Кіріспе

Семантикада модификатор, егер ол өзінің бас сөзінің мағынасын шектейтін болса, шектеуші (немесе анықтауыш) деп аталады. Мысалы, "қызыл машина көк машинадан қымбат" деген сөзде "қызыл" және "көк" сөздері шектеуші болып табылады, себебі олар қай машина туралы айрылып отырғанын нақтылайды. ("Машина қымбат" деген сөз түсініксіз болар еді.) Керісінше, "Жоханның әдемі анасы" деген тіркесте "әдемі" сөзі шектеусіз; "Жоханның анасы" оны жеткілікті түрде анықтайды, ал "әдемі" сөзі тек қосымша мәлімет беруге арналған. Шектеуші модификаторлар анықтауыш, сәйкестендіруші, маңызды немесе қажетті деп те аталады; шектеусіз модификаторлар анықтауыш емес, сәйкестендіруші емес, сипаттамалық немесе қажетсіз деп те аталады (бірақ соңғы термин жаңылыстыруға болады). Кейбір жағдайларда, әдетте шектеушілік тыныс белгілерінің (үтірлердің) болмауы арқылы грамматикалық тұрғыдан көрсетілгенде, шектеуші модификаторлар интегралды, ал шектеусіз модификаторлар интегралды емес немесе қосымша деп аталады.

Ағылшын тіліндегі шектеушілік

Ағылшын тілінде, релятивтік сөйлемдерден басқа, шектеуші сөздерді әдетте белгілемейді: шектеусіз сөйлемдер айту кезінде интонация арқылы (алдын ала үзіліспен және) ал жазуда үтірлермен бөлінеді, ал шектеулі сөйлемдер бұлай емес. Бұдан әрі, шектеулі сөйлемдер кім ((m), кім, сол, немесе тік сызықпен) кез келген туыстық есімдіктермен басталуы мүмкін, ал шектеусіз сөйлемдер тек кім ((m) немесе кіммен ғана басталуы мүмкін. Мысалы:

Шектеулі: Біз бүгін таңертең екі күшік көрдік: бірі кеше туған, екіншісі өткен аптада туған. Кеше туған күшік (немесе кім) өте кішкентай. Шектеусіз: Біз бүгін таңертең күшік пен мысықты көрдік. Кеше туған күшік кішкентай болды. Ағылшын тілінде, әдеттегі сын есімдер шектеулілік бойынша тұрақты түрде белгіленбесе де, оларды салыстырмалы сөйлемдерге көшіру арқылы жанама түрде белгілеуге болады. Мысалы, "Жоханның әдемі әйелі" дегенді "Жоханның әйелі, кім әдемі" деп қайта жазуға болады, бұл жоханның әртүрлі әйелдері арасындағы айырмашылықты жоюға көмектеседі. "Қызыл машина көк машинадан сәндірек" сияқты шектеулілік белгісі жоқ сөйлемді, қажет болған жағдайда, оны нақты шектеулі немесе шектеусіз ету үшін қайта құрастыруға болады:

Шектеулі: Қызыл машина көк машинадан сәндірек. Шектеусіз: Қызыл машина, көк машинаға қарағанда сәндірек. Алайда, ағылшын тілінде сөйлейтіндер мұндай тіркестерді қажет деп санамайды.