Кіріспе

Нантоу округі (; Hokkien POJ: Lâm tâu koān; Hakka PFS: Nàm thèu yen) – Тайваньдың аумағы бойынша екінші ірі округі, елдің орталық бөлігінде орналасқан. Бұл Тайваньдағы жағалауға шығу жолы жоқ жалғыз округ. Оның атауы Хоаня тайваньдық аборигендерінің Рамтау сөзінен шыққан. Таулы аймағы оны туристер арасында танымал етеді. Тайваньдағы ең үлкен табиғи көл – Күн мен Ай көлі осы округтің ішінде орналасқан. Округтың басқа да әйгілі туристік орындары: Аованда, Формоза аборигендерінің мәдениеті ауылы, Хехуаншан, Қағаз күмбезі, Цинцзин шаруашылығы, Шанлинси, Шуйюань аспалы көпірі және Ситу. Нантоудағы маңызды қалалар – Нантоу қаласы және Пули қаласы. Нантоу округінің ресми көбелегі – кең құйрықты желкенқұйрықты көбелек (Agehana maraho). Нантоудың тун тинг шайы Тайваньда өсірілетін ең танымал және сапалы улонг шайларының бірі болып саналады.

Ерте тарих

Хан қытайлары Нантуға келгенге дейін, атаял, бунун және цоу тайпалары Нантудың солтүстік және орталық бөліктерінде қоныстанған. Осы топтар Нантудағы таулы аймақтарды алғашқы дамытушылар болды.

Туннинг патшалығы

1677 жылы Косинганың қолбасшылығындағы генерал Лин И әскерді бастап, Шалианбаоға (қазіргі Жушан) қоныстанды. Хан қытайлары Нантоуға екі басты бағытпен, Чжуошуй және Маолуо өзендері арқылы кіре бастады. 1950 жылдың 16 тамызында Нантоу округі Тайчжуң округінен бөлініп құрылды, ал Нантоу кенті округ орталығы ретінде белгіленді. 1957 жылдың 1 шілдесінде Нантоу кентіндегі Чжунсинг жаңа ауылы Тайбэй қаласынан Тайвань провинциясының астанасы ретінде құрылды. 1981 жылы округ орталығы Нантоу кентінен Нантоу қаласына көшірілді. 1999 жылы Чи-Чи жер сілкінісі болды.

География

Нантоу округінің ауданы – 64,5 км² және ені 74,5 км, ал ұзындығы – шамамен. Тайваньдағы Хуалянь округінен кейін екінші ең үлкен округ болып табылады. 3000 метрден жоғары шыңдары бар 41 тау бар, олардың ішінде Синьи қалашығындағы Ю тауы Нантоу округінің және Тайваньдың ең биік нүктесі болып есептеледі, оның биіктігі 3952 метрді құрайды. Нантоу округі аумағының шамамен 83% төбелер мен таулармен жабылған. Таулы аймаққа жауған жаңбыр Даду және Чжуошуй өзендеріне жиналады. Округ бойынша тауларда Күн мен Ай көлі, Би көлі, Лию көлі және Цилинь көлі сияқты ішкі көлдер мен тоғандар кездеседі.

Климат

Нанту округінің жылдық орташа температурасы жазық жерде де, тауларда да шамамен бірдей. Жылдық орташа жауын-шашын жазық жерде және тауларда аз. Жаңбырлы маусым сәуірден қыркүйекке дейін, ал құрғақ маусым қазаннан наурызға дейін созылады. Нанту қаласы округтың орталығы болып табылады, онда Нанту округінің әкімдігі және Нанту округінің кеңесі орналасқан. Нанту округінің қазіргі әкімі – Гоминьдан партиясының Линь Минь-чені.

Саясат

Нанту округі 2016 жылғы Қытай Республикасының заң шығарушы сайлауында екі мандаттан екі Гоминьдан заң шығарушысын Заң шығарушы Юаньға сайлап қоймады.

Тіл

Ауданның ресми тілі – мандарин тілі. Тайваньдық хоккьин, хакка, ағылшын және абориген тілдері де сөйленеді.

Экономика

Теңізге шығу жолы болмауына байланысты, ауданның экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына тәуелді. Ауданның өзге де маңызды салалары – орман шаруашылығы, балық шаруашылығы және мал шаруашылығы. Сонымен қатар, туризм және өндіріс салалары да бар. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, ауданда 28 000 тіркелген кәсіпорын және 5 205 тіркелген компания бар, олардың жалпы капиталы тиісінше 5 609 миллион және 80 024 миллион теңге. 2015 жылы ауданда 938 зауыт жұмыс істеді.

Білім

Аудан бойынша 2 колледж, 13 жоғары және кәсіптік-техникалық мектеп, 30 негізгі мектеп, 149 бастауыш мектеп, 106 балабақша және 84 күндізгі орталық бар. Ауданның атақты университеттері: Ұлттық Чи Нан университеті, Ұлттық Чунг Хсинг университеті және Нан Кай технология университеті.

Энергия

Нантоу округі Тайваньның алғашқы сорғылы су электр станциясына, 1985 жылы пайдалануға берілген және орнатылған қуаты 1008 МВт Такуан сорғылы су электр станциясына ие. Сондай-ақ, округ Тайваньның ең ірі сорғылы су электр станциясына, орнатылған қуаты 1602 МВт Мингтан сорғылы су электр станциясына да ие. Екі электр станциясы да Шуйли өзені бойындағы Шуйли ауданында орналасқан.

Тайвань теміржол басқармасы

Нанту округі Тайвань темір жолдарының Джиджи желісі арқылы қызмет көрсетеді, оған Чжуошуй, Лонгкван, Джиджи, Шуйли және Чеченг теміржол станциялары кіреді.

Тайвань жоғары жылдамдықты темір жолы

Нанту округінде жоғары жылдамдықты теміржол станциясы болмаса да, Тайчуң жоғары жылдамдықты теміржол станциясына автобуспен барып үлкен жылдамдықты теміржолмен саяхаттауға болады.