Орта ғасырдағы "Рим корольі" атағы

Кіріспе

Ортағасырлық және ерте заманауи неміс монархтары қолданған атақ, Киелі Рим империясындағы Рим патшасы (Rex Romanorum; König der Römer) – Генрих II (1002–1024) билігінен бастап, ханзадалар сайлағаннан кейін Шығыс Франк корольдігінің патшасы қолданған атақ. Бұл атау бастапқыда неміс патшасына оның сайлануы мен корольдік тәж кию рәсімі арасында, Папа оны Киелі Рим императоры етіп таққа отырғызғанға дейін берілді. Сондай-ақ, бұл атақ императордың өмір сүру кезеңінде тақ мұрагері сайланғанда да қолданылды. 16 ғасырдан бастап, неміс патшалары император атағын қабылдап, Пападан тәж киюден бас тарғандықтан, бұл атақ тек императордың өмір сүру кезеңінде сайланған мұрагерге беріле бастады. Атаудың нақты мағынасы уақыт өте келе өзгерді. Отон дәуірінде ол франктар патшасы (немісше: König der Franken, латынша: Rex Francorum), соңғы Салиялық дәуірде Рим патшасы (немісше: König der Römer, латынша: Rex Romanorum) деп аталды. Жаңа заманда Германиядағы король (немісше: König in Germanien, латынша: Germaniae Rex) атауы пайда болды. Соңында, қазіргі неміс тарихнамасы оны классикалық Рим императорынан және қазіргі неміс императорынан ажырату үшін Римдік-неміс патшасы (Römisch deutscher König) терминін орнатып алды.

Тарих және қолданылуы

Шығыс Францияның аумағы 11 ғасырға дейін замандас көздерде Германия Корольдігі немесе Регнум Тевтоникум деп аталмаған. Осы кезеңде корольдің тәж кию құқығы Рим папасымен күшейіп, Investiture Controversy деп аталатын қатыгез дауға ұласты. Салиялық әулеттен шыққан Генрих IV, алты жасар кәмелетке толмаған бала, 1056 жылы Империяны билеуге сайланғаннан кейін, Рим папасының оны императорлық таж кигізуге қасиетті құқығын баса көрсету үшін Romanorum Rex атағын қабылдады. Папа Григорий VII Генрихтің билігінің тек жергілікті екенін және бүкіл Империяға тарамайтынын көрсету үшін "неміс патшасы" деген мағына беретін Teutonicorum Rex деген жеңілтектеу атауды қолданды. Генрих 1084 жылы антипапа Климент III-тің қолынан императорлық таж кигенге дейін Romanorum Rex атағын үнемі қолданып келді. Генрихтің ізбасарлары да осы дәстүрді сақтап, Римде тәж кию рәсімінен бұрын Romanorum Rex, ал одан кейін Romanorum Imperator деп аталды.

Ортағасырлық тәжірибе

Патшалыққа үміткерлер бастапқыда германдық герцогтықтарының басшылары болды. Бұл бірліктер тарағаннан кейін, кішкентай княздықтардың билеушілері, тіпті германдық емес билеушілер де осы лауазымға қарастырылды. Әдеттегі талаптар: ересек ер адам болуы, католик дінінде болуы және діни шенде болмауы. Патшалар бірнеше императорлық эстаттар (әскери князьдер және князь-епископтар) тарапынан сайланды, көбінесе 1147 жылдан кейін императорлық Франкфурт қаласында, бұл әдет 1275 жылғы Швабенспигель кодексінде тіркелген. Бастапқыда қатысқан барлық ақсүйектер бірауыздан дауыс бере алатын болса, кейіннен ең беделді епископтар мен ақсүйектерге ғана дауыс беру құқығы берілді, ал 1356 жылғы император Карл IV-нің Алтын бұқасына сәйкес, 1338 жылғы Рейнс декларациясымен белгіленгендей, жеті принц-сайлаушы ғана көпшілік дауыс беруге қатыса алатын болды. Олар – Майнц, Трир және Кельн княздік архиепископтары, сондай-ақ Богемия королі, Рейн граф-палатині, Саксония герцогы және Бранденбург маркграфы. Инвеституралық даудан кейін Карл, Рим папасының мақұлдауына тәуелсіз, Рекс Романорумның құқықтық мәртебесін нығайтуға ниеттенді. Оның ізбасарларының ішінде тек Зигмунд пен Фредерик III Римде император болып таж киді, ал 1530 жылы Карл V Болоньяда Рим папасының қолынан императорлық тәжді алған соңғы патша болды. Алтын бұқа 1806 жылы империя тарағанға дейін конституциялық заң ретінде күшінде болды. Сайланғаннан кейін жаңа патша әдетте Кельн архиепискобының салтанатты рәсімімен Аахен соборында Карл I-нің тағында отырып, Рим патшасы (Romanorum Rex) болып тағайындалған. 936 жылы Оттонның таж кию рәсімінің егжей-тегжейлері ортағасырлық хронист Видукинд Корвей өзінің «Res gestae saxonicae» еңбегінде сипаттаған. Патшалар кем дегенде 1024 жылдан бастап, Конрад II-нің таж кию рәсімінде императорлық тәж алды. 1198 жылы Хогенштауфеннің үміткері Филипп Швабиялық Майнц соборында Рекс Романорум болып таж киді (бірнеше ғасырдан кейін Руперт патша да осылай таж киді), бірақ Вельфтік қарсыласы Оттон IV-ке қарсы жеңіске жеткеннен кейін Ахенде тағы бір таж киді. Рәсімнен кейін, мүмкіндігі болса, патша Альпі арқылы өтіп, Павияда немесе Миланда Ломбардияның темір тәжімен Италия королі болып таж кигізілді. Соңында ол Римге барып, Рим папасынан император болып таж кигізілді. Сайланған патшаның Римге бірден таж кию үшін баруы сирек болғандықтан, сайлау мен таж кию арасында бірнеше жыл өтуі мүмкін еді, ал кейбір патшалар Римге сапарды мүлдем аяқтамады. Патшаның император болып сайлануы мен таж киюі арасындағы уақытқа сәйкес келетін атақ ретінде Romanorum Rex оның империядағы толық билігін және болашақ император (Imperator futurus) болуға құқығын, сонымен қатар Папалық құқығын бұзбай, көрсетті. Барлық Рим патшалары осы қадамды жасаған жоқ, кейде Папамен жауыз қарым-қатынас болғандықтан немесе Германиядағы немесе Италиядағы іскерлік қысым немесе соғыс патшаның сапарға шығуына мүмкіндік бермегендіктен. Мұндай жағдайда патша бүкіл билік ету кезеңінде «Рим патшасы» атағын сақтап қалуы мүмкін еді.

Candidates for the kingship were at first the heads of Germanic stem duchies. As these units broke up, rulers of smaller principalities and even non Germanic rulers were considered for the position. The only requirements generally observed were that the candidate be an adult male, a Catholic Christian, and not in holy orders. The kings were elected by several Imperial Estates (secular princes as well as Prince Bishops), often in the imperial city of Frankfurt after 1147, a custom recorded in the Schwabenspiegel code in about 1275. Originally all noblemen present could vote by unanimous acclamation, but later a franchise was granted to only the most eminent bishops and noblemen, and according to the Golden Bull of 1356 issued by Emperor Charles IV only the seven Prince electors had the right to participate in a majority voting as determined by the 1338 Declaration of Rhense. They were the Prince Archbishops of Mainz, Trier and Cologne as well as the King of Bohemia, the Count Palatine of the Rhine, the Saxon duke, and the Margrave of Brandenburg. After the Investiture Controversy, Charles intended to strengthen the legal status of the Rex Romanorum beyond Papal approbation. Consequently, among his successors only Sigismund and Frederick III were still crowned Emperors in Rome and in 1530 Charles V was the last king to receive the Imperial Crown at the hands of the Pope (in Bologna). The Golden Bull remained effective as constitutional law until the Empire's dissolution in 1806. After his election, the new king would be crowned as King of the Romans (Romanorum Rex), usually at Charlemagne's throne in Aachen Cathedral by the Archbishop of Cologne in a solemnly celebrated ceremony. The details of Otto's coronation in 936 are described by the medieval chronicler Widukind of Corvey in his Res gestae saxonicae. The kings received the Imperial Crown from at least 1024, at the coronation of Conrad II. In 1198 the Hohenstaufen candidate Philip of Swabia was crowned Rex Romanorum at Mainz Cathedral (as was King Rupert centuries later), but he had another coronation in Aachen after he had prevailed against his Welf rival Otto IV. At some time after the ceremony, the king would, if possible, cross the Alps, to receive coronation in Pavia or Milan with the Iron Crown of Lombardy as King of Italy. Finally, he would travel to Rome and be crowned Emperor by the Pope. Because it was rarely possible for the elected King to proceed immediately to Rome for his crowning, several years might elapse between election and coronation, and some Kings never completed the journey to Rome at all. As a suitable title for the King between his election and his coronation as Emperor, Romanorum Rex would stress the plenitude of his authority over the Empire and his warrant to be future Emperor (Imperator futurus) without infringing upon the Papal privilege. Not all Kings of the Romans made this step, sometimes because of hostile relations with the Pope, or because either the pressure of business at home or warfare in Germany or Italy made it impossible for the King to make the journey. In such cases, the king might retain the title "King of the Romans" for his entire reign.

Кейінгі дамуы

Римдіктер королі титулы 1508 жылдан бастап қолданыстан тоқтады, осы жылы Рим папасы король Максимилиан I-ге Римге сапарға жасаған адал әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін "Romanorum Imperator Electus" ("Рим императоры сайланды") титулын қабылдауға рұқсат берді. Осы кезде Максимилиан "Германиядағы король" (Germaniae rex, König in Germanien) деген жаңа атақты да алды, бірақ ол ешқашан басты атақ ретінде қолданылмады. Максимилианның атақтарының бір бөлігі былай деп жазылған: "Максимилиан, Құдайдың рақымымен сайланған Рим императоры, әрқашан империянің Августы, Германияда, Венгрияда, Далмацияда, Хорватияда және т.б. королі [ ]".

Фердинанд I, қасиетті Рим императорынан бастап, империя билеушілері енді Рим папасынан императорлық тәж киюді сұрамады және Папаның келісімінсіз өздерін "Императорлар" деп атады, Германияда тәж киген кезде немесе егер олардың ізашарының өмірінде тәж кигізілсе, отырған императордың қайтыс болуымен бірге бұл атақты алды.

Мұрагерлер

Киелі Рим империясы – сайлау арқылы билік құрған монархия болатын. Ешбір адамның императормен туыс болғандықтан мұрагерлікке заңды құқығы болған жоқ. Дегенмен, император өлімінен кейін өзінің туысын (көбінесе ұлын) ізбасар ретінде сайлауға құқығы бар еді және жиі солай істейтін. Бұл сайланған мұрагерлік таққа талапкер "Рим патшасы" атағын алды. Орта ғасырларда Римнің кіші патшасы әдетте жоғары билеуші император атағын алғанда ғана сайланды, бұл екі тең патшаның болуын болдырмау үшін жасалды. Тек бір рет (1147–1150 жылдары) билік құрған Рим патшасы (Конрад III) және мұрагерлік таққа талапкер Рим патшасы (Генрих Беренгар) бірдей болды. Бұл практика 16 ғасырдан бастап жалғасты, себебі империя билеушілері Рим папасының императорлық тәж кигізбеуімен "Сайланған император" атағын алды. Қазіргі кезде Рим патшасы атағы тек өмір сүріп жатқан императордың кезінде сайланған мұрагеріне ғана қатысты. Сайлау жоғары билеушінің сайлану формасымен бірдей болды. Бірақ іс жүзінде империяның басқаруын әрдайым император (немесе сайланған император) жүзеге асырды, мұрагерге ең көп дегенде белгілі бір міндеттер жүктелді.

Рим патшасы

Француз императоры Наполеон I-нің ұлы және мұрагері Наполеон II (1811-1832) дүниеге келген кезде, ол бұл титулды «Рим патшасы» (Roi de Rome) деп енгізіп, ұлын туған кезде осылай атады. Бала өмірінің қысқа мерзімінде бұл атаумен көп белгілі болды. Алайда, 1818 жылдан бастап анасының әкесі, Австрия императоры Франциск I оны ресми түрде Рейхштадт герцогы деп атады.

Тізім

Келесі тізімде "Рим патшалары" деген атақ бар барлық адамдар көрсетілген. Билік мерзімі - патшаның "Рим патшасы" ретінде сайлануы мен император болуы немесе билігін тоқтатуы немесе қайтыс болуы арасындағы кезең. Билік басындағы патшалар сары түспен, ал таққа үміткерлері кең қолдауға ие бола алмағандары қызғылт түспен белгіленген. "Рим патшалары" атағын тек мұрагер ретінде алғандар күміс түспен көрсетілген. "*" белгісі патшаның бұрынғы патшаның тірі кезінде сайланғанын көрсетеді.

The following list shows all individuals bearing the title "Kings of the Romans". The regnal dates given are those between a king's election as "King of the Romans" and either becoming Emperor or ending their reign by deposition or death. Ruling kings are coloured in yellow, while those whose claim to the throne failed to achieve widespread support are coloured in pink. Individuals that bore the title "Kings of the Romans" solely as heirs designate are coloured in silver. '* ' indicates that the king in question was elected in his predecessor's lifetime. King Kingship begins Kingship ends Notes Henry II 1002 1014 crowned Emperor Effective rule: 1002–1024 Conrad II 1024 1027 crowned Emperor Effective rule: 1024 – 4 June 1039 Henry III 1028* 1046 crowned Emperor * elected as son and heir of Emperor Conrad IIeffective rule: 4 June 1039 – 5 October 1056 Henry IV 17 July 1054* 1084 crowned Emperor * elected as son and heir of Emperor Henry IIIeffective rule: 5 October 1056 – 31 December 1105 Rudolf of Rheinfelden 25 May 1077 15 October 1080 killed in battle Anti king to Henry IV Hermann of Salm 6 August 1081 28 September 1088 killed in battle Anti king to Henry IV Conrad (III) 30 May 1087* 1098 deposed * elected as son and heir of Emperor Henry IVrebelled in 1093 and was deposed Henry V 6 January 1099* 13 April 1111 crowned Emperor * elected as son and heir of Emperor Henry IVrebelled in 1105 and deposed his fathereffective rule: 31 December 1105 – 23 May 1125 Lothair III 13 September 1125 4 June 1133 crowned Emperor Effective rule: 13 September 1125 – 4 December 1137 Conrad III 1127 1135 renounced claim Anti king to Lothair III 7 March 1138 15 February 1152 died Effective rule: 7 March 1138 — 15 February 1152 Henry Berengar 30 March 1147 1150 died elected as son and heir of King Conrad III, predeased his father Frederick I Barbarossa 4 March 1152 18 June 1155 crowned Emperor Effective rule: 4 March 1152 – 10 June 1190 Henry VI 15 August 1169* 15 April 1191 crowned Emperor * elected as son and heir of Emperor Frederick Ieffective rule: 10 June 1190 – 28 September 1197 Frederick II 1196* 28 September 1197 claim ignored * elected as son and heir of Emperor Henry VI Philip of Swabia 8 March 1198 21 June 1208 murdered elected in opposition to Otto IVeffective rule: 8 March 1198 – 21 June 1208 Otto IV 9 June 1198 21 October 1209 crowned Emperor in opposition to Philip until 1208, opposed by Frederick II after 1212effective rule: 9 June 1198 – 5 July 1215 Frederick II 5 December 1212 22 November 1220 crowned Emperor elected in opposition to Otto IVeffective rule: 5 July 1215 – 26 December 1250 Henry (VII) April 1220* 2 July 1235 deposed * elected as son and heir of Emperor Frederick II, later deposed by his father Conrad IV February 1237* 21 May 1254 died * elected as son and heir of Emperor Frederick IIeffective rule: 26 December 1250 – 21 May 1254 Henry Raspe 22 May 1246 16 February 1247 died Anti king to Fredrick II William of Holland 3 October 1247 28 January 1256 died Anti king until 21 May 1254 Richard of Cornwall 13 January 1257 2 April 1272 died Elected in opposition to Alfonso X of Castile Alfonso X of Castile 1 April 1257 1275 renounced claim Elected in opposition to Richard of Cornwall Rudolf I 29 September 1273 15 July 1291 died Adolph of Nassau 5 May 1292 2 July 1298 killed in battle Albert I 24 June 1298 1 May 1308 murdered Originally elected in opposition to Adolf of NassauEffective rule: 2 July 1298 – 1 May 1308 Henry VII 27 November 1308 29 June 1312 crowned Emperor Effective rule: 27 November 1308 – 24 August 1313 Louis IV 20 October 1314 17 January 1328 crowned Emperor Elected in opposition to Frederick the FairEffective rule: 20 October 1314 – 11 October 1347 Frederick the Fair 19 October 1314 28 September 1322 captured Elected in opposition to Louis IV 5 September 1325 3 January 1330 died Ruled jointly with Louis IV Charles IV 11 July 1346 5 April 1355 crowned Emperor Originally elected in opposition to Louis IVEffective rule: 11 July 1346 – 29 November 1378 Günther von Schwarzburg 30 January 1349 24 May 1349 died Elected in opposition to Charles IV Wenceslaus 10 June 1376* 20 August 1400 deposed * elected as son and heir of Emperor Charles IVEffective rule: 29 November 1378 – 20 August 1400 Rupert of Palatinate 21 August 1400 18 May 1410 died Sigismund 10 September 141021 July 1411 3 May 1433 crowned Emperor Elected in opposition to Jobst of Moravia, then unanimously elected againeffective rule: 10 September 1410 – 9 December 1437 Jobst of Moravia 1 October 1410 8 January 1411 died Elected in opposition to Sigismund Albert II 18 March 1438 27 October 1439 died Frederick III 2 February 1440 16 March 1452 crowned Emperor Effective rule: 2 February 1440 – 19 August 1493 Maximilian I 16 February 1486* 4 February 1508 assumed title of Emperor elect * elected as son and heir of Emperor Frederick IIIEffective rule: 19 August 1493 – 12 January 1519introduced the title Rex in Germania. Ferdinand I 5 January 1531* 27 August 1556 succeeded as Emperor elect * elected as brother and heir of Emperor Charles VEffective rule: 27 August 1556 – 25 July 1564 Maximilian II 28 November 1562* 25 July 1564 succeeded as Emperor elect * elected as son and heir of Emperor Ferdinand IEffective rule: 25 July 1564 – 12 October 1576 Rudolph II 27 October 1575* 12 October 1576 succeeded as Emperor elect * elected as son and heir of Emperor Maximilian IIEffective rule: 12 October 1576 – 20 January 1612 Ferdinand III 22 December 1636* 15 February 1637 succeeded as Emperor elect * elected as son and heir of Emperor Ferdinand IIEffective rule: 15 February 1637 – 2 April 1657 Ferdinand IV 31 May 1653 9 July 1654 died * elected as son and heir of Emperor Ferdinand III, predeceased his father Joseph I 23 January 1690 5 May 1705 succeeded as Emperor elect * elected as son and heir of Emperor Leopold IEffective rule: 5 May 1705 – 17 April 1711 Joseph II 27 March 1764 18 August 1765 succeeded as Emperor elect * elected as son and heir of Emperor Francis IEffective rule: 18 August 1765 – 20 February 1790

Генрих II 1002 1014 Императорлыққа қабылданды. Нақты басқару: 1002–1024
Конрад II 1024 1027 Императорлыққа қабылданды. Нақты басқару: 1024 – 4 маусым 1039
Генрих III 1028* 1046 Императорлыққа қабылданды. * Император Конрад II-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. Нақты басқару: 4 маусым 1039 – 5 қазан 1056
Генрих IV 17 шілде 1054* 1084 Императорлыққа қабылданды. * Император Генрих III-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. Нақты басқару: 5 қазан 1056 – 31 желтоқсан 1105
Рудольф фон Рейнфельден 25 мамыр 1077 15 қазан 1080 Шайқаста қаза болды. Генрих IV-ке қарсы патша
Герман фон Зальм 6 тамыз 1081 28 қыркүйек 1088 Шайқаста қаза болды. Генрих IV-ке қарсы патша
Конрад (III) 30 мамыр 1087* 1098 Тақтан алынды. * Император Генрих IV-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. 1093 жылы бүлік көтеріп, тақтан алынды.
Генрих V 6 қаңтар 1099* 13 сәуір 1111 Императорлыққа қабылданды. * Император Генрих IV-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. 1105 жылы бүлік көтеріп, әкесін тақтан түсірді. Нақты басқару: 31 желтоқсан 1105 – 23 мамыр 1125
Лотар III 13 қыркүйек 1125 4 маусым 1133 Императорлыққа қабылданды. Нақты басқару: 13 қыркүйек 1125 – 4 желтоқсан 1137
Конрад III 1127 1135 Тақтан бас тартты. Лотар III-ке қарсы патша. 7 наурыз 1138 15 ақпан 1152 қайтыс болды. Нақты басқару: 7 наурыз 1138 — 15 ақпан 1152
Генрих Беренгард 30 наурыз 1147 1150 қайтыс болды. Конрад III патшаның ұлы және мұрагері ретінде сайланды, әкесінен бұрын қайтыс болды.
Фридрих I Барбаросса 4 наурыз 1152 18 маусым 1155 Императорлыққа қабылданды. Нақты басқару: 4 наурыз 1152 – 10 маусым 1190
Генрих VI 15 тамыз 1169* 15 сәуір 1191 Императорлыққа қабылданды. * Император Фридрих I-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. Нақты басқару: 10 маусым 1190 – 28 қыркүйек 1197
Фридрих II 1196* 28 қыркүйек 1197 Таққа талапкерлігі қабылданбады. * Император Генрих VI-ның ұлы және мұрагері ретінде сайланды.
Филип Швабский 8 наурыз 1198 21 маусым 1208 өлтірілді. Отто IV-ке қарсы сайланды. Нақты басқару: 8 наурыз 1198 – 21 маусым 1208
Отто IV 9 маусым 1198 21 қазан 1209 Императорлыққа қабылданды. 1208 жылға дейін Филипке қарсы, 1212 жылдан кейін Фридрих II қарсы болды. Нақты басқару: 9 маусым 1198 – 5 шілде 1215
Фридрих II 5 желтоқсан 1212 22 қараша 1220 Императорлыққа қабылданды. Отто IV-ке қарсы сайланды. Нақты басқару: 5 шілде 1215 – 26 желтоқсан 1250
Генрих (VII) сәуір 1220* 2 шілде 1235 Тақтан алынды. * Император Фридрих II-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды, кейін әкесі тарапынан тақтан алынды.
Конрад IV ақпан 1237* 21 мамыр 1254 қайтыс болды. * Император Фридрих II-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. Нақты басқару: 26 желтоқсан 1250 – 21 мамыр 1254
Генрих Расп 22 мамыр 1246 16 ақпан 1247 қайтыс болды. Фридрих II-ге қарсы патша
Вильгельм Голландский 3 қазан 1247 28 қаңтар 1256 қайтыс болды. 21 мамыр 1254 жылға дейін Фридрих II-ге қарсы патша
Рихард Корнуольский 13 қаңтар 1257 2 сәуір 1272 қайтыс болды. Кастилияның Альфонсо X-іне қарсы сайланды.
Альфонсо X Кастильский 1 сәуір 1257 1275 тақтан бас тартты. Рихард Корнуольскийге қарсы сайланды.
Рудольф I 29 қыркүйек 1273 15 шілде 1291 қайтыс болды.
Адольф Нассауский 5 мамыр 1292 2 шілде 1298 шайқаста қаза болды.
Альберт I 24 маусым 1298 1 мамыр 1308 өлтірілді. Адольф Нассаускийге қарсы сайланды. Нақты басқару: 2 шілде 1298 – 1 мамыр 1308
Генрих VII 27 қараша 1308 29 маусым 1312 Императорлыққа қабылданды. Нақты басқару: 27 қараша 1308 – 24 тамыз 1313
Людовик IV 20 қазан 1314 17 қаңтар 1328 Императорлыққа қабылданды. Фридрих Әділге қарсы сайланды. Нақты басқару: 20 қазан 1314 – 11 қазан 1347
Фридрих Әділ 19 қазан 1314 28 қыркүйек 1322 тұтқынға алынды. Людовик IV-ке қарсы сайланды. 5 қыркүйек 1325 3 қаңтар 1330 қайтыс болды. Людовик IV-пен бірлесіп биледі.
Карл IV 11 шілде 1346 5 сәуір 1355 Императорлыққа қабылданды. Бастапқыда Людовик IV-ке қарсы сайланды. Нақты басқару: 11 шілде 1346 – 29 қараша 1378
Гюнтер фон Шварцбург 30 қаңтар 1349 24 мамыр 1349 қайтыс болды. Карл IV-ке қарсы сайланды.
Венцеслав 10 маусым 1376* 20 тамыз 1400 тақтан алынды. * Император Карл IV-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. Нақты басқару: 29 қараша 1378 – 20 тамыз 1400
Руперт Пфальцский 21 тамыз 1400 18 мамыр 1410 қайтыс болды.
Сигизмунд 10 қыркүйек 1410 21 шілде 1411 3 мамыр 1433 Императорлыққа қабылданды. Моравияның Йобст-іне қарсы сайланды, содан кейін бірауыздан қайта сайланды. Нақты басқару: 10 қыркүйек 1410 – 9 желтоқсан 1437
Йобст Моравиялық 1 қазан 1410 8 қаңтар 1411 қайтыс болды. Сигизмундқа қарсы сайланды.
Альберт II 18 наурыз 1438 27 қазан 1439 қайтыс болды.
Фридрих III 2 ақпан 1440 16 наурыз 1452 Императорлыққа қабылданды. Нақты басқару: 2 ақпан 1440 – 19 тамыз 1493
Максимилиан I 16 ақпан 1486* 4 ақпан 1508 Император сайлаушысы атағын алды. * Император Фридрих III-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. Нақты басқару: 19 тамыз 1493 – 12 қаңтар 1519 Германияның патшасы атағын енгізді.
Фердинанд I 5 қаңтар 1531* 27 тамыз 1556 Император сайлаушысы болып табысты. * Император Карл V-нің бауыры және мұрагері ретінде сайланды. Нақты басқару: 27 тамыз 1556 – 25 шілде 1564
Максимилиан II 28 қараша 1562* 25 шілде 1564 Император сайлаушысы болып табысты. * Император Фердинанд I-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. Нақты басқару: 25 шілде 1564 – 12 қазан 1576
Рудольф II 27 қазан 1575* 12 қазан 1576 Император сайлаушысы болып табысты. * Император Максимилиан II-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. Нақты басқару: 12 қазан 1576 – 20 қаңтар 1612
Фердинанд III 22 желтоқсан 1636* 15 ақпан 1637 Император сайлаушысы болып табысты. * Император Фердинанд II-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. Нақты басқару: 15 ақпан 1637 – 2 сәуір 1657
Фердинанд IV 31 мамыр 1653 9 шілде 1654 қайтыс болды. * Император Фердинанд III-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды, әкесінен бұрын қайтыс болды.
Йозеф I 23 қаңтар 1690 5 мамыр 1705 Император сайлаушысы болып табысты. * Император Леопольд I-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. Нақты басқару: 5 мамыр 1705 – 17 сәуір 1711
Йозеф II 27 наурыз 1764 18 тамыз 1765 Император сайлаушысы болып табысты. * Император Франц I-нің ұлы және мұрагері ретінде сайланды. Нақты басқару: 18 тамыз 1765 – 20 ақпан 1790