Кіріспе

Арне Несс немесе Феликс Гуатари дамытқан экологиялық үйлесімділік немесе тепе-теңдік философиясы. Экософия немесе экофилософия (экологиялық философияның қосымша сөзі) – экологиялық үйлесімділік немесе тепе-теңдік философиясы. Бұл терминді француз постструктуралистік философы және психоаналитигі Феликс Гуатари мен терең экологияның норвегиялық негізін қалаушысы Арне Несс енгізді.

Феликс Гуатари

Экософия сонымен қатар психоаналитик, постструктуралистік философ және саяси белсенді Феликс Гуатари енгізген тәжірибе саласын білдіреді. Гуаттаридің бұл терминді қолдануы, 20 ғасырда әлеуметтік революция парадигмасы басым болған күрестерде болған әлеуметтік азаттық жақтастарының, өз аргументтерін әлеуметтік және экологиялық салалардың өзара байланыстарын түсінетін экологиялық тұрғыдан қарау қажеттігін көрсетеді. Гуатари дәстүрлі экологиялық көзқарастар адам мен оның табиғи ортасы арасындағы қарым-қатынастың күрделілігін, адам (мәдени) және адам емес (табиғи) жүйелерді екіге бөліп қарау арқылы жасырады деп санайды; ол экософияны мұндай зерттеуге моноистік және плюралистік көзқараспен жаңа сала ретінде қарастырады. Олай болса, Гуаттарилік мағынадағы экология – адамның субъективтілігі, қоршаған орта және әлеуметтік қатынастар сияқты күрделі құбылыстарды зерттеу, олардың барлығы тығыз байланысты. Өзара байланысқа баса назар аударғанмен, Гуатари жеке жазбаларында да, Жиль Делезбен бірлескен жұмыстарында да холизмге шақыруларға қарсы тұрды, гетерогендік пен айырмашылықты баса назарға алып, біртұтас және толық құрылымдар құрудың орнына ризоматикалық құрылымдарды іздеу үшін ассамбляждар мен көптіктерді синтездеді. Гуаттаридің сана, қоғам және қоршаған ортаның өзара әрекеттесетін және өзара тәуелді үш экологиясы туралы тұжырымы, кибернетик Грегори Бейтсонның жазбаларының жинағы "Ақыл экологиясына қадамдар" кітабында ұсынылған үш экологияның негізінде қалыптасқан.