Давид Шалтиель: Израильдік әскери қолбасшының өмірі мен қызметі
David Shaltiel
Давид Шалтиель (1903-1969) – израильді әскери қолбасшы, дипломат. 1948 жылғы Араб-Израиль соғысында Иерусалимдегі "Хагана" басшысы болды. Биографиясы, өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Израильдік әскери офицер (1903–1969)
Israeli military officer (1903–1969)
Дэвид Шалтиел (16 қаңтар 1903 – ақпан 1969) – израильдік әскери және барлау офицері, кейін дипломат. 1948 жылғы Араб-Израиль соғысы кезінде Иерусалимдегі Хагананың аудандық қолбасшысы ретінде ең көп танылды.
David Shaltiel (; 16 January 1903 – February 1969) was an Israeli military and intelligence officer, later also diplomat, and was most well known for being the district commander of the Haganah in Jerusalem during the 1948 Arab Israeli war.
Өмірбаян
Дэвид 1903 жылғы 16 қаңтарда Берлинде, Гамбургта қоныстанған португалдық сефардтық ортодоксалды еврей отбасында, Бенджамин Сеалтиел мен Хелен Вормсердің үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Шальтиел 16 жасында «Блау Вайс» сионистік жастар қозғалысына қосылды және 1923 жылы Палестинаға барды. Бірақ ол онда бақытты болмады, 1925 жылы Еуропаға оралды. 1925 жылдан 1930 жылға дейін француз Шетел легионында қызмет етті. 1934 жылы Палестинаға қайта оралды. Ол жерде Хагана үшін Еуропадан қару сатып алу жұмысын істеді. 1936 жылы Германияның Аахен қаласында гестапо оны тұтқындады. Шальтиел келесі үш жылды түрмелерде/концентрациялық лагерьтерде өткізді, оның ішінде Дахау мен Бухенвальдта. 1939 жылы Берлинге жіберілгенде Хагана оны босатуға қол жеткізді. Содан кейін ол Палестинаға қайта оралды. Ол жерде үш арабты өлтіруге қатысы бар деген күдікпен алдымен тұтқындалды, бірақ айыптар ақырында алынып тасталды. Шальтиел екі рет үйленді – алғашқысы Ингемен, ал 1942 жылы Юдитпен, Джудит Ирмгард Шонштедт (1913–2010), психолог және Берлиндегі раввин отбасының қызы. Шальтиел мен Ехудит Тамар есімді кішкентай қызды асырап алды, бірақ оны туған анасына қайтаруға мәжбүр болды. Ол 1969 жылғы ақпан айында Иерусалимде қайтыс болды.
David was born on 16 January 1903 in Berlin into a Portuguese Sephardic orthodox Jewish family settled in Hamburg, the oldest son of Benjamin Sealtiel and Helene Wormser. At 16, Shaltiel joined the Zionist youth movement Blau Weiss, and he went to Palestine in 1923. However, he was not happy there, and returned to Europe in 1925. From 1925 to 1930 he was enlisted in the French Foreign Legion. In 1934 he returned to Palestine. There he started working for the Haganah, being charged with buying arms in Europe. In 1936 he was captured in Aachen, Germany, by Gestapo. Shaltiel spent the next three years in prisons/concentration camps, including Dachau and Buchenwald. When he was sent to Berlin in 1939 the Haganah succeeded in freeing him. He then went back to Palestine. There he was at first arrested for his suspected involvement in the murder of three Arabs, but the charges were eventually dropped. Shaltiel was married twice – first to Inge, then in 1942 to Yehudit, born Judith Irmgard Schonstedt (1913–2010), psychologist and daughter of a rabbinic family from Berlin. Shaltiel and Yehudit adopted a little girl, Tamar, who had to be returned to her biological mother. He died in Jerusalem in February 1969.
Әскери мансап
1942–43 жылдары Хайфада Хагананың қолбасшысы болды. Сонымен қатар, "Ран" қарсыбарлау қызметінің және Хагананың "Шин Юд" барлау қызметінің командирі лауазымын атқарып, Хагана мен басқа да еврей жер асты ұйымдары – Иргун мен Лехи арасындағы қақтығыстарға қатысты. Кейіннен Хагананың осы ұйымдармен байланыс жасаушысы ретінде Иргунға Хаганамен бірнеше операцияларды үйлестіруге көмектесті, соның ішінде Дейр Ясиндегі шабуыл кеңінен айыпталыпты. 1948 жылы ол жергілікті Хагана ауданының қолбасшысы болды, сол кезде Иргун мен Лехи еврей жауынгерлері ауылға шабуыл жасады, бұл шабуыл зионистер мен ауылдың мұхтары арасындағы бейбітшілік шарты бұзылғаннан кейін болды. Ауыл тұрғындары соғыста бейтарап болуды қалаған. Бастапқыда Шалтиел Дейр Ясинге шабуыл жасауға қарсы болды, бірақ бір күннен кейін ол мойынсынып, оларға «операцияны жүзеге асыруға ешқандай қарсылығым жоқ» деген хат жазды. Хагана барлау қызметінің Иерусалим бөлімшесінің басшысы Ицхак Леви ауыл тұрғындарына бейбітшілік аяқталғаны туралы хабарлауды ұсынды, бірақ Шалтиел оларды ескерту арқылы операцияны қауіпке тікелей салудан бас тартты. Сондай-ақ, ол «Шығыс Иерусалимді» басып алу мақсатындағы «Кедем» операциясының ұйымдастырушысы болды. 1948 жылдың 8 шілдесінде Иргун әскерлері бұл тапсырманы орындады, бірақ ол толық сәтсіздікке ұшырады. Сол сәттен бастап ол (өзінің сөзімен) ар-намысын жоғалтып, оның есімі ресми Израиль тарихынан өшірілді. 1948 жылдың 11 маусымы мен 21 шілдесі аралығында ол БҰҰ-ның делдалдығымен Ескі қаладағы Араб легионының әскерлерінің командирі Абдулла әл-Теллмен бірқатар кездесулер өткізді. 7 шілдеде олар «Скопус тауы туралы келісімге» қол қойды, онда Скопус тауындағы еврей анклавы демилитаризацияланып, БҰҰ бақылауына берілуі керек екені айтылды. 15 шілдеде Хагана мен Иргун Ескі қалаға қарқынды бомбалауды бастады, содан кейін Жаңа, Яффа және Сион қақпаларына жаяу әскер шабуылдары жасалды. Олар өз мақсаттарына жете алмады. 21 шілдеде Шалтиел мен әл-Телл күштерінің қазіргі орналасқан жерлеріне сүйенген ресми атысты тоқтату туралы келісімге қол қойды. Тәуелсіздік соғысы аяқталғаннан кейін Давид Шалтиел Израиль армиясының Шекара корпусын, «Хейл Хасфарды» құрды және оның алғашқы командирі болды. Кейіннен әкімшілік мәселелерге байланысты ол осы бөлімшелерді Израиль полициясының құрамына қосуды ұсынды, олар «Шекара күзеті», «Мишмар Хагвул» деп аталды.
In 1942–43, he was the Haganah Commander in Haifa. Fulfilling also the office of commander of the Counterintelligence service the "Ran" and of the Intelligence Service – the Shin Yud – of the Haganah, he was involved in the conflicts between the Haganah and the other Jewish underground groups Irgun and Lehi. Later, as Haganah's link to these organizations, Irgun, helped them coordinate several missions with the Haganah, among them the widely condemned attack at Deir Yassin. In 1948, he was the local Haganah district commander when the village was attacked by Irgun and Lehi Jewish fighters despite a non aggression pact signed between the Zionists and the Mukhtar of the village, the villagers wanting to remain neutral in the war. At first Shaltiel did not agree with attacking Deir Yassin, but after a day he surrendered and wrote a letter to them saying that he had "no objection to your carrying out the operation". Yitzchak Levi, head of the Jerusalem branch of Haganah Intelligence, proposed that the inhabitants should be notified that the truce was over, but Shaltiel then refused to endanger the operation by warning them. He was also the mastermind behind Operation Kedem, which had the goal of capturing "East Jerusalem". The mission was carried out July 8, 1948, by Irgun troops and was a total failure. From that moment, he was, (according to himself), disgraced and his name was erased from official Israel history. Between June 11 and July 21, 1948, he had a series of meetings, mediated by the UN, with Abdullah el Tell, the commander of Arab Legion troops in the Old City. On July 7 they signed the "Mount Scopus Agreement" which stated that the Jewish enclave at Mount Scopus should be de militarized and would come under UN supervision. On July 15 the Haganah and Irgun launched a massive bombardment on the Old City which was followed by infantry attacks on the New, Jaffa and Zion Gates. These failed to gain their objectives. On 21 July Shaltiel and el Tell signed a formal cease fire based on the existing positions of their forces. After the end of the Independence War, David Shaltiel founded the Border Corps of the Israeli army, Heyl Hasfar, and was its first commander. Later, because of administrative problems, he recommended the transfer of these units into the frame of the Israeli Police, and they became known as Border Guard, Mishmar Hagvul.
Дипломатиялық мансап
1950–1952 жылдары Шалтиел Францияда Израильдің әскери атташесі қызметін атқарды, ал кейін Бразилия, Венесуэла және Кубада (1952–1956) Израильдің толық өкілетті министрі, содан кейін Мексикада және бір уақытта Доминикан Республикасы мен Гондурасқа (1956–1959) және Нидерландыдағы елші (1963–1966) болып жұмыс істеді.
In the years 1950–1952 Shaltiel served as military attaché of Israel in France, and later fulfilled several diplomatic charges as Israel's plenipotentiary minister in Brazil, Venezuela and Cuba (1952–1956), then in Mexico and concurrently to the Dominican Republic and Honduras (1956–1959) and ambassador in Netherlands (1963–1966).