Винланд: Роман Томаса Пинчона

Кіріспе

Винеланд – Томас Пиншонның 1990 жылы жазылған романы, АҚШ-тың Калифорния штатында 1984 жылы, Рональд Рейган қайта сайланған жылда өтетін постмодернистік туынды. Роман кейіпкерлерінің естеліктері арқылы 1960-шы жылдардың көтеріліс рухын, сол кезеңдегі "фашистік Никсон тәртібінің" және оған қарсы есірткіге қарсы күрестің ерекшеліктерін көрсетеді. Сондай-ақ, 1960-шы жылдардан 1980-шы жылдарға дейінгі АҚШ қоғамындағы өзгерістер мен эволюцияны баяндайды.

Сюжет

Бұл оқиға 1984 жылы АҚШ-тың Калифорния штатында, Рональд Рейганның қайта сайланған жылы орын алады. Салман Рушди кітап жарық көргеннен кейін 1990 жылы «Нью-Йорк Таймс» газетінде оны «еркін, жеңіл, күлкілі және, мүмкін, ең оңай түсінілетін жазу» деп бағалап, оң пікір білдірді. Ол оны «көпшілік онжылдықтың соңында» «Америка өзіне, балаларына осы жылдар бойы жасағандары туралы маңызды саяси роман» деп атады. Рушди Пиншонның қазіргі заманғы қасіреттерді жеңіл, бірақ күшті күшпен шешуін мақтады, бірақ кітаптың «сізді қызықтыратыны немесе қызықтырмайтыны» айқын екенін мойындады. Британдық әдеби сыншы Франк Кермод кітаптан көңілі қалды, өйткені оған «The Crying of Lot 49» романының «әдемі болжамды күмәні» немесе «Gravity's Rainbow» романының «көркемдік шеберлігі» жетіспеді. Ол бұл кітаптың Пиншонның бұрынғы туындыларымен «бір шеберханадан» шыққанын мойындады, бірақ оны түсініксіз деп тапты. Брэд Лейтхаузер де келісіп, «The New Yorker» журналында «Винеланд – автордың ең нашар туындыларын еске түсіретін, оны жақсартуға немесе кеңейтуге мүмкіндік бермейтін жиынтық» деп жазды. «Chicago Tribune» газетінде Джеймс Макманус Пиншон оқырмандарының бұл кітапты «Gravity's Rainbow» романымен салыстыратынын, бірақ оның күшті прозасы бар, оқуға оңай және республикалық Американың құштарлықтарына қарсы сатиралық шабуыл ретінде сәттілік әкелетінін айтты. Киносыншы Терренс Раффэрти романға таң қалды және «The New Yorker» журналында оны «әлемдегі ең көне оқиға – түпкі күнә және жұмақтан қуғын» деп атады. Бірақ автор Шон Карсвелл кейіннен Раффэрти мен Рушдиден басқа, «Винеланд» романына жасалған алғашқы сын-пікірлердің «жеңіл наразылықтан тікелей қарсылыққа» дейін ауысқандығын мәлімдеді. Эдвард Мендельсонның «The New Republic» журналындағы пікірі көбінесе оң болды; ол сюжеттің күрделі және көңілсіз екенін мойындады, бірақ Пиншонның «интеллектуалдық және қияли күшін» мақтап, оны «көрнекті туынды» деп атады, оның әлемі «жақындағы естеліктегі кез келген американдық романның әлемінен бай және алуан түрлі» болды. Ол сондай-ақ кітаптың «көмескілікке бой алдырған әсемдігін» мақтап, «басқа ешбір американдық жазушы жоғары және төмен стильдің шексіз аралығында осылай жылдам және оңай қозғала алмайды» деді. Мендельсон сондай-ақ «Винеландтың» Пиншонның бұрынғы романдарына қарағанда эмоциялар мен сезімдермен тығыз байланысқандығын атап өтті. Бұл үміт туралы Рушди де айтты, ол кітапта қоғам, жеке тұлға және отбасы репрессивті Никсон-Рейган дәуіріне қарсы салмақ ретінде ұсынылатынына сенді. Керісінше, Рушди соңғы көріністің моральдық тұрғыдан екіұшты аяқталуына жол бергенін, сонымен қатар романның барлық кезеңінде жарық пен қараңғылық арасындағы тепе-теңдікті сақтағанын сезінді. 2024 жылдың ақпанына қарай, ол осы бейімделуді түсіруге кіріскенін айтуда, ал Зойд Уилер рөлінде алғаш рет серіктес Леонардо Ди Каприо түседі.

The story is set in California, United States, in 1984, the year of Ronald Reagan's re election. Salman Rushdie wrote a positive review in The New York Times following the book's 1990 release, praising it as "free flowing and light and funny and maybe the most readily accessible piece of writing the old Invisible Man ever came up with." He called it "that rarest of birds" that, "at the end of the Greed Decade," is "a major political novel about what America has been doing to itself, to its children, all these many years." Although he praised Pynchon's light yet deadly touch at tackling the nightmares of the present rather than the past, Rushdie acknowledged that the book "either grabs you or it doesn't." British literary critic Frank Kermode was disappointed by the book, feeling that it lacked the "beautiful ontological suspense" of The Crying of Lot 49 or the "extended fictive virtuosity" of Gravity's Rainbow. He did acknowledge that it was "recognisably from the same workshop" as Pynchon's previous outings but found it to be more incomprehensible. Brad Leithauser concurred, writing in The New Yorker that Vineland was "a loosely packed grab bag of a book" that recalled what was weakest about the author's canon and failed to extend or improve upon it. In the Chicago Tribune, James McManus posited that while inveterate Pynchon readers likely would unfavorably compare the book to Gravity's Rainbow, it was a manageable book with strong prose that succeeded as an arch and blackly amusing assault on the desires of Republican America. Film critic Terrence Rafferty admired the novel, and in The New Yorker called it "the oldest story in the world—the original sin and the exile from Paradise," but author Sean Carswell later contended that aside from Rafferty and Rushdie, initial reviews of Vineland "run the gamut from slightly miffed to outright hostile." Edward Mendelson's review in The New Republic was mostly positive, however; although he found the plot to be tangled and tedious, he praised Pynchon's "intellectual and imaginative energy" and called the work "a visionary tale" whose world was "richer and more various than the world of almost any American novel in recent memory." He also commended the book's "comic extravagance," claiming that "no other American writer moves so smoothly and swiftly between the extremes of high and low style." Mendelson additionally noted that Vineland was more integrated with its emotions and feelings than Pynchon's previous novels, That hopefulness was also mentioned by Rushdie, who believed that the book suggested community, individuality, and family as counterweights to the repressive Nixon Reagan era, Contrarily, Rushdie found that the shocking final scene lent itself to a morally ambiguous ending, and he felt that the novel expertly held a balance between light and dark throughout its entire duration. As of February 2024, it is rumored that he has finally begun filming this adaptation, with first time collaborator Leonardo DiCaprio in the role of Zoyd Wheeler.