Тынық мұхиты аралдарының сенімдік территориясы (1947–1994)
Trust Territory of the Pacific Islands
Тынық мұхиты аралдарының сенімдік территориясы (1947-1994) – АҚШ басқарған БҰҰ аймағы. Жапониядан өткен тарихы, соғыс кезеңдері мен басқару жолдары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ басқаруындағы БҰҰ сенімгерлік аумағы (1947–1994)
US administered UN trust territory (1947–1994)
Тынық мұхит аралдарының сенімгерлік аумағы (ТТПИ) – Біріккен Ұлттар Ұйымының Микронезиядағы сенімгерлік аумағы, оны 1947 жылдан 1994 жылға дейін АҚШ басқарып келді. Жапон императорлық Оңтүстік теңіздер мандатын АҚШ Тынық мұхиты соғысы кезінде басып алды, себебі Жапония Ұлттар Лигасы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германиядан бұл аймаққа мандат бергеннен бері осы аумақты басқарып келді. Алайда, 1930 жылдары Жапония Ұлттар Лигасынан шығып, содан кейін тағы да басқа елдерді жаулап алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде аралдардың әскери бақылауы күмәнда болды, бірақ соғыс аяқталған кезде аралдар Одақтастардың бақылауына өтті. Тынық мұхитының сенімгерлік аумағы аралдарды АҚШ құрамында басқару үшін құрылды, бірақ ол әлі де Біріккен Ұлттар Ұйымының қанатында болды. Аумақтағы көптеген аралдар тобы тәуелсіз мемлекеттерге айналды, АҚШ-пен белгілі бір байланыстарды сақтап: Микронезия Федеративтік Штаттары, Маршалл аралдары және Палау қазір АҚШ-пен еркін қауымдастық шарты бойынша тәуелсіз мемлекеттер, ал Солтүстік Мариана аралдары АҚШ-тың құзырындағы біріктірілмеген аумақ және доминион ретінде қалып отыр.
The Trust Territory of the Pacific Islands (TTPI) was a United Nations trust territory in Micronesia administered by the United States from 1947 to 1994. The Imperial Japanese South Seas Mandate had been seized by the US during the Pacific War, as Japan had administered the territory since the League of Nations gave Japan mandate over the area from Imperial Germany after World War I. However, in the 1930s, Japan left the League of Nations, and then invaded additional lands. During World War II, military control of the islands was disputed, but by the end of the war the islands had come under control of the Allies. The Trust Territory of the Pacific was created to administer the islands as part of the United States, while still under the auspices of the United Nations. Most of the island groups in the territory became independent states, with some degree of ties kept with the United States: the Federated States of Micronesia, Marshall Islands and Palau are today independent states in a Compact of Free Association with the US, while the Northern Mariana Islands remain under US jurisdiction, as an unincorporated territory and commonwealth.
Тарих
Испания бастапқыда кейін Тынық мұхиты аралдарының сенімгерлік аумағын (ТТПИ) құрайтын аралдарға құқық талап етті. Кейіннен Германия да осы аралдарға қатысты бәсекелестік талаптар қойды. Аумақта 100 000 адам, Құрама Штаттардың құрлық аумағындай су кеңістігіне шашырап орналасқан. Ол алты округке бөлінді және тоғыз тілде сөйленетін әртүрлі мәдениеттерді қамтыды. Понпейліктер мен Косраеліктер, Маршаллдықтар мен Палаулықтар, Чууктер, Яптықтар және Чаморролардың ортақ ештеңесі болмады, тек олар Тынық мұхитының шамамен бір аймағында болды. Адамдар арасындағы үлкен қашықтықтар, экономиканың жоқтығы, тіл және мәдени кедергілер – барлығы одақ құруға кедергі келтірді. Алты округ орталығы жайлы жағдайы нашарлаған қалашықтарға айналды, онда жапондықтар салған бұзылған жолдар, электр қуаты, заманауи музыка және көңіл көтеру мүмкіндіктері болды, бұл жастар мен қарттардың оқшаулануына әкелді. Аралдардың қалған бөлігі дәстүрлі өмір салтын және инфрақұрылымын сақтап қалды. Микронезия Конгресі алғаш рет 1971 жылы табыс салығын енгізді. Бұл аймақтағы әскери базаларда жұмыс істейтін шетелдіктерге қатысты. 1986 жылдың 21 қазанында АҚШ Маршалл аралдары округінің басқаруын тоқтатты. 1986 жылдың 3 қарашасында ТТПИ-нің Чуук, Яп, Косра, Понпе және Мариана аралдары округтерінің АҚШ басқаруын тоқтату көп ұзамай болды. Қауіпсіздік Кеңесі Қауіпсіздік Кеңесінің 683 қаулысына сәйкес 1990 жылдың 22 желтоқсанында Чуук, Яп, Косрей, Понпе, Мариана аралдары және Маршалл аралдары округтері үшін сенімгерлік басқаруын ресми түрде тоқтатты. 1994 жылдың 25 мамырында Кеңес Қауіпсіздік Кеңесінің 956 қаулысына сәйкес Палау округінің сенімгерлік басқаруын тоқтатты, содан кейін АҚШ және Палау 1 қазанда соңғысының тәуелсіздігін орнатуға келісті.
Spain initially claimed the islands that later composed the territory of the Trust Territory of the Pacific Islands (TTPI). Subsequently, Germany established competing claims over the islands. The Territory contained 100,000 people scattered over a water area the size of continental United States. It was subdivided into six districts, and represented a variety of cultures, with nine spoken languages. The Pohnpeians and Kosraeans, Marshallese and Palauans, Chuukese, Yapese and Chamorros had little in common, except they were in the same general area of the Pacific Ocean. The large distances between people, lack of an economy, language and cultural barriers, all worked against the union. The six district centers became upscale slums, containing deteriorated Japanese built roads, with electricity, modern music and distractions, which led to alienated youth and elders. The remainder of the islands maintained their traditional way of life and infrastructure. A Congress of Micronesia first levied an income tax in 1971. It affected mainly foreigners working at military bases in the region. On October 21, 1986, the U. S. ended its administration of the Marshall Islands District. The termination of U. S. administration of the Chuuk, Yap, Kosrae, Pohnpei, and the Mariana Islands districts of the TTPI soon followed on November 3, 1986. The Security Council formally ended the trusteeship for the Chuuk, Yap, Kosrae, Pohnpei, Mariana Islands, and Marshall Islands districts on December 22, 1990, pursuant to Security Council Resolution 683. On May 25, 1994, the Council ended the trusteeship for the Palau District pursuant to Security Council Resolution 956, after which the U. S. and Palau agreed to establish the latter's independence on October 1.
Білім
1947 жылы Гуамда Мариана аралдарының мұғалімдер даярлау мектебі (MITTS) ашылды, ол барлық сенімгерлік аумақтарына қызмет көрсететін мұғалімдерді даярлайтын мектеп болды. 1948 жылы ол сенімгерлік аумақтың орталық бөлігіне жақын болу үшін Чуукқа көшірілді. Кейіннен Понпей аралы орталық мектебі (PICS) деп аталған мектеп қазір Бейли Ольтер орта мектебі деп аталады. 1946 жылы құрылған Палау орта мектебі 1962 жылы жоғары сыныптар қосылғаннан кейін Палау орта мектебіне айналды. 1960 жылдардың соңынан 1970 жылдардың ортасына дейін сенімгерлік аумақта бірнеше мемлекеттік орта мектептер салынды немесе кеңейтілді. Олардың қатарында Жалюит орта мектебі, Косрае орта мектебі, Маджуродағы Маршалл аралдары орта мектебі, Палау орта мектебі, ПИКС және Трук орта мектебі (қазір Чуук орта мектебі) бар. Сонымен қатар, Палаудың Корор қаласында Микронезия кәсіптік колледжі салынды. Кейіннен ол 1969 жылы құрылған Колониядағы Микронезия қоғамдық колледжімен бірігіп, 1976 жылы Микронезия FSM колледжіне айналды.
In 1947 the Mariana Islands' Teacher Training School (MITTS), a normal school serving all areas of the Trust Territory, opened in Guam. It moved to Chuuk in 1948, to be more central in the Trust Territory, The school, later known as Pohnpei Island Central School (PICS), is now Bailey Olter High School. Palau Intermediate School, established in 1946, became Palau High School in 1962 as it added senior high grades. From the late 1960s to the middle of the 1970s, several public high schools were built or received additions in the Trust Territory. They included Jaluit High School, Kosrae High School, Marshall Islands High School in Majuro, Palau High, PICS, and Truk High School (now Chuuk High School). The Micronesian Occupational College in Koror, Palau was also built. It later merged with the Kolonia based Community College of Micronesia, which began operations in 1969, into the College of Micronesia FSM in 1976.
АҚШ-пен саяси одақтағы Қауымдастық
Жаңа конституция 1978 жылдың 1 қаңтарынан бастап жартылай күшіне енді, ал 1986 жылдың 4 қарашасынан бастап толық күшіне енді.
– new constitution partially effective January 1, 1978, and fully effective November 4, 1986.