде ғалымдар мен күмәнданушылар, Жас Жер креационистерінің келтірген әрбір сын-қатердің ғылыми емес немесе ғылыммен оңай түсіндірілетін болып табылатынын жауап ретінде айтады.

Young Earth creationists adhere strongly to a concept of biblical inerrancy, and regard the Bible as divinely inspired and "infallible and completely authoritative on all matters with which they deal, free from error of any sort, scientific and historical as well as moral and theological". Young Earth creationists also suggest that supporters of modern scientific understanding with which they disagree are primarily motivated by atheism. Critics reject this claim by pointing out that many supporters of evolutionary theory are religious believers, and that major religious groups, such as the Roman Catholic Church, the Eastern Orthodox Church, the Anglican Communion and mainline Protestant churches, believe that concepts such as physical cosmology, chemical origins of life, biological evolution, and geological fossil records do not imply a rejection of the scriptures. Critics also point out that workers in fields related to biology, chemistry, physics, or geosciences are not required to sign statements of belief in contemporary science comparable to the biblical inerrancy pledges required by creationist organizations, contrary to the creationist claim that scientists operate on an a priori disbelief in biblical principles. Creationists also discount certain modern Christian theological positions, like those of French Jesuit priest, geologist and paleontologist Pierre Teilhard de Chardin, who saw that his work with evolutionary sciences actually confirmed and inspired his faith in the cosmic Christ; or those of Thomas Berry, a cultural historian and ecotheologian, that the cosmological 13 billion year "Universe Story" provides all faiths and all traditions with a single account by which the divine has made its presence in the world. Proponents of young Earth creationism are regularly accused of quote mining, the practice of isolating passages from academic texts that appear to support their claims, while deliberately excluding context and conclusions to the contrary. For example, scientists acknowledge that there are indeed a number of mysteries about the Universe left to be solved, and scientists actively working in the fields who identify inconsistencies or problems with extant models, when pressed, explicitly reject creationist interpretations. Theologians and philosophers have also criticized this "God of the gaps" viewpoint. In defending against young Earth creationist attacks on "evolutionism" and "Darwinism", scientists and skeptics have offered rejoinders that every challenge made by proponents of YEC is either made in an unscientific fashion, or is readily explainable by science.

Теологиялық ойлар

Қазіргі заманғы теологтардың көпшілігі Жаратылыс кітабындағы жаратылыс туралы айтылғанды әдеби түрде қабылдамайды. Тіпті, Дарвиннің табиғи эволюция теориясын жоққа шығаратын көптеген христиан евангелистері де осы оқиғаны нақты оқиға емес, поэзия немесе діни мәтін ретінде қарастырады. Жаратылыс кітабында жаратылыс туралы екі есеп бар: 1-тарауда адам жануарлардан кейін (Жаратылыс 1:24–26 (9)), ал 2-тарауда адам (Жаратылыс 2:7 (9)) жануарлардан бұрын (Жаратылыс 2:19 (9)) жаратылған. Құжаттық гипотезаны қолдайтындар Жаратылыс 1-нің діни дереккөзден (мүмкін, ерте яһуди діни рәсімінен) алынған мадақ екенін, ал Жаратылыс 2-нің көне жахвистік материалдан құралғанын айтады. Егер екі оқиға да бір есеп болса, онда Адам барлық жануарларға ат қойған болуы керек, ал Құдай оның қабырғасынан Хауаны оның жарқыны ретінде бір тәулік ішінде жаратқан болар еді. Бұл пікірге қарсы шығушы креационистер бұл көзқарастың Киелі кітаптың заманауи аудармаларындағы Жаратылыс 2-нің уақыттарының дұрыс түсіндірілмеуінен туындаған қателік екенін айтады (мысалы, "еккен" және "еккен" сөздерінің салыстырыңыз). Кейбір христиандар Киелі кітаптың діни және моральдық мәселелерде ғана қатесіз екенін, ал ғылыми немесе тарихи сұрақтар туғанда оны сөзбе-сөз оқудың қажеті жоқ деп санайды. Бұл позицияны көптеген ірі конфессиялар ұстанады. Мысалы, Англия мен Уэльстегі Рим-католик шіркеуі "Жазбалардың сыйы" атты жарияланымда: "Біз Киелі кітапта толық ғылыми дәлдік немесе толық тарихи нақтылық күтуіміз керек емес" деп жазады. Киелі кітап адамның құтқарылуына қатысты мәселелерде ақиқат екеніне сендіріледі, бірақ "Біз Киелі кітаптан басқа, әлемдік мәселелерде толық дәлдік күтуіміз керек емес". Католик шіркеуі Киелі кітаптың хабары қатесіз екеніне сенсе де, оны әрқашан тура мағынасында түсіндіру қажет емес. Керісінше, Жас Жер креационистері Киелі кітаптағы моральдық және рухани мәселелердің оның тарихи дәлдігімен тығыз байланысты екенін айтады; олардың пікірінше, Киелі кітап білімнің ажырамас бір бөлігі ретінде тұрады немесе құлайды. Христиандық және яһуди теологиясының Жаратылыс кітабындағы жаратылыс оқиғасын сөзбе-сөз түсіндірмеуінің ұзақ тарихы бар: 2-ғасырда христиан теологы және апологы Ориген Жаратылыс кітабын тарихи оқиға ретінде қарастырудың мүмкін емес екенін жазды, ал Гиппоның Августині (4-ғасыр) Құдайдың әлемдегі барлық нәрсені алты күнде емес, бір сәтте жаратқанын айтты; тіпті одан бұрын, 1-ғасырда яһуди ғалымы Филон жаратылыс алты күнде немесе белгілі бір уақыт ішінде болды деп ойлау қателік болар еді деп жазды. Басқа христиандардың айтқан теологиялық күмәндерінен басқа, Жас Жер креационизмі басқа діндердің (қазіргі және жойылған) жаратылыс мифологиясына да қарсы тұрады. Олардың көпшілігі Ғалам мен адамзаттың пайда болуына қатысты христиан креационистерімен (және бір-бірімен) мүлдем үйлеспейтін мәлімдемелер жасайды. Сондықтан, ғылыми дәлелдердің көп бөлігін қабылдамағаннан кейін, басқа жаратылыс мифтеріне қарсы яһуди-христиандық жаратылыс мифін қолдау көбінесе балама емес, Киелі кітаптағы оқиғаның шындығына сенім арқасында жасалады.

Few modern theologians take the Genesis account of creation literally. Even many Christian evangelicals who reject the notion of purely naturalistic Darwinian evolution often treat the story as a nonliteral saga, as poetry, or as liturgical literature. Genesis contains two accounts of the Creation: in chapter 1 man was created after the animals (Genesis 1:24–26 (9)), while in chapter 2 man was created (Genesis 2:7 (9)) before the animals (Genesis 2:19 (9)). Proponents of the Documentary hypothesis suggest that Genesis 1 was a litany from the Priestly source (possibly from an early Jewish liturgy), while Genesis 2 was assembled from older Jahwist material, holding that, for both stories to be a single account, Adam would have named all the animals, and God would have created Eve from his rib as a suitable mate, all within a single 24 hour period. Creationists responding to this point attribute the view to misunderstanding having arisen from poor translation of the tenses in Genesis 2 in contemporary translations of the Bible (e. g. compare "planted" and "had planted" in the King James Version and New International Version). Some Christians assert that the Bible is free from error only in religious and moral matters, and that, where scientific or historic questions are concerned, the Bible should not be read literally. This position is held by a number of major denominations. For instance, in a publication entitled The Gift of Scripture, the Roman Catholic Church in England and Wales comments that, "We should not expect to find in Scripture full scientific accuracy or complete historical precision". The Bible is held to be true in passages relating to human salvation, but, "We should not expect total accuracy from the Bible in other, secular matters". While the Catholic Church teaches that the Bible's message is without error, it does not consider it always to be literal. By contrast, young Earth creationists contend that moral and spiritual matters in the Bible are intimately connected with its historical accuracy; in their view, the Bible stands or falls as a single indivisible block of knowledge. Christian and Jewish theology actually has a long story of not interpreting the Genesis creation narrative literally: already in the 2nd century CE, Christian theologian and apologist Origen wrote that it was inconceivable to consider Genesis literal history, while Augustine of Hippo (4th century CE) argued that God created everything in the universe in the same instant, and not in six days as a plain reading of Genesis would require; even earlier, 1st century CE Jewish scholar Philo wrote that it would be a mistake to think that creation happened in six days or in any determinate amount of time. Aside from the theological doubts voiced by other Christians, young Earth creationism also stands in opposition to the creation mythologies of other religions (both extant and extinct). Many of these make claims regarding the origin of the Universe and humanity that are completely incompatible with those of Christian creationists (and with one another). Marshaling support for the Judeo Christian creation myth versus other creation myths after having rejected much of the scientific evidence is largely, then, done on the basis of accepting on faith the veracity of the biblical account rather than the alternative.

Ғылыми дәлелдену

Ғалымдардың басым көпшілігі жас Жердің жаратылысы теориясын қабылдамайды. 19-шы ғасырдың басында ғылымның бағыты Жердің жасы миллиондаған жылдан кем емес деген тұжырымнан бас тартты. Археологиялық, астрофизикалық, биологиялық, химиялық, космологиялық және геологиялық шкалалар бойынша өлшемдер YEC-тің Жер жасын бағалауынан бес ретке дейін (яғни жүз мың есеге дейін) өзгеше. Б.з.д. 20 000 жылға дейінгі ең көне керамикалық бұйымдар, б.з.д. 9 400 жылдан бұрынғы ең көне ағаштар, 800 000 жылға дейін сақталған мұз түйірлері және Суигетсу көліндегі 52 800 жылдық шөгінді қабаттарының ғылыми бағалаулары YEC-тің Жер жасын бағалауынан әлдеқайда үлкен. YEC теориясы ғалымдардың миллиардтаған жарық жылдары қашықтықтағы галактикаларды байқау мүмкіндігімен қайшы келеді. Ғылыми қауым жас Жердің жаратылысының ғылыми негізі бар деген мәлімдемелерді діни ынталандырылған жалған ғылым деп санайды, себебі жас Жер креационистері тек Киелі кітаптың ғаламның дамуын тура баяндайтынына сену үшін дәлелдер іздейді. 1997 жылы Gallup ұйымы жүргізген сауалнамаға сәйкес, АҚШ-тағы ғылым саласындағы білімі бар ересектердің 5 пайызы жас Жердің жаратылысын қолдайды. Сол сауалнамада осы топтың 40 пайызы тіршілік, оның ішінде адамдардың миллиондаған жылдар бойы дамығанына, бірақ бұл процеске Құдай басшылық еткеніне сенеді, бұл көзқарас теистік эволюция деп аталады, ал 55 пайызы "табиғи эволюция" тұжырымын ұстанады, онда Құдайдың қатысы жоқ. Креационизмге сенетін кейбір ғалымдар (Хью Росс және Джеральд Шредер сияқты) басқа формаларды, мысалы, күндіздік жастағы креационизм мен прогрессивті креационизмді қолдайды, олар адамзаттың жаратылу уақытына қатысты әртүрліліктермен миллиондаған немесе миллиардтаған жылдар бұрын жаратылыс актісі болғанын жорамалдайды. Химик Пол Братерман жас Жер креационизмінің "өз ұйымдары мен дәлелдемелер ережелерімен толыққанды параллель әлемді ұсына отырып", "қастандық теориясының барлық белгілерін көрсетеді" деп мәлімдеді, сондай-ақ эволюцияны насихаттаушы ғылыми қауымды "мақтаншы, моральдық тұрғыдан бұзылған элита" деп сипаттайды, олардың "академиялық жұмысқа орналасу мен зерттеу гранттарын монополиялауға тырысатыны, Құдайдың билігін жоққа шығаруды мақсат ететіні және соңғы пайда алушы мен қозғаушы - Шайтан" екенін қосты.

The vast majority of scientists reject young Earth creationism. Around the start of the 19th century mainstream science abandoned the concept that the Earth was younger than millions of years. Measurements of archeological, astrophysical, biological, chemical, cosmological, and geological timescales differ from YEC's estimates of the Earth's age by up to five orders of magnitude (that is, by a factor of a hundred thousand times). Scientific estimates of the age of the earliest pottery discovered at 20,000 BCE, the oldest known trees before 9,400 BCE, ice cores up to 800,000 years old, and layers of silt deposit in Lake Suigetsu at 52,800 years old, are all significantly older than YEC estimate of the Earth's age. YEC's theories are further contradicted by scientists' ability to observe galaxies billions of light years away. The scientific community generally regards claims that YEC has a scientific basis to be religiously motivated pseudoscience, because young Earth creationists only look for evidence to support their preexisting belief that the Bible is a literal description of the development of the universe. In 1997, a poll by the Gallup organization showed that 5 per cent of U. S. adults with professional degrees in science took a young Earth creationist view. In the same poll, 40 per cent of the same group said they believed that life, including humans, had evolved over millions of years, but that God guided this process, a view described as theistic evolution, while 55 per cent held a view of "naturalistic evolution" in which no God took part in this process. Some scientists (such as Hugh Ross and Gerald Schroeder) who believe in creationism are known to subscribe to other forms, such as day age creationism and progressive creationism, which posit an act of creation that took place millions or billions of years ago, with variations on the timing of the creation of mankind. Chemist Paul Braterman has argued that young Earth creationism "bears all the hallmarks of a conspiracy theory" by "offering a complete parallel universe with its own organisations and rules of evidence, and claims that the scientific establishment promoting evolution is an arrogant and morally corrupt elite", adding that "This so called elite supposedly conspires to monopolise academic employment and research grants. Its alleged objective is to deny divine authority, and the ultimate beneficiary and prime mover is Satan."