Кіріспе
Американдық журналист (1920–2013) бірдей есімді адамдар Хелен Амелия Томас (4 тамыз 1920 – 20 шілде 2013) антисемитизм айыптамаларына себеп болды. Одан кейін ол 2012 жылдың ақпанына дейін Falls Church News Press газетінде пікір колоннисі ретінде жұмыс істеді.
people with a similar name
Helen Amelia Thomas (August 4, 1920 – July 20, 2013) leading to accusations of antisemitism. She then served as an opinion columnist for the Falls Church News Press until February 2012.
Ерте өмір және білім
Томас Кентукки штатының Винчестер қаласында дүниеге келді. Ол Ливанның Триполи қаласынан (сол кезде Осман империясының бір бөлігі болған) көшіп келген Джордж және Мэри (Роуди) Томастардың тоғыз баласының жетіншісі еді. Томас әкесінің тегі "Антониус" деп аталып, АҚШ-қа Эллис аралы арқылы келгенде "Томас" деп ағылшын тіліне бейімделгенін айтты. Томас негізінен Мичиган штатының Детройт қаласында өсті, оның отбасы ол төрт жасқа толғанда осы қалаға көшіп келді, және әкесі азық-түлік дүкенін басқарды. Сондай-ақ, 1920 жылдары Детройтте мектептен жылап келгенін айтты: "Олар сізді 'америкалық' емес сезінуге мәжбүрледі. Бізді 'сарымсақ жеушілер' деп атады". Ол Антиохиялық православие шіркеуінің мүшесі болды. 1942 жылы Детройттегі Уэйн университетінде ағылшыз тілі мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды, себебі сол кезде университетте журналистика мамандығы болмаған.
Ерте мансап
Томас Вашингтонға көшіп келді. Журналистикадағы алғашқы жұмысы қазір жабылып қалған Вашингтон Daily News газетінде көшірмеші болып жұмыс істеу болды. Газетте сегіз ай жұмыс істегеннен кейін, ол әріптестерімен бірге ереуілге қатысып, жұмыстан босатылды. Оның алғашқы тапсырмалары қоғамдық мәселелерге, әйелдер жаңалықтарына және танымал адамдар туралы материалдарға бағытталды. 1955 жылы ол АҚШ Әділет министрлігін жабуға тағайындалды. Кейіннен ол АҚШ Денсаулық сақтау министрлігі және Капитолий төбесі сияқты басқа да мекемелерді жабумен айналысты. Томас 1959 жылдан 1960 жылға дейін Әйелдердің ұлттық баспасөз клубының президенті қызметін атқарды.
Президенттің тілшісі
1960 жылы қарашада Томас сол кездегі президенттікке үміткер Джон Ф. Кеннедиді жабуға кірісті, соның нәтижесінде "әйелдер бұрышынан" хабарлаудан қазіргі жаңалықтарды беруге көшті. 1961 жылдың қаңтарында ол UPI тілшісі болып жұмысқа орналасты. Томас "Отырған Будда" және "Прессаның бірінші ханымы" деп танылды. Кеннеди әкімшілігі кезінде ол президенттік баспасөз конференцияларын әдеттегідей "Рақмет, мырза Президент" деген сөзбен аяқтады, бұл дәстүрді Франклин Рузвельт президенттігі кезінде UPI-дың Альберт Мерриман Смит бастаған еді. 2008 жылғы "The Christian Science Monitor" басылымында былай деп жазылған: "Америка саясатындағы беделді тұлға Томас ашық, тура сөйлейтін, талапкер, күшті және жалықпайтын. Ол АҚШ-тың жоғары билігінен ғана емес, бүкіл әлемде құрметке ие". Куба басшысы Фидель Кастроға 2000-шы жылдардың басында Кубадағы және АҚШ-тағы демократияның айырмашылығы туралы сұрағанда, Кастроның "Мен Хелен Томасқа жауап беруге міндетті емеспін" деп жауап бергені хабарланды. Томас Кастроның жауабын "жоғары дәрежеде мақтау" деп есептеді. 1962 жылы Томас президент Кеннедиді Ақ үй тілшілері мен фотографтары үшін ұйымдастырылатын жылдық кештерге қатыспауға көндірді, егер олар әйелдерге қатысуға рұқсат бермесе. Президент Кеннеди кештерді біріктіріп, әйелдердің қатысуына рұқсат беруді ұсынды. 1970 жылы UPI Томасты Ақ үйдің бас тілшісі етіп тағайындады, осы лауазымда алғашқы әйел болды. 1974 жылы ол UPI-дың Ақ үй бюросының басшысы болып тағайындалды. Уотергейт дауы кезінде АҚШ Бас прокуроры Джон Н. Митчеллдің әйелі Марта Митчелл Никсон әкімшілігінің Митчеллді айыптының орнына пайдаланғанын талқылау үшін жиі Томасқа қоңырау шалған. Оның бағанасы түрлі президенттік әкімшіліктер туралы ішкі ақпаратты ұсынды. 1975 жылы Вашингтондық баспасөз корпусы клубы, "Gridiron Club" деп белгілі, Томасты қабылдады, ол клубқа қабылданған алғашқы әйел болды. 1975 жылдан 1976 жылға дейін ол Ақ үй тілшілері қауымдастығының алғашқы әйел президенті болды. Қалған орындар бұқаралық ақпарат құралдарына бөлінеді.
UPI-дан шығу
2000 жылдың 17 мамырында, UPI News World Communications Inc. компаниясы сатып алынғаны туралы жарияланғаннан кейін бір күн өткен соң, Томас 57 жыл қызмет еткен UPI қызметінен кетті. Бұл халықаралық медиа конгломераты Біріктіру шіркеуінің басшысы, дін қызметкері Сун Мён Мун құрған және басқаратын, сондай-ақ The Washington Times және басқа да жаңалықтар құралдарына ие компания болатын. Кейін ол меншік иесінің ауысуын "көтере алмайтын шектен шығу" деп сипаттады. Екі айдан кейін ол Hearst Newspapers газеттеріне пікір жазушы ретінде жұмысқа орналасты, онда ұлттық мәселелер мен Ақ үй туралы жазды. UPI-де тілші болып жұмыс істегеннен кейін Томас жеке, теріс пікірлерін ашық білдіре бастады. Массачусетс технология институтында сөйлеген сөзінде ол: "Журналист болған 50 жыл бойы өзімді цензураладым. Енді таңертең оянғанда: "Бүгін кімді жек көруім керек?" деп сұраймын", - деді.
Обама әкімшілігі
2009 жылдың 9 ақпанында Томас жаңа сайланған президент Обаманың алғашқы баспасөз конференциясында алдыңғы қатарда отырды. Президент Обама оны шақырып: "Елен, мен қуаныштымын, бұл менің президенттікке кіріскен сәтім", - деді, бұл оның Ақ үйдің баспасөз қызметінде ұзақ жылдар бойы жұмыс істегеніне байланысты айтылған сөз болды. Томас оған, Израильдің ұзақ жылдардан бері сақтап келе жатқан "ядролық екіұштылығына" қарамастан, Ядролық қаруға ие Таяу Шығыс елдерін білесіз бе деп сұрады, бұл Израильдің ядролық қару арсеналының бар екенін не жоқ екенін растау не жоққа шығару туралы сұрақ еді. Обама бұл мәселе бойынша "болжам жасағым келмейді" деп жауап берді. 2009 жылдың 1 шілдесінде Томас Обама әкімшілігінің баспасөзді басқаруы туралы: "бізде де бақылау болған, бірақ мұндай бақылау болған емес. Мен таңғаламын, ашықтық пен жариялылықты талап ететін сіздердің өзіңіздер басқаруды қолға алдыңыз" деді. 2009 жылдың 4 тамызында Томас 89 жасқа толды. Президент Обама, оның туған күнімен бірге тойланатын, Томасқа туған күніне торт сыйлап, сол күнгі баспасөз мәслихатынан бұрын оған "Туған күнің құтты болсын" әнін айтты.
Израиль туралы ескертулер
Раввин Дэвид Несенов, RabbiLive.com, 2010 жылдың 27 мамырында Ақ үй аумағында ұлы және жасөспірім досымен американдық еврей мұрасы күнін тойлап, Томаспен жолығып, ол Ақ үйден Солтүстік алаң арқылы шығып бара жатқанда, кездейсоқ сұхбат жүргізді. Одан "Израильге қатысты қандай да бір пікірлеріңіз бар ма?" деп сұрағанда, ол: "Оларға Палестинадан шығып кетуін айтыңыз" және: "Есіңізде болсын, бұл халық басылып алынған және бұл олардың жері. Бұл не Германия, не Польша" деді. Сонда ол: "Олар қайда бару керек? Не істеу керек?" деп сұрады. Ол: "Олар үйлеріне қайтады" деп жауап берді. Ол: "Ал үйлері қайда?" деп сұрады. Ол "Польша" деп жауап берді, бірақ жауабының ортасында ол сұрағына: "Еврейлерге...", - деп қосты, ал ол: "Германия" деді. Ол: "Демек, еврейлер Польша мен Германияға қайту керек пе?" деп сұрады. Ол соңында: "Америкаға және басқа да барлық жерге. Неге онда ғасырлар бойы өмір сүрген адамдарды қуып шығару керек? Түсіндіңіз бе?" деді. 2010 жылдың 27 мамырындағы шамамен екі минуттық толық сұхбат 7 маусымда Несеновтың YouTube арнасына жарияланды. Сонымен қатар, Томас CNN телеарнасына берген сұхбатында: "Неге олар [еврейлер] бір жерге кетуі керек? Оларды қуғынға салуда емес! Олардың басқалардың жерін тартып алуға құқығы жоқ" деді. Ол осы сөздеріне өкінетіні туралы сұраққа: "Біз Израильдің мүддесін қорғайтын лоббистерді ұйымдастырдық, сіз аузыңызды аша алмайсыз. Мен АҚШ президентіне қандай да бір сөз айта аламын, бірақ сіз Израиль туралы бір сөз айтсаңыз, сіз үшін бәрі бітті" деді. 4 маусымда Томас өзінің веб-сайтында келесідей мәлімдеме жасады: "Өткен аптада израильдіктер мен палестиналықтар туралы айтқан сөздерім үшін шын ниетіммен өкінемін. Бұл сөздерім Таяу Шығыста бейбітшілікке тек қана барлық тараптар өзара құрмет пен төзімділікті мойындағанда ғана қол жеткізіледі деген сенімімді білдірмейді. Осы күннің тезірек келгенін тілеймін".
Отставка
Томастың Nine Speakers, Inc. агенттігі оның сөздеріне байланысты оны клиент ретінде дереу қабылдаудан бас тартты. Олар жасаған мәлімдемеде: «Томас ханым журналист ретінде көрнекті мансапқа ие болды, ол әйелдерге жаңа мүмкіндіктер ашты, өз саласында және одан тыс жерлерде басқаларға көмектесті. Алайда, соңғы оқиғаларға байланысты, Nine Speakers енді Томас ханымды өкілдік ете алмайды, сондай-ақ оның Таяу Шығысқа қатысты пікірлерін де қолдамаймыз». «Тыңдаңыз, мырза Президент» кітабының авторларының бірі Крейг Кроуфорд: «Мен енді Хеленмен кітап жобаларымыз бойынша жұмыс істемеймін» деді. Ол Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы Уолт Уитман орта мектебінде сөз сөйлеуге шақырылған болатын, бірақ мектеп оның қатысуын тоқтатты. Бұрын төрағалық еткен Ақ үй тілшілерінің қауымдастығы оның сөздерін «қорғауға болмайтын» деп бағалап, мәлімдеме жасады. 2011 жылдың қаңтар айында Кәсіби журналистер қоғамы өмірлік жетістіктері үшін Хелен Томас сыйлығын тоқтатуға дауыс берді. 7 маусымда Томас Херст газеттерінен кенеттен отставкаға кетті. Оның пікірлері Ақ үйдің баспасөз хатшысы Роберт Гиббс, Ақ үйдің бұрынғы баспасөз хатшысы Ари Флейшер, президент Билл Клинтонның бұрынғы арнайы кеңесшісі және Ақ үйдің өкілі Лэнни Дэвис, Арканзас штатының бұрынғы губернаторы Майк Хакаби және Гувер институтының аға ғылым қызметкері Виктор Дэвис Хансон сияқты көптеген адамдардан айыптарға ұшырады. Томастың тым қатал сынға ұшырағанын сезінген жақтастары да болды, олардың ішінде бұрынғы президенттік үміткер Ральф Надер, Fox News сарапшысы Эллен Ратнер, бұрынғы UPI бас редакторы Майкл Фридман және The Nation журналының редакторы және баспагері Катрина ванден Хьювел болды. Надер «екі стандарттың» бар екенін айтты, онда «бір ойсыз, дұрыс емес сөз» (NPR омбудсмені Алисия Шепардтың сөздерін келтіре отырып) Хелен Томас мансабын аяқтады, ал «ұлтшыл радио және кабельді телеарналардың» «мұсылмандарға қарсы зорлық-зомбылық, стереотиптер мен жалғандықтар, соның ішінде арабтарға қарсы ашық антисемитизм» көрсетуі «жақсарған мансаптармен және жоғары жалақымен» сыйланған. 2010 жылдың қазан айында WMRN радиосының Скотт Спирспен сұхбатында Томас пікір білдіргеннен кейін көп ұзамай жұмыстан шығарылатынын түсінгенін айтты. «Осы елде Израильді сынап, аман қалу мүмкін емес». Ол адамдардың ренішін тудырғаны үшін кешірім сұрағанын, бірақ «Израильдің агрессиясы мен қатыгездігіне қатысты сезімі өзгермегенін» қосты.
2010 жылғы еврейлер мен сионистер туралы сөйлеген сөзі және пікірлері
2010 жылғы 2 желтоқсанда Мичиган штатының Дирборн қаласында өткен "Араб американдықтарының бейнелері мен қабылдаулары" атты сегізінші жылдық конференцияда сөз сөйлеуге дайындалып тұрғанда Томас журналистерге ол әлі де Несеновке айтқан сөздеріне қатысты тұрғанын мәлімдеді. Өзінің отставкаға кетуіне қатысты ол: "Мен бір құнын төледім, бірақ шындықты айту үшін бұл құнға тұруға дайынмын" деді. Сөз кезінде Томас: "Конгресс, Ақ үй, Голливуд және Уолл-стрит – бәрі де сионистердің меншігінде. Менің ойымша, мұнда дау жоқ" деді. Томас 7 желтоқсандағы сөзінде өз пікірін қорғап, Огайо штатының WMRN радиостанциясының тілшісі Скотт Спирстің сұрағына: "Менің ойымша, адамдар осы елдегі пікір қалыптастыруда кімнің басты екенін білуі керек" деді. Келесі күні Жамандауға қарсы лига журналистика мектептері мен ұйымдарын Томасқа берілген барлық наградаларды қайтарып алуға шақырды. Ұйым Томас конференцияда "өздігінен анық және күмәндісіз антисемит екенін көрсетті" деді. Детройттегі Уэйн мемлекеттік университеті оның антисемиттік пікірлерін себеп етіп, он жылдан астам уақыт бойы табыстап келген Хелен Томас Медиадағы әртүрліліктің рухы сыйлығын тоқтатты. Томас бұған наразылық білдіріп: "Уэйн мемлекеттік университетінің басшылары Бірінші түзетуді мазақтап, сөз және баспасөз бостандығының мәнін түсінбегендіктерін көрсетті" деді. Детройт Free Press газетінің "Сізді антисемит дейтін адамдарға қалай жауап бересіз?" деген сұрағына Томас: "Мен өзім семитпін деймін. Не туралы сөз болып жатыр?" деп жауап берді. Томас 2011 жылғы сәуір айында Playboy журналында сұхбат берді және одан әрі қырқырыс тудыратын мәлімдемелер жасады. "Сіздің ойыңызша, осы елде (АҚШ) құпия еврейлік қастандық бар ма?" деген сұраққа Томас: "Жоқ, ол құпия емес. Бәрі ашық-айқын" деді. Бас редактор Николас Бентон оның пікірлеріне қарамастан, оны жұмысқа алу туралы шешімін бірнеше рет қорғады. 2011 жылы ол Кәсіби журналистер қоғамының Томас атындағы стипендияны жоюға дауыс бергеніне "ашуланып" айтты. Бентон Томасты антисемитизмнен қорғап, Томас "өзі семит екенін" және "Несеновпен болған сұхбатында (жоғарыда) саяси көзқарасын білдіргенін, емес нәсілдік жеккөрушілік сезімін" айтты.
Жеке өмір
Томас өзін либерал деп сипаттады. 51 жасында Томас Associated Press ақ үйіндегі тілшісі қызметінен зейнетке шығып жатқан әріптесі Дуглас Корнеллге тұрмысқа шықты. Томас кремацияланды және оның күлі дәстүрлі Антиохиялық православиелік жобамен Детройт қаласында жерленді.
Мұра
Көптеген әйел журналистер Томасты Twitter желісінде еске алды, оның ішінде Джуди Вудрафф оны "жаңа жол ашқан" деп атады, ал Линн Свит оны "әйелдерге бұрыннан барған кедергілерді бұзған журналист" деді. Андреа Митчелл Томас "кейінгендердің бәрімізге де жол ашты" деп жазды. Президент Джордж Буштің баспасөз хатшысы болған Дана Перино өзінің қызметінің алғашқы күні Томас оған қолдау сөздерімен келгенін еске алады. 2006 жылы Томас араб американдықтарды журналистика саласына қадам басуға шақырды: "Хелен Томас өзі араб тегі бар американдықтардың журналистикадағы жетістіктерін көріп қуанатынын, бірақ араб есімдерін жиірек кездестіруді арқалайтынын айтады. Сондықтан ол жаңа бастағандарға бір ғана кеңес береді: "Іске кірісіңдер!" - дейді ол.
Марапаттар
Томас көптеген марапаттар мен 30-дан астам құрметті дәреже алды. 1976 жылы Томас «World Almanac» журналының Америкадағы ең ықпалды 25 әйелдің бірі деп танылды. 1985 жылы Колумбия университетінің журналистика сыйлығын алды, ал 1984 жылы Ұлттық баспасөз клубының «Төртінші билік» сыйлығымен марапатталды. 2000 жылы Томас Киплингердің журналистикаға ерекше үлес қосқаны үшін сыйлығын алды. 1986 жылы Канзас университетінен Уильям Аллен Уайт қорының журналистік еңбегі үшін сыйлығын алды. 1991 жылы Томас Freedom Forum ұйымынан БАҚ саласындағы үздік жетістіктері үшін Al Neuharth сыйлығын алды. Ақ үй тілшілері қауымдастығы 1998 жылы оның есіммен «Хелен Томас өмірлік жетістіктері» сыйлығын тағайындады. 2000 жылы оның бітірген оқу орны, Уэйн штаттық университеті, журналистерді марапаттау үшін «Хелен Томас әртүрліліктің рухы» сыйлығын құрды. 2010 жылдың желтоқсанында Уэйн штаты сыйлықты тоқтатты, себебі оның 2010 жылдың мамырындағы мәлімдемелеріне ұқсас жаңа пікірлерін келтірді. Уэйн штатының уақытша деканы Мэтью Сигер бұл сыйлықтың медиадағы әртүрліліктің маңыздылығын арттыруға арналғанын және қазіргі кезде ол «біздің мақсаттарымызға қол жеткізуге көмектеспейді» деді. 2007 жылы Томас Ұлттық денсаулық сақтау зерттеу орталығынан «Ана» сыйлығын алды. 2010 жылдың қазан айында Америка Ислам қатынастары кеңесі (CAIR) Томастың өмірлік жетістіктері үшін сыйлықпен марапаттады. 2012 жылдың сәуірінде Томас Палестинаны азат ету ұйымының АҚШ-тағы Бас миссиясынан марапат алды. Бұл сыйлықты ПОҰ атқару комитетінің мүшесі Ханан Ашрави «Томастың журналистика саласындағы ұзақ қызметін мойындау үшін табыс етті, ол палестиналықтардың ұстанымын әрқашан қорғады». Кәсіби журналистер қоғамы Томас есімімен жыл сайынғы үздік журналистерге арналған сыйлық тағайындаған, бірақ 2011 жылы оны тоқтатуды шешті. SPJ атқарушы кеңесі бастапқыда Томастың 2010 жылғы мамырдағы еврейлерді Израильден палестиналықтарға қалдырып, «Еуропаға, Ресейге және Америкаға» оралуға шақырған сөздерінен кейін сыйлықты сақтап қалуға келісті, бірақ кейін Томастың 2010 жылы АҚШ-ты сионистер бақылайды деген мәлімдемесінен кейін сыйлықты алып тастау туралы шешім қабылдады. SPJ басшылығындағы бірнеше Томас жақтастары сыйлықты қайта орнатуға тырысты, бірақ зейнеткерлік туралы шешімді сол жылы SPJ-нің аймақтық басшылығы және 85-77 дауыспен SPJ ұлттық конвенциясы бекітті, бұл Томас пен SPJ арасындағы барлық байланыстың толық аяқталуын білдірді.