Геккельфон – гобой отбасының төмен дыбысты аспапы. 1904 ж. жасалған, обoйдан октава төмен дыбыстайды, терең әуенімен ерекшеленеді. Музыка аспабы туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Обои туысының төмен дыбысты аспабы.
Lower pitched instrument of the oboe family
Гекельфон (Heckelphon) – Вильгельм Гекель және оның ұлдары ойлап тапқан музыкалық аспап. Аспапты жасау идеясын Рихард Вагнер бастады, ол 1879 жылы Вильгельм Гекельді қабылдағанда осы аспаптың тұжырымдамасын ұсынды. 1904 жылы таныстырылған бұл аспап гобойға ұқсас, бірақ бас гобой сияқты октава төмен дыбыстайды, гекельфонның ішкі кеңістігі әлдеқайда үлкен.
The heckelphone (Heckelphon) is a musical instrument invented by Wilhelm Heckel and his sons. The idea to create the instrument was initiated by Richard Wagner, who suggested its concept at the occasion of a visit of Wilhelm Heckel in 1879. Introduced in 1904, it is similar to the oboe but, like the bass oboe, pitched an octave lower, the heckelphone has a significantly larger bore.
Жалпы сипаттамалары
Хеккельфон – гобой туысына жататын қос қамыспен тартатын аспап, бірақ одан кең түтікшелі болғандықтан, дыбысы ауыр әрі тереңдеу. Ол гобойдан бір октава төмен дыбыстайды және қосымша жарты тонмен жабдықталған, диапазоны А нотасына дейін төмендейді. ХХ ғасырдың басындағы ірі оркестрлердің ортаңғы регистрінде гобойға ұқсас кең дыбыс беру мақсатында жасалған. Оркестрлік репертуарда ол көбінесе гобой және кор англез (ағылшын мүйізі) қосылған гобой бөлімінің бас партиясын орындайды, гобой мен фаготтар арасындағы дыбыстық кеңістікті толтырады. Хеккельфонның ұзындығы шамамен алғанда және салмағы өте ауыр: ол еденге тіреліп, дөңгелек қос қоңырауының ("Либесфусс") астына бекітілген қысқа металл тіреуге сүйенеді. Сонымен қатар, аспапты кішкентай ансамбльде ойнау үшін дыбысын жұмсартуға арналған "демпферлік" деп аталатын қосымша қоңырау да бар. Бұл екі қамыспен тартатын аспаптардың арасындағы ерекшелік. Ол фаготқа немесе үлкен кор англезге ұқсас қос қамыспен тарталады. Сонымен қатар, кішкентай пикколо және терц хеккельфондары жасалды, олар тиісінше (жоғары) F және E ноталарында дыбыстайды, бірақ олар аз санда жасалды және баритон диапазонындағы аспаптардай сәтті болмады.
The heckelphone is a double reed instrument of the oboe family, but with a wider bore and hence a heavier and more penetrating tone. It is pitched an octave below the oboe and furnished with an additional semitone taking its range down to A. It was intended to provide a broad oboe like sound in the middle register of the large orchestrations of the turn of the twentieth century. In the orchestral repertoire it is generally used as the bass of an oboe section incorporating the oboe and the cor anglais (English horn), filling the gap between the oboes and bassoons. The heckelphone is approximately in length and is quite heavy: it rests on the floor, supported by a short metal peg attached to the underside of its bulbous bell ("Liebesfuss"). An alternate second bell, called a "muting" bell, is also available, which serves to muffle the instrument for playing in a small ensemble. This arrangement is unique among double reed instruments. It is played with a double reed that closely resembles a bassoon reed or large cor anglais reed. Smaller piccolo and terz heckelphones were developed, pitched respectively in (high) F and E, but few were made, and they were less successful than the baritone range instrument.
Музыкалық мақсаттар
Хеккельфонды алғаш рет Рихард Штраустың 1905 жылғы "Саломе" операсында қолданған. Кейіннен аспап сол композитордың "Электра" операсында, сондай-ақ "Альпілік симфония" (бұл бөлімде жиі гекельфонның диапазонынан төмен ноталар қолданылады), "Жозефслегенде" және "Фестлич Прелюдиум" операларында қолданылған. Ол Эдгард Варезедің "Америка" (1918–1921) және "Аркана" (1925–1927), Джордж Гершвиннің "Көктегі рапсодиясы" (1924) және Карлос Чавестің "Антигона" симфониясы (1933) сияқты үлкен оркестрлік құрамның бөлігі ретінде қабылданды. Арон Коплендтің қысқа симфониясы (No. 2, 1931–33) гобой д’англез және хеккельфонда екі рет ойнауды талап етеді, бірақ егер хеккельфон қолжетімді болмаса, гобой д’англезді барлық бөлік үшін қолдануға болады. Геккельфонды Гордон Джейкоб өзінің "Анни Лоридің вариациялары" атты шығармасында қолданған, ол 1956 жылы Ұлыбританияның Лондон қаласындағы Корольдік фестиваль залында өткен алғашқы Хоффнгунг музыка фестивалі концертінде орындалған. Annetta Hoffnung-тің Джерард Хоффнюнгтың өмірбаянын және аталған концерттің толық Decca жазбасына арналған түсіндірмелерді қараңыз. Хеккельфонды көбінесе 1889 жылы ұсынылған Ф. Лоренің қайта жасалған баритон гобойымен шатастырады, екі аспапты сипаттау үшін "бас-гобой" термині жиі қолданылады. XX ғасырдың басындағы ағылшын композиторлары арасында "бас-гобойды" қолдану кең таралған, мысалы Густав Холсттың оркестрлік сюитасы "Планеталар" (1916), сондай-ақ Фредерик Делиустың бірнеше шығармаларында ("Өмірлік мисса", 1904–1905; "Dance Rhapsody No. 1", 1908), Арнольд Бакстың симфониясы No. 1 (1921), Хавергал Брайанның Готикалық симфониясы (1919–1927) және No. 4 ("Жеңіс әні"). Дегенмен, әр жағдайда екі аспаптың қайсысы екені нақты емес – тіпті кейде композиторлардың өзі айырмашылығын толық түсінбеген болуы мүмкін. Алайда, Штраус 1904 жылы Гектор Берлиоздың "Grand Traité d'instrumentation et d'orchestration modernes" еңбегінің қайта қарастырылуында екі аспапты да атап көрсеткен, және (Варезе сияқты) оркестрлік партитураларында аспапты атымен көрсеткен, осылайша қандай да бір екіұштылықтың алдын алған. Хеккельфон камералық музыкада да қолданылған, ең танымал мысалы – Хиндемиттың хеккельфон, альт және фортепианоға арналған триосы, Op. 47 (1928). Грэхам Уотерхаус Эшерден кейінгі "Төрт эпиграфты" жазды, Op. 35 (1993) осы аспаптар үшін. Хеккельфон фин композиторы Калеви Ахоның оркестрлік музыкасында да кездеседі. Ол оның "Көмескілер өмірі" (1985–87), "Сырлар кітабы" (1998) және "Біз бәріміз суға батып кеткенше" (1995/99) операларында, Симфониялар No. 6 (1979–80), 11 (1997–98), 13 (2003), 15 (2009–10), 17 (2017) және оның фортепиано концерті No. 1 (1988–89), Контрабас концерті (2004–05) және Гобой концерті (2007) шығармаларында қолданылған. Америка композиторы Уильям П. Перри "Сырлы бейтаныс" фильміне арналған партитурасында қос тілді квартет ретінде хеккельфонды қолданған. Композитор Сесил Берлидің "Two Sketches From The Orient" концерттік оркестрлік туындысында хеккельфонға арналған партия бар, Op. 55, N. Клиффорд Пейдж аранжировкасы, Oliver Ditson Company 1926 және 1928 жылдары жарық көрген.
The first use of the heckelphone was in Richard Strauss's 1905 opera Salome. The instrument was subsequently employed in the same composer's Elektra, as well as An Alpine Symphony (though this part frequently calls for notes that are below the range of the heckelphone), Josephslegende and Festliches Präludium. It was adopted as part of the large orchestral palette of such works as Edgard Varèse's Amériques (1918–1921) and Arcana (1925–1927), George Gershwin Rhapsody in Blue (1924) and Carlos Chávez's Sinfonía de Antígona (1933). Aaron Copland's Short Symphony (Symphony No. 2, 1931–33) calls for a player to double on cor anglais and heckelphone, but a cor anglais may be used for the entire part if a heckelphone is unavailable. The heckelphone was also used by Gordon Jacob in his 'Variations on Annie Laurie' which was performed in the first Hoffnung Music Festival Concert at the Royal Festival Hall, London, UK in 1956. See Annetta Hoffnung's biography of Gerard Hoffnung and the sleeve notes to the complete Decca recording of the concert in question. The heckelphone is often confused with F. Lorée's redesigned hautbois baryton which was introduced in 1889, the term "bass oboe" being widely used to describe both instruments. Among English composers of the early 20th century there was some vogue for the use of a "bass oboe", for example in Gustav Holst's orchestral suite The Planets (1916), as well as in several works of Frederick Delius (A Mass of Life, 1904–1905; Dance Rhapsody No. 1, 1908), Arnold Bax's Symphony No. 1 (1921), and Havergal Brian's Gothic Symphony (1919 1927) and Symphony No. 4 (Das Siegeslied). However, it is not in all cases clear which of the two instruments is intended—indeed, it is possible that sometimes the composers themselves were unclear as to the distinction. Strauss, however, mentions both instruments in his 1904 revision of Hector Berlioz's Grand Traité d'instrumentation et d'orchestration modernes, and (like Varèse) specifies the instrument by name in his orchestral scores, so preventing any ambiguity. The heckelphone has also been employed in chamber music, one of the most notable instances being Hindemith's Trio for Heckelphone, Viola, and Piano, Op. 47 (1928). Graham Waterhouse wrote Four Epigraphs after Escher, Op. 35 (1993) for the same instrumentation. The heckelphone is also featured in the orchestral music of Finnish composer Kalevi Aho. It is heard in his operas Insect Life (1985–87), The Book of Secrets (1998), and Before We Are All Drowned (1995/99), in the Symphonies no. 6 (1979–80), 11 (1997–98), 13 (2003), 15 (2009–10), 17 (2017), and in his Piano Concerto no. 1 (1988–89), Contrabassoon Concerto (2004–05) and Oboe Concerto (2007). American composer William P. Perry used the heckelphone as part of a double reed quartet in his score for the film The Mysterious Stranger. There is a part for heckelphone in the concert band piece Two Sketches From The Orient by composer Cecil Burleigh, Op. 55 arranged by N. Clifford Page, published by Oliver Ditson Company 1926 and 1928.
Қазіргі заманғы қолданысы
Ағаштан жасалған үрмелі аспаптар секциясының төменгі регистрлерін күшейтуге қабілетті болғанымен, хеккельфон оркестр сахнасында сирек кездеседі – барлығы шамамен 150 хеккельфон жасалған, олардың 100-ге жуығы бүгінге дейін сақталған деп есептеледі – және кәсіби оркестрлердің штаттық тізімінде көбінесе табылмайды. Осы себепті, шебер орындаушылар да сирек. Қазіргі таңдағы ең белгілі американдық хеккельфон орындаушылары – Марк Перчанок пен Эндрю Шривс, екеуі де Нью-Йорк қаласынан. Шривс Метрополитен операсында тұрақты түрде ойнаса, Перчанок аспап үшін жаңа және классикалық туындыларды орындаған, сондай-ақ Пол Винтер Консортымен бірге жазбалар жасаған. Басқа да танымал американдық орындаушылардың қатарында Массачусетс штатынан Роберт Хоу, концерттік өнерімен ең көп танылған, және Вашингтон штатының Сиэтл қаласынан Артур Гроссман бар. Солтүстік Америкалық Хеккельфон қоғамының алғашқы жылдық жиналысы 2001 жылдың 6 тамызында Нью-Йорктегі Риверсайд шіркеуінде өтті, онда алты хеккельфон орындаушысы қатысты – бұл, мүмкін, бір шатыр астында алты мұндай аспаптың бірінші рет жиналуы болды. Келесі жиналыстарда 14 аспапқа дейін қатысты. Топ 2006 жылға дейін жыл сайын Нью-Йоркте кездесті. 2004-2005 жылдары хеккельфонның 100 жылдығы органологиялық журналдарда аспапқа арналған бірқатар мақалалардың жариялануына себеп болды. Олардың ішінде Кельн қаласының музыканты Георг Отто Клаппроттың неміс тіліндегі Rohrblatt журналындағы екі мақаласы; Роберт Хоу мен Питер Хёрдтың «Хеккельфон 100 жылда» атты мақаласы, 2004 жылғы Американдық музыкалық аспаптар қоғамы журналында; және Майкл Финкельманның 2005 жылғы The Double Reed журналындағы екі бөлімнен тұратын мақаласы бар. Соңғы жаңалық – Лупофон (Lupophon), ол негізінен Альпілік симфониядағы талаптарға сай төменгі ноталарды ойнай алатын кеңейтілген хеккельфон.
For all its potential in adding weight to the lower registers of the woodwind section, the heckelphone remains a rarity on the orchestral scene—only about 150 heckelphones have been produced, of which around 100 are believed to be extant—and is seldom carried on the regular roster of professional orchestras. Competent players are thus rare. The most prominent American heckelphone players now are Mark Perchanok and Andrew Shreeves, both of New York City. Shreeves plays regularly with the Metropolitan Opera while Perchanok has performed many new and older compositions for the instrument and has recorded with the Paul Winter Consort. Other notable American players include Robert Howe of Massachusetts, most known for recital work, and Arthur Grossman of Seattle, Washington. The first annual meeting of the North American Heckelphone Society took place on August 6, 2001, at the Riverside Church in New York City, with six heckelphonists in attendance—possibly the first occasion upon which six such instruments had been assembled under one roof. Later meetings have included as many as 14 instruments. The group met annually in New York through 2006. The centennial of the heckelphone in 2004–5 led to the publication of a number of articles on the instrument in organological journals. Among these were two in the German language Rohrblatt by the Cologne player Georg Otto Klapproth; a comprehensive review article by Robert Howe and Peter Hurd, "The Heckelphone at 100", in the 2004 Journal of the American Musical Instrument Society; and a two part article by Michael Finkelman in the 2005 issues of The Double Reed. A recent development is the Lupophon (Lupophone), essentially an extended Heckelphone able to play lower notes such as those called for in the Alpine Symphony.
Дискография
Роберт Хоу, хеккельфон; Алан Лур, Майкл Дулак, фортепиано (2005). Хеккельфонға арналған 100 жылдық концерт. Wilbraham Music. Пол Винтер Консорты (1990). Жер: Планетаның дауыстары. Living Music. Пол Винтер Консорты (1995). Ағаш отырғызған адам. Living Music. Пол Винтер Консорты (2010). Михо: Тауға саяхат. Living Music. Винтер, Пол (1994). Жабайы жандарға дұға. Living Music. Гроссман және басқалар (2002). Пол Хиндемиттың музыкасы. Centaur Records. Артур Гроссман, хеккельфон; Лиза Бергман, фортепиано. Артур Гроссман хеккельфонда орындайды. Wilhelm Heckel GmbH. Витторио Пиредда, "Voci in guerra" (2018) – хеккельфон, арфа, виолончель және фото әндерге арналған туынды.
Robert Howe, Heckelphone; Alan Lurie, Michael Dulac, piano (2005). Centennial Recital for Heckelphone. Wilbraham Music. Paul Winter Consort (1990). Earth: Voices of a Planet. Living Music. Paul Winter Consort (1995). The Man Who Planted Trees. Living Music. Paul Winter Consort (2010). Miho:Journey To The Mountain. Living Music
Winter, Paul (1994). Prayer for the Wild Things. Living Music. Grossman and others (2002). Music by Paul Hindemith. Centaur Records. Arthur Grossman, Heckelphone; Lisa Bergman, piano. Arthur Grossman Plays Heckelphone. Wilhelm Heckel GmbH. Vittorio Piredda, "Voci in guerra" (2018) for heckelphone, harp, cello and photosongs.