Кіріспе
Гуансидегі префектура деңгейіндегі қала (стандартты жуан: Gveilinz), бұрын Kweilin деп аталатын, Қытайдың Гуанси Жуан автономиялық облысының солтүстік-шығысында орналасқан. Ол Ли өзенінің батыс жағалауында жатыр және солтүстікте Хунаньмен шектеседі. Оның аты "тәтті османтус орманы" дегенді білдіреді, себебі аймақта көптеген хош иісті тәтті османтус ағаштары өседі. Қала ұзақ жылдардан бері карсттік топографиясымен әйгілі. Гуйлинь – Қытайдың ең танымал туристік орындарының бірі, ал "Су мен таудың арасында, ең көркем Гуйлинь" деген лақап сөз жиі осы қаламен байланыстырылады. Қытайдың Мемлекеттік кеңесі Гуйлиньді ұлттық танымал тарихи және мәдени қала деп жариялаған, бұл тізімнің алғашқы нұсқасында көрсетілген.
Guilin (Standard Zhuang: Gveilinz), formerly romanized as Kweilin, is a prefecture level city in the northeast of China's Guangxi Zhuang Autonomous Region. It is situated on the west bank of the Li River and borders Hunan to the north. Its name means "forest of sweet osmanthus", owing to the large number of fragrant sweet osmanthus trees located in the region. The city has long been renowned for its scenery of karst topography. Guilin is one of China's most popular tourist destinations, and the epithet "By water, by mountains, most lovely, Guilin" is often associated with the city. The State Council of China has designated Guilin a National Famous Historical and Cultural City, doing so in the first edition of the list.
Тарих
Цинь әулетінің алдында Гуйлинь аймағын байюэ тайпалары қоныстандырған. Цинь әулетінің (б.з.д. 221–206 ж.) Наньюэ мемлекетіне қарсы жорықтары кезінде Гуйлинь маңында алғашқы әкімшілік құрылды. Қазіргі заманғы қала Гуйлин округінде орналасқан, бұл қазіргі "Гуйлин" атауының бастауы. Б.з.д. 111 жылы, Хань әулетінің императоры Удың тұсында Шиань округі құрылды, оны қаланың негізі деп санауға болады. 507 жылы қала Гуйчжоу (Гуй префектурасы) деп аталды. 1921 жылы Гуйлинь Сунь Ятсен басқарған Солтүстік экспедициялық армияның штабтарының біріне айналды. 1940 жылы Гуйлинь қаласы құрылды. Гуйлинь 1912 жылға дейін және 1936 жылдан 1949 жылға дейін Гуанси провинциясының астанасы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гуйлинь Қытайдың ең маңызды әскери, көлік және мәдени орталықтарының біріне айналды. Қаланың халқы Қытайдың түкпір-түкпірінен келген босқындардың көптеп келуіне байланысты күрт өсті, 1944 жылға қарай соғысқа дейінгі 70 000 халқы 500 000-нан асып кетті. Онда Гуо Моруо, Мао Дун, Ба Цзинь, Тянь Хан, Сюй Бейхун, Фэн Цзай және тағы да көптеген зиялылар мен суретшілер болды. 1950 жылы Гуанси провинциясының астанасы Гуйлиньден Наннинге көшірілді. 1981 жылы Гуйлинь Мемлекеттік кеңес тізіміне енгізіліп, тарихи және мәдени мұраны, сондай-ақ табиғи ландшафтыны қорғауға басымдық беру қажеттігін көрсететін төрт қаланың (қалған үшеуі – Пекин, Ханчжоу және Сучжоу) бірі деп танылды.
Климат
Гуйлиньте муссон әсерінен ылғалды субтропиктік климат (Кёппен Cfa, Cwa-мен шектеседі), қысқа, жұмсақ қыстары және ұзақ, ыстық, ылғалды жаздары бар. Қыс құрғақ басталып, бірте-бірте ылғалды әрі бұлтты бола түседі. Көктем көбінесе бұлтты және жиі жаңбырлы, ал жаз да жаңбырлы болады, бірақ жылдың ең күннөлті кезеңі. Күз ашық және құрғақ. Жылдық орташа температура қаңтарда -ден шілдеде -ге дейін өзгереді, ал жылдық орташа температура -ты құрайды. Жылдық жауын-шашын мөлшері -ден аспайды және наурыздан маусымға дейін (~50%) көп мөлшерде жауады, осы кезде шомылған жаңбырлар жауады және су тасқынының қаупі туындайды. Ай сайынғы мүмкін күн сәулесінің пайызы наурызда 14%-дан қыркүйекте 53%-ға дейін өзгереді, ал қала жылына 1487 сағат жарқыраған күн сәулесін алады.
Демография
2020 жылғы Қытай санағына сәйкес, халқы 4 931 137 адамды құрады, ал 2 148 641 адам 6 қалалық аудан мен қазір біріккен Линчуань ауданынан тұратын дамыған (немесе метрополитен) аймағында тұрды. 2010 жылғы Қытай халық санағы бойынша, префектуралық деңгейдегі қаладағы ең ірі этникалық топ – хань тайлылар, олар жалпы халықтың 84,53% құрады. Одан кейін яо тайлылар 7,79% және чжуан тайлылар 4,81% болды. Гуйлинь қаласының тұрғындары мандарин диалектісінде сөйлейді, ал Пинхуа негізінен қала шеткерлерінде және айналасындағы аудандарда қолданылады.
Темір жол
Гуйлиньде бірнеше жоғары жылдамдықты теміржол стансалары бар, оның ішінде Гуйлинь қаласындағы "Гуйлинь" стансасы және Лингуй ауданындағы жаңа станса бар. Гуйлинь стансасы мен Гуйлинь Солтүстік стансасы Хунань-Гуанси теміржолы, Хенян-Лючжоу қалааралық теміржолы және Гуйян-Гуанжоу жоғары жылдамдықты теміржолында орналасқан, бұл Гуансиді Қытайдың орталық және оңтүстік бөліктерімен байланыстыратын басты теміржолдар. Солтүстік стансасына Гуйлинь мен Чанша және Пекин арасындағы жоғары жылдамдықты пойыздар 2013 жылдың желтоқсанында іске қосылды. 2014 жылдың желтоқсанында Гуанчжоу, Шэньчжэнь, Гуйян және Шанхай қалаларын байланыстыратын жоғары жылдамдықты қозғалыс басталды. Бұл адамдарға Гуйлиньге келуді ыңғайлырақ етті. Гуанчжоудан Гуйлиньге 2-3 сағат, Шанхайдан Гуйлиньге 9 сағат, ал Пекиннен Гуйлиньге 13 сағатқа жуық уақыт кетеді. Куньмин Оңтүстік және Батыс Коулун станциялары арасында қатынайтын пойыздар (мысалы) Гуйлинь Батыс теміржол станциясында тоқтайды.
Қалалық
Қалалық қоғамдық көлік автобус бағыттары мен таксилерді қамтиды. Гуйлинь Қытай материгіндегі маңызды бағыттарда екі қабатты автобустарды тұрақты түрде пайдаланатын жетекші қала; оның басты көшесінде екі қабатты автобустар бірінен соң бірі шамамен әр минут сайын жүреді. Қаланың каналдары мен көлдерінде саяжайлық қайықтар да жүзеді. 2040 жылға қарай 117 стансасы мен 273,2 шақырымдық жалпы ұзындығы бар 7 желілі Гуйлинь метросы жоспарлануда. 1-желі 2025 жылға дейін ашылуы жоспарланған, оның ұзындығы 29,23 шақырым және 13 стансасы болады.
Ас мәзірі
Гуйлин асханасы кантондық және Чжуан асханаларының қоспасы болып табылады. Ол өзінің тағамдарымен және дәмдеуіштерімен, әсіресе чилимен танымал. Жергілікті тұрғындар тамақ дайындауда кеңінен қолданатын Гуйлин чили соусы (桂林辣椒酱) жаңа чили, сарымсақ және ашытылған соядан жасалады және қаланың "Үш қазынасының" (桂林三宝) бірі саналады. "Үш қазынаның" қалған екеуі – күріштен дистилленген арақ, яғни күріш байджиудың бір түрі – Гуйлин Санхуа Цзиу (桂林三花酒); және Гуйлин тұздалған тофуы. Гуйлин күріш лапшасы Цинь дәуірінен бері жергілікті тұрғындардың таңғы асының негізгі тағамы болып келеді және нәзік талғаммен танымал. Аңыз бойынша, іш ауруынан зардап шеккен Цинь әскері осы аймаққа келгенде, аспаз әскерге Гуйлин күріш лапшасын жасады, себебі олар жергілікті тағамды жеуге қиындық тапқан. Атап айтқанда, жергілікті ерекшелік – жылқы еті қосылған лапша, бірақ бұл тағамды жылқы етісіз де тапсырыс беруге болады. Бамбук немесе бананың жапырағына оралған, илеспе күріш пен жасыл бұршақ пастасынан жасалған цзунцзы (粽子) да Гуйлинде танымал дәмді тағам.