M50 Ontos – 1950-ші жылдардағы американдық танк жойғыш. 6x106мм зеңбірекпен жабдықталған, Вьетнам соғысында жақсы нәтижелер көрсетті. Танк, қару, тарих.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық танк жойғыш
American tank destroyer
Ontos, ресми түрде Rifle, Multiple 106 мм, Self propelled, M50, 1950 жылдары әзірленген американдық жеңіл броньды табанды танкке қарсы машинасы болды. Ол негізгі қару ретінде алты 106 мм қолмен зарядталатын M40 зеңбірексіз мылтықтарын орнатты, оларды бір нысанаға үдемелі түрде ату арқылы соққыға түсіру мүмкіндігін арттыруға болады. Негізгі қаруының калибрі 105 мм болғанымен, 105 мм M27 зеңбірексіз мылтығының оқ-дәрісімен шатасуды болдырмау үшін 106 мм деп белгіленді, себебі M40 оның орнына келді. АҚШ Армиясы жобаны тоқтатқаннан кейін, ол АҚШ Теңіз жаяу әскерлері үшін шектеулі санда өндірілді. Теңіз жаяу әскерлері Вьетнам соғысы кезіндегі көптеген шайқастар мен операцияларда жаяу әскерге тікелей оттық қолдау көрсету үшін Ontos-ты қолданғандағы тиімділігі туралы үнемі хабарлады. АҚШ-тың Ontos қоры соғыстың соңына қарай көптеп жұмсалды және 1969 жылы қызметтен алынды.
Ontos, officially the Rifle, Multiple 106 mm, Self propelled, M50, was an American light armored tracked anti tank vehicle developed in the 1950s. It mounted six 106 mm manually loaded M40 recoilless rifles as its main armament, which could be fired in rapid succession against single targets to increase the probability of a kill. Although the actual caliber of the main guns was 105 mm, it was designated 106 mm to prevent confusion with the ammunition for the 105 mm M27 recoilless rifle, which the M40 replaced. It was produced in limited numbers for the U. S. Marines after the U. S. Army cancelled the project. The Marines consistently reported excellent results when they used the Ontos for direct fire support against infantry in numerous battles and operations during the Vietnam War. The American stock of Ontos was largely expended towards the end of the conflict and the Ontos was removed from service in 1969.
Даму
Онтос (грекше "зат") жобасы 1950 жылдардағы жүк көліктерімен әуеде тасымалданатын танк жойғыш ретінде жасалды. Бұл көліктің салмағы 10 мен 20 тонна аралығында болуы керек еді. Онтос сондай-ақ, армияның GMC жүк көліктерінде кеңінен қолданылған алты цилиндрлі қозғалтқышты пайдалануға тиіс болды. 1955 жылдың 12 тамызында Allis Chalmers компаниясына 297 данаға келісімшарт берілді. Allis Chalmers компаниясының 1952 жылы аяқталған алғашқы үлгісі M56 Scorpion жеңіл танкке қарсы машинасының жүріс бөлігіне негізделген. Көлік құралына екі иесінде үш-үш мылтық орналасқан, құйма болаттан жасалған мұнара орнатылған. Бұл алғашқы модель мұнараны шамамен 15 градусқа бұруға мүмкіндік берді. Екінші прототипте жаңа серпімді жүйе, жаңа тізбектер және шамамен 40 градусқа бұрылатын жаңа мұнара қолданылды. Көлік құралындағы шектеулі орынға байланысты негізгі қарулар үшін бар болғаны он сегіз оқ тасымалданатын болды. Төрт зеңбірексіз мылтықтың әрқайсысына .50 BAT (12.7x77 мм) M8C бағыттаушы мылтықтары қоса берілген, олар 106 мм-лік оқтан ұқсас траекториямен іздеу оғын атып, соққанда ақ түтін мен жарқын жарық шығарды. Бағыттаушы мылтықтар 105 мм-лік зеңбірексіз мылтықтарды нысанамен туралау үшін қолданылды. Онтос жаяу әскерге қарсы қолдану үшін .30 калибрлі (7.62 мм) M1919A4 пулеметін де алып жүрді. Көлік бұрын сынақтан өткізілген Абердин сынақ полигонына жеткізілді. Барлық алты қару бірдей атылғанда, атудан туындаған кері толқын жақын жердегі ғимараттан кірпіштерді құлатып, бірнеше машинаның артқы терезелерін сындырып жіберді. Прототиптік және сынақ кезеңі 1955 жылы аяқталды, содан кейін армия тапсырысын тоқтатты. Танкке қарсы машина ретінде Ontos бірнеше мәселелерге тап болды, оның ішінде оқ-дәрінің жеткіліксіздігі, мұндай кішкентай машина үшін тым биік профиль және экипаждың қаруды қайта зарядтау үшін көліктен шығуы қажеттігі, бұл оларды жаудың отына ұшыратуы мүмкін еді. Армия тапсырысын тоқтатса да, теңіз жаяу әскерлері кез келген танкке қарсы машинаны алуға мұқтаж болды және 297 данаға тапсырыс берді. Өндіріс 1955 жылдан 1957 жылға дейін жалғасты. Теңіз жаяу әскерлері алғашқы көлігін 1956 жылдың 31 қазанында қабылдады.
The Ontos (Greek for "thing") project was created to be an air transportable tank destroyer capable of being lifted by the cargo aircraft of the 1950s. This limited the vehicle to a weight between 10 and 20 metric tons. The Ontos also had to use the six cylinder engine then widely used in the Army's GMC trucks. Allis Chalmers was awarded a contract on August 12, 1955, for 297 vehicles. Allis Chalmers' first vehicle, completed in 1952, was based on the running gear of the M56 Scorpion light anti tank vehicle. The vehicle mounted a cast steel turret with two arms holding three rifles each. This early model could traverse the turret only about 15 degrees. A second prototype used a new suspension system, new tracks, and a newer turret with about 40 degrees traverse. The vehicle could carry only eighteen rounds for the main guns inside the vehicle due to limited space. Four of the recoilless rifles also had .50 BAT (12.7x77mm) M8C spotting rifles attached, each of which fired a tracer round with the same trajectory as the 106 mm round, and that gave off a flash and puff of white smoke on impact. The spotting rifles were used to line up the 105 mm recoilless rifles with the target. The Ontos also carried a single .30 caliber (7.62 mm) M1919A4 machine gun for anti infantry use. The vehicle was taken to the Aberdeen Proving Ground where single rifles had been tested earlier. When all six weapons were fired at once, the back blast from the firing knocked bricks out of a nearby building and knocked the rear windows out of several cars. The prototype and testing stage was completed by 1955, at which point the Army canceled its order. As an anti tank vehicle the Ontos had several problems, including a small ammunition load, a very high profile for such a small vehicle, and the need for the crew to exit the vehicle in order to reload the guns, exposing them to enemy fire. Although the Army canceled their order, the Marine Corps were desperate for any anti tank vehicles they could get, and ordered 297. Production ran from 1955 through 1957. The Marine Corps accepted its first vehicle on 31 October 1956.
Варианттар мен жаңартулар
Сонымен қатар бірнеше нұсқалар зерттелді. T55 – жеңіл бронетранспортер (БТР), бірақ оның прототипінің тек екі нұсқасы ғана салынды. Ішкі кеңістігінің шектеулі болуына байланысты ол тиімсіз болып шықты, ол тек бес жаяу әскерді тасымалдай алатын және жүргізушіні жатып басқаруға мәжбүр ететін. "Созылған" нұсқасы, "T56 – тректік, жаяу әскерлік көлік" деп аталды, ол толық сегіз адамдық команданы сыйдыра білді, бірақ олардың жабдықтарын сыртынан тасу қажет болды. Екеуі де аса пайдалы деп есептелмеді. 1960 жылы Ontos-тың 106 мм зеңбіректерін револьверлі автоматты зарядтағышы бар жаңа 105 мм зеңбірекпен алмастыру туралы қысқаша зерттеу жүргізілді. Бұл жоба қабылданбады. Тағы бір ұсынылған жаңарту – GMC қозғалтқышын жаңа Chrysler V8 қозғалтқышымен алмастыру болды. Бұл жаңарту іске асырылды және нұсқа Rifle, Multiple 106 мм, Self propelled, M50A1 деп аталды. Дегенмен, теңізшілер қабылдаған 297 машинаның тек 176-сы 1963 және 1965 жылдар аралығында осы стандартқа сәйкестендірілді.
Several variants were also studied. The Utility Vehicle, Tracked, Infantry, T55 was a light Armored personnel carrier (APC), but only two versions of the prototype were built. It proved impractical due to the limited room inside, carrying only five infantry and forcing the driver to lie prone. A "stretched" version known as the Utility Vehicle, Tracked, Infantry, T56 was also built, and while it held a complete eight man team, their equipment had to be carried on the outside. Neither was considered very useful. In 1960 there was a brief study made to replace the Ontos's 106 mm rifles with a new 105 mm design that included a revolver style autoloader. This project was not accepted. Another proposed upgrade was replacing the GMC engine with a newer Chrysler V8 engine. This upgrade was implemented and the variant was named Rifle, Multiple 106 mm, Self propelled, M50A1. However of the 297 vehicles initially accepted by the Marines, only 176 were converted between 1963 and 1965 to this standard.
Қызмет
M50 танктерді жойғыш ретінде құрастырылған, бірақ Вьетнам соғысы кезінде көптеген M50 машиналары жаудың бронетехникасымен кездеспеді, себебі Солтүстік Вьетнам армиясы аз ғана танктарды қолданды. Сондықтан, «Ontos» АҚШ теңіз жаяу әскерлері тарапынан жауынгерлік іс-қимылдарда жаяу әскерге тікелей оттық қолдау көрсету үшін жиі пайдаланылды – бұл рөл оқу бағдарламаларында немесе доктринада ерекше атап көрсетілмеген. Оның жеңіл бронясы шағын қарулардан қорғады, бірақ миналар мен гранататарға осал болды. Осы себепті көптеген «Ontos» машиналары бекініс позицияларында орналастырылды. M50-нің салыстырмалы түрде аз салмағы, оның оттық күшіне қарай, өте жоғары жылдамдыққа ие болуына мүмкіндік берді. Бір операцияда «Ontos» пантондық көпірден өте алатын жалғыз танк болды. Хуэ шайқасында полковник Стэнли С. Хьюз «Ontos»-ты барлық теңіз жаяу әскерлерінің қолдау құралдарының ең тиімдісі деп санады. Оның зеңбіректелген мылтықтары қабырғаларда тесік жасап немесе оларды толығымен құлатуға қабілетті болды. «Ontos»-тың пайда болуы кейде жаудың қашуына жеткілікті болды, ал куәгерлердің айтуынша, жау «Ontos»-тың бағыттаушы оғы терезеден кірген кезде басып алынған ғимараттардан қашып кеткен. «Desoto» операциясында үлкен CH-53 Sea Stallion тікұшағының пайда болуы, «Ontos»-ты іліп алып, Кванг Нгай қаласынан оңтүстікке қарай 40 шақырым (25 миль) қашықтықтағы взводты тасымалдауға мүмкіндік берді. «Ontos» бөлімшелері 1969 жылдың мамыр айында таратылды, ал кейбір машиналар Армияның жеңіл жаяу әскер бригадасына берілді. Олар қосалқы бөлшектері бітіп қалғанша оларды пайдаланды, содан кейін мұнараларын алып тастап, бекіністер ретінде қолданды. Бұл машиналардың барлығы да, сондай-ақ Вьетнамнан 1970 жылы қайтып келген қалғандары да металл тескілеріне жіберілді, ал шассилерінің бір бөлігі құрылыс машиналарына айналдыру үшін сатылды. Кейбір «Ontos» машиналары құрылыс компанияларына сатылып, кейін коллекционерлер сатып алып, қалпына келтірді. «Ontos» американдық әскердің Доминикан азаматтық соғысына қатысқан кезінде танкке қарсы қару ретінде де қолданылды: 1965 жылдың 29 сәуірінде 6-шы теңіз экспедициялық бригадасының M50 «Ontos» және M48 «Patton» машиналары екі бүлікші L/60L жеңіл танктерін жойды, олардың әрқайсысы бір танкты жойды. Тағы бір жағдайда «Ontos» AMX 13 танкін жойды.
While the M50 was designed as a tank destroyer, during the Vietnam War most M50s did not engage enemy armor as the North Vietnamese Army deployed few tanks. The Ontos was therefore more widely used by the US Marines for direct fire support for the infantry in combat, a role that was never emphasized in training or doctrine. Its light armor was effective against small arms but vulnerable to mines and Rocket propelled grenades. Consequently, many Ontos were deployed in static defense positions. The relatively light weight of the M50 made it exceptionally mobile for the amount of firepower it carried. In one operation, the Ontos was the only tracked vehicle light enough to cross a pontoon bridge. In the Battle of Huế, Colonel Stanley S. Hughes felt the Ontos was the most effective of all Marine supporting arms. At ranges of , its recoilless rifles could knock holes in or completely knock down walls. The appearance of an Ontos was sometimes enough to make the enemy break and run, and anecdotal accounts describe the enemy fleeing occupied buildings when an Ontos's spotting round entered a window. In Operation Desoto, the introduction of the large CH 53 Sea Stallion helicopter made possible moving a platoon 25 mile (40 km) south of Quảng Ngãi City carrying Ontos in slings underneath the aircraft. The Ontos units were deactivated in May 1969, and some of the vehicles were handed over to an Army light infantry brigade. They used them until they ran out of spare parts, and then removed the turrets and used them as fixed fortifications. Both these and the rest of the vehicles returned from Vietnam in 1970 and were cut up for scrap, with some of the chassis being sold off to be converted into construction vehicles. Some of the Ontos that were sold to construction companies were later acquired by collectors for restoration. The Ontos did see use as an anti tank weapon during the American involvement in the Dominican Civil War: on 29 April 1965 an M50 Ontos and an M48 Patton of the 6th MEU engaged and destroyed two rebel L/60L light tanks, each destroying one. In another instance, an Ontos destroyed an AMX 13.