Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эпидавр – ежелгі Грекиядағы Сарон шығанағындағы Арголид түбегінде орналасқан шағын қала (полис). Бүгінде Эпидаврос деген атпен екі қала бар: Палая Эпидаврос және Неа Эпидаврос. 2010 жылдан бері олар Арголис облыстық бірлігінің құрамына кіретін Эпидавр жаңа муниципалитетіне қарасты. Муниципалитет орталығы – Лыгурио қаласы. Жақын жердегі қасиетті орын мен ежелгі театр 1988 жылы ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұра тізіміне енгізілді, олардың көрнекті архитектурасы және ежелгі грек және рим әлемдерінде емдеу орындары мен культтердің дамуы мен таралуындағы маңызды рөлі үшін.
Epidaurus was a small city (polis) in ancient Greece, on the Argolid Peninsula at the Saronic Gulf. Two modern towns bear the name Epidavros: Palaia Epidavros and Nea Epidavros. Since 2010 they belong to the new municipality of Epidaurus, part of the regional unit of Argolis. The seat of the municipality is the town Lygourio. The nearby sanctuary and ancient theatre were inscribed on the UNESCO World Heritage List in 1988 because of their exemplary architecture and importance in the development and spread of healing sanctuaries and cults across the ancient Greek and Roman worlds.
Атауы мен этимологиясы
"Эпидавр" атауы грек тілінен шыққан. Ол Аполлонның ұлы Эпидаврдың құрметіне аталған. Страбонның сөзіне қарағанда, қала бастапқыда карийліктер кезінде Ἐπίκαρος (Эпикарос) деп аталған (Аристотель Карияның теңіз империясы ретінде Эпидаур мен Гермионаны басып алғанын айтқан), содан кейін қала иониялықтардың қолына өткенде Ἐπίταυρος (Эпитаврос) деп, ал дорийліктер қаланы жаулап алғаннан кейін Ἐπίδαυρος (Эпидаврос) атауын алған. Жеке элементтерін қарастырайық: ἐπί (epí, "үстінде"), Καρία (Karía, "карийліктер"), ταῦρος (taûros, "бұқа") және Δωριεύς (Dōrieús, "дорийлік")/Δωριεῖς (Dōrieîs, "дорийліктер").
The name "Epidaurus" is of Greek origin. It was named after the hero Epidauros, son of Apollo. According to Strabo, the city was originally named Ἐπίκαρος (Epíkaros) under the Carians, (Aristotle claimed that Caria, as a naval empire, occupied Epidaurus and Hermione) before taking the name Ἐπίταυρος (Epítauros) when the city was taken by the Ionians and finally becoming Ἐπίδαυρος (Epídauros) after the Dorians conquered the city. Compare the individual elements ἐπί (epí, "upon"), Καρία (Karía, "Carian"), ταῦρος (taûros, "bull") and Δωριεύς (Dōrieús "Dorian")/Δωριεῖς (Dōrieîs, "Dorians").
Тарих
Эпидавр Аргостан тәуелсіз болды және римдіктер кезіне дейін Арголистің құрамына кірмеді. Өз қолдау аумақтарымен бірге ол Эпидаурия деп аталатын шағын аймақты құрады. Дәстүр бойынша, ол Эпидавр батырының құрметіне немесе оның атымен құрылған, сондай-ақ Аполлонның ұлы, емші Асклепийдің туған жері саналады.
Epidaurus was independent of Argos and not included in Argolis until the time of the Romans. With its supporting territory, it formed the small territory called Epidauria. It was reputed to be founded by or named for the hero Epidaurus, and to be the birthplace of Apollo's son Asclepius the healer.
Асклепийдің ғибадатханасы
Эпидавр ең алдымен емдік киелі орны (асклепион) және қаладан шамамен бес миль (8 км) қашықтықта орналасқан Асклепий киелі үйімен, сондай-ақ оның театрымен танымал, ол бүгінге дейін қолданылып келеді. Эпидаврдағы Асклепий культі б.з.д. 6 ғасырында, Аполлон Малеатас ғибадатханасының ескі тау басындағы кеңістігі жеткіліксіз болған кезде пайда болды. Бұл классикалық әлемдегі ең танымал емдеу орталығы болды, мұнда ауру адамдар жазылу үмітімен келетін. Денсаулықтарына дұрыс ем табу үшін олар енкомитерияда, яғни үлкен ұйықтайтын залда бір түн өткізетін. Түсінде құдайдың өзі оларға денсаулықтарын қалпына келтіру үшін не істеу керектігін айтар еді. Киелі орынның ішінде 160 қонақ бөлмесі бар қонақ үй (катагогион) орналасқан. Сонымен қатар, жақын жерде емдеу мақсатында қолданылған болуы мүмкін минералды су көздері де бар. Ежелгі заманның ең маңызды емші құдайы Асклепий киелі орынға гүлдену әкелді, ол б.з.д. 124 жылы Адриан келгеннен кейін қайта жаңғырды және келесі ғасырларда дамыды. 395 жылы готтар киелі орынға шабуыл жасады. Христиан дінінің таралуынан және оракулдардың үнсіздігінен кейін де Эпидаврдағы киелі орын 5 ғасырдың ортасына дейін христиандық емдеу орталығы ретінде танылды.
Epidaurus is best known for its healing sanctuary (asclepieion) and the Sanctuary of Asclepius, situated about five miles (8 km) from the town, with its theatre, which is still in use today. The cult of Asclepius at Epidaurus is attested in the 6th century BC, when the older hill top sanctuary of Apollo Maleatas was no longer spacious enough. It was the most celebrated healing centre of the Classical world, the place where ill people went in the hope of being cured. To find out the right cure for their ailments, they spent a night in the enkoimeteria, a big sleeping hall. In their dreams, the god himself would advise them what they had to do to regain their health. Within the sanctuary there was a guest house (katagogion) with 160 guest rooms. There are also mineral springs in the vicinity, which may have been used in healing. Asclepius, the most important healer god of antiquity, brought prosperity to the sanctuary, which flourished until the first half of the first century BC, when it suffered extensive damage. It was revived after a visit by Hadrian in AD 124 and enjoyed renewed prosperity in the following centuries. In AD 395 the Goths raided the sanctuary. Even after the introduction of Christianity and the silencing of the oracles, the sanctuary at Epidaurus was still known as late as the mid 5th century as a Christian healing centre.
Басқа ғимараттар
Эпидавр қаласындағы театр 1990 жылдан бері қазба жұмыстары жүргізіліп, жақсы сақталған күйде табылған. Б.з.д. 4 ғасырға дейін салынған бұл театр шамамен 2000 орындыққа ие болған. Ол қайта жаңартылып, жалпы жұртшылыққа ашық, және Грекия бойынша 140 ежелгі аренаны сақтап, жақсарту жобасының бір бөлігі болып табылады.
The town of Epidaurus had its own theatre which has been excavated since 1990 and found to be well preserved. Dating from the 4th c. BC it had about 2000 seats. It has been renovated and is open to the public, as part of a scheme to conserve and enhance ancient theatres which has mapped 140 ancient arenas across Greece.
Театр
Асклепейон әкелген өркендеу Эпидаурға азаматтық ескерткіштерді салуға мүмкіндік берді, оның ішінде Паузанияны симметриясы мен сұлулығымен қуантқан үлкен театр, бүгін де драмалық қойылымдар үшін қолданылады, салтанатты хестиатореон (банкет залы) және паластра. Эпидаурдың ежелгі театрын б.з.д. IV ғасырда Поликлеит кіші жасаған. Алғашқы 34 қатар римдік дәуірде тағы 21 қатарға дейін кеңейтілді. Грек театрларындағыдай (римдіктерден өзгеше), скенэ артындағы көркемдік пейзаж театрының ажырамас бөлігі болып табылады және оны жасыруға болмайды. Ол 14 000 адамға дейін сыйымды. Театр ұзақ жылдардан бері ерекше акустикасымен танымал, хабарлауынша, сахнадан немесе скенэден шыққан дауыс 14 000 көрерменнің барлығына, олардың отыру орнына қарамастан, толыққанды түсінілуін қамтамасыз етеді – бұл туралы экскурсоводтар жиі айтады. Дегенмен, in situ өлшеулер бұл талаптарды біршама төмендетіп көрсетеді: дыбыстардың көпшілігі шынымен де барлық жерде естілсе де, түсініктілік кепілденбеді, әсіресе дауыс үшін, ол жақсы проекцияны қажет етеді, бұл грек актерлері үшін қиындық тудырмауы мүмкін, олар осы саланың сарапшылары деп есептелген.
The prosperity brought by the asclepeion enabled Epidaurus to construct civic monuments, including the huge theatre that delighted Pausanias for its symmetry and beauty, used again today for dramatic performances, the ceremonial hestiatoreion (banqueting hall), and a palaestra. The ancient theatre of Epidaurus was designed by Polykleitos the Younger in the 4th century BC. The original 34 rows were extended in Roman times by another 21 rows. As is usual for Greek theatres (and as opposed to Roman ones), the view on a lush landscape behind the skênê is an integral part of the theatre itself and is not to be obscured. It seats up to 14,000 people. The theatre has long had a reputation for its exceptional acoustics, which reportedly allowed almost perfect intelligibility of unamplified spoken words from the proscenium or skēnē to all 14,000 spectators, regardless of their seating, a tale often recounted by tour guides. In situ measurements, however, somewhat moderate these claims: although most sounds can indeed be noticed throughout, intelligibility is not guaranteed, particularly for voice, which requires good projection, which might not have been a problem for Greek actors, who were reputed experts in this aspect.