Кіріспе

Италиялық кардинал және мемлекет қайраткері, XVII ғасырдағы итальяндық кардинал және дипломат.

Гвидо Бентивоглио д’Арагона (4 қазан 1579 – 7 қыркүйек 1644) – итальяндық кардинал, мемлекет қайраткері және тарихшы.

Алғашқы жылдар

Болоньяның ықпалды Бентивоглио әулетінің Феррара тармағының мүшесі, ол маркиз Корнелио Бентивоглио мен Изабелла Бендидионың кіші ұлы болды. Феррара және Падуа университеттерінде оқығаннан кейін, 1598 жылы ол екі құқық саласы – азаматтық және канондық құқық бойынша докторлық диплом алды. Содан кейін Феррараға оралып, өзінің әдемі жазу стилін қатайтын гуманистік зерттеулермен айналысты. Сол кезде Рим папасы VIII Климент, жақында папалық басқаруға өткен қалаға келген сапарында оны жеке камерагері етіп тағайындады, және ол Климентпен бірге Римге қайтты.

Брюссель мен Париждегі Nuncio

Клименттің мұрагері, Папа Пауль V басшылығымен, ол 1607 жылдың 14 мамырында Родос архиепископы лауазымына тағайындалды. Канондық жасқа үш ай жетпегендігі және қасиетті санатарлық рәсімдерді әлі алған жоқ болғандықтан, оған Габсбург Нидерландысындағы Альберт және Изабелла архигерцогтарының сарайында нунций ретінде тиісті өкілеттік беру үшін рұхсат етілді (1 маусым 1607 – 24 қазан 1615). Ол Габсбургтер мен Голландия Республикасы арасындағы сексен жылдық соғысты аяқтау бойынша келіссөздер басталған кезде Брюссельге келді. 1609 жылдың сәуір айында он екі жылдық бітімге қол қойылғаннан кейін, ол Республикадағы католицизмнің жағдайына үлкен алаңдаушылық білдірді. Габсбург сарайына аккредитацияланған ол, император Рудольф II-нің билігінің соңғы кезеңдері мен мұрагерлік мәселесіне де қызығушылық танытты. Оның уақытының көп бөлігін тағы үш мәселе алды: Отыз жылдық соғыстың бастауына себеп болған Юлих-Клевс мұрасы үшін күрес, Генрих IV-нің ажырысуы мен қайта үйленуіне наразылық білдіріп, принц де Конде Франциядан қашуы, және Джеймс I билігінде Англия мен Ирландиядағы католиктерге көрсетілген төзімділік деңгейі. Людвиг Пастордың сөзіне сәйкес, оның хаттары Бентивоглионы «ең жоғары мәдениетті қоғаммен үнемі байланыста болған, сонымен қатар салмақты бақылаушы ретінде өзін жетілдірген білікті дипломат» ретінде көрсетеді. Соңынан ол Франция сарайының нунциуі болды (9 шілде 1616 – 1621), онда Мария де Медичи патшайымының регенттігі кезіндегі дүрбелеңге, Людовик XIII және оның жақын досы Шарль д’Альберт жасаған төңкеріс кезінде Консино Кончинидің құлауына, ана патшайым мен ұлы арасындағы келіспеушіліктерге және алғашқы гугенот көтерілістеріне куә болды. Патша оның нунций қызметін 1622 жылдың 11 шілдесінде Риц епископтығына тағайындау арқылы марапаттады, бірақ Бентивольо 1625 жылдың 16 қазанында осы лауазымнан бас тартты.

Римдегі кардинал

Әдет-ғұрыпқа сәйкес, Бентивоглио Франциядағы миссиясы аяқталғаннан кейін 1621 жылдың 11 қаңтарында кардинал атағын алды. Оның алғашқы титулдық шіркеуі Сан-Джованни а Порта-Латина (1621 жылдың 17 мамырында орнатылған) болды. Содан кейін ол Santa Maria del Popolo (26 қазан 1622 жылы орнатылған), Santa Prassede (7 мамыр 1635 жылы орнатылған) және Santa Maria in Trastevere (28 наурыз 1639 жылы орнатылған) шіркеулеріне ауысты. 1641 жылдың 1 шілдесінде оның жақын досы, Рим папасы VIII Урбан оны Палестринаның қалалық епископтығына тағайындады. Кардинал-епископтар орнына тағайындалғанға дейін XIII Людовик және кардинал Ришелье оған Францияның кардинал-қорғаушысы лауазымын тапсырды. 1633 жылдың 22 маусымында кардинал Бентивоглио Галилейді айыптау туралы папалық шешімге қол қойғандардың бірі болды. Өте жақсы жазушы және шебер дипломат болғандықтан, Бентивоглио VIII Урбанның ізбасары ретінде қарастырылды, бірақ 1644 жылғы Папалық конклав ашылғаннан кейін күрт қайтыс болды. Ол Римдегі Сан-Сильвестро-аль-Квиринале шіркеуіне жерленген.

Өнердің қамқоршысы

Бентивоглио Жироламо Фрескобальдиді үй композиторы ретінде Брюссельге алып кетті. 1621 жылы Римге оралған соң Бентивоглио Кардинал Сципионе Боргезеге тиесілі Кириналдағы жаңа сарайды сатып алды. Клод Лорранның өмірбаянын жазған Филиппо Балдинуччи кардинал Бентивоглионың суретшінің мансабын дамытуға көмектескенін, оның екі пейзажын сатып алып, осылайша суретшіні VIII Урбанның назарына түсіргенін мәлімдейді. Ол Энтони ван Дайкке өз портретін салуды тапсырды (суреттеме). Оның портреттік бюстін фламанд мүсіншісі Франсуа Дюкесной "Иль Фьамминго", Римде жұмыс істеген шебер жасады.

Шығармалары

Della guerra di Fiandria (ең жақсы басылым, Кельн, 1633-1639). Бентивоглионың үш томдық шығармалары 1654 жылы Монмут графының 2-ші Генри Кэри аударған (Фландрия соғыстарының толық тарихы, Лондон, Хамфри Мозли, 1654). Relazioni di G. Bentivoglio in tempo delle sue Nunziature di Fiandria e di Francia (Антверпен, 1639; Кёльн, 1630). Lettere diplomatiche di Guido Bentivoglio (Брюссель, 1631). (Гвидо Бентивоглио) Константино Панигада, ред. Memorie e Lettere (Bari: Laterza, Scrittori d'Italia сериясы), 1934. Оның шығармаларының толық жинағы 1668 жылы Венецияда жарық көрді. Raccolta de Lettere Scritte dal Signor Cardinal Bentivoglio in tempo delle sue Nunziature di Fiandra, e di Francia. (Анжело Зонның өлімінен кейін, Венеция, 1670).