Кіріспе
3D Realms Entertainment ApS – Данияның Ольборг қаласында орналасқан бейне ойын шығарушы компания. Скотт Миллер 1987 жылы Техас штатындағы Гарланд қаласындағы ата-анасының үйінде өзінің Kingdom of Kroz ойынын шығару үшін Apogee Software Productions компаниясын құрды. 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында компания әр ойын үш эпизодтан тұратын тарату моделін танымал етті, бірінші эпизод тегін, ал қалған екеуі сатып алуға болатын. Duke Nukem осы модельді пайдалану үшін Apogee жасаған маңызды франшиза болды, ал Apogee Commander Keen және Wolfenstein 3D ойындарын да осылай шығарды. Apogee 1994 жылы 3D Realms брендін 3D ойындары үшін қолдана бастады, ал 1996 жылы компанияның өзі 3D Realms деп қайта аталды, дәстүрлі түрде жарияланатын 3D ойындарына назар аудару үшін. Duke Nukem 3D (1996) осы атпен үлкен жетістікке жетті. Содан кейін 3D Realms баспа және әзірлеу жұмыстарын тоқтатты, екі ұзаққа созылған ойынға назар аудару үшін: Prey (2006), оның әзірлемесі 2001 жылы басқа студияға өткенге дейін, және Duke Nukem Forever (2011), оның әзірлемесі 2009 жылға дейін жалғасты. "Apogee Software" атауы, кітапханасы және логотипі 2008 жылы Терри Нагиге лицензияланды, ол Apogee Software LLC компаниясын Apogee ойындарының порттары мен спин-оффтарын әзірлеу және жариялау үшін құрды. 2009 жылы 3D Realms қаржылық қиындықтарды келтіре отырып, өзінің даму тобының көп бөлігін және қызметкерлерін жұмыстан босатты, нәтижесінде компанияның жұмысы тоқталды. 2014 жылдың наурыз айында компанияны SDN Invest, Даниялық холдинг компаниясы және Interceptor Entertainment-тің бір бөлігі иеленді, содан кейін сол жылы 3D Realms Entertainment ApS ретінде қайта құрылды, кеңсесі Данияда орналасқан. 3D Realms Entertainment содан бері ойын шығарушы ретінде жұмыс істеп келеді. Миллер 2021 жылға дейін компанияның кеңесшісі болып қалды, содан кейін ол мен Наги Apogee брендін сатып алып, Apogee Software LLC-ді Apogee Entertainment ретінде, тәуелсіз ойын шығарушы ретінде қайта іске қосты. 2021 жылдың тамызында 3D Realms Entertainment компаниясын Embracer Group еншілес компаниясы Saber Interactive сатып алды, ол 2024 жылдың наурыз айында Embracer компаниясынан бөлініп шықты.
3D Realms Entertainment ApS is a video game publisher based in Aalborg, Denmark. Scott Miller founded the company in his parents' home in Garland, Texas, in 1987 as Apogee Software Productions to release his game Kingdom of Kroz. In the late 1980s and early 1990s, the company popularized a distribution model where each game consists of three episodes, with the first given away free as shareware and the other two available for purchase. Duke Nukem was a major franchise created by Apogee to use this model, and Apogee published Commander Keen and Wolfenstein 3D the same way. Apogee began using the brand name 3D Realms for its 3D games in 1994, and in 1996 rebranded the company itself to 3D Realms to focus on traditionally published 3D titles. Duke Nukem 3D (1996) was released under this name to great success. 3D Realms largely ceased its publishing and development operations afterwards to focus on two extensively delayed games: Prey (2006), which was under development until being taken over by another studio in 2001, and Duke Nukem Forever (2011), which remained under development until 2009. The "Apogee Software" name, library, and logo were licensed to Terry Nagy in 2008, who established Apogee Software LLC to develop and publish ports and spinoffs of Apogee titles. In 2009, 3D Realms, citing financial issues, laid off its development team and the majority of its staff, effectively ceasing operations. In March 2014, the company was acquired by SDN Invest, a Danish holding company and part owner of Interceptor Entertainment, and relaunched later that year as 3D Realms Entertainment ApS, headquartered in Denmark. 3D Realms Entertainment has since served as a games publisher. Miller remained an advisor for the company until 2021, when he and Nagy acquired the Apogee brand and relaunched Apogee Software LLC as Apogee Entertainment, an independent games publisher. In August 2021, 3D Realms Entertainment was acquired by Embracer Group subsidiary Saber Interactive, which was spun off from Embracer in March 2024.
Өмірбаян
1980 жылдардың басында Скотт Миллер оқыған орта мектебінің компьютерлік зертханасында көп уақыт өткізді, онда Apple II компьютерінде мәтіндік ойындарды бағдарламалап, сол мектебінің оқушысы Джордж Бруссардпен танысты. Бітірген соң, екеуі де жергілікті "The Twilight Zone" ойын-сауық орталығында жұмысқа орналасты, бұл Миллерге университетте оқуға және бірден бейнеойындарға деген қызығушылығын арттыруға мүмкіндік берді. Кейін Миллер бейнеойындар туралы білімі "The Twilight Zone"-дағы жұмысынан көбірек табыс табуы керек деп ойлады, сондықтан Бруссардтың көмегімен "бейнеойындарды қалай жеңуге болады" деген нұсқаулық кітап жазды. Оған бұл формат ұнады, бірақ баспагерлерге ұсынғанда сәтсіз аяқталды, себебі ол университет дипломына және ойын әзірлеудегі тәжірибеге ие болған жоқ.
3D Realms (1996-2009)
1994 жылы Apogee әр түрлі ойын жанрлары үшін әр түрлі брендтерді іске қосуға шешім қабылдады; ол 3D Realms-ті 3D ойындар үшін құрды, 1995 жылы Terminal Velocity ойынын жариялады және 1996 жылы Duke Nukem 3D-ді әзірледі, ал сол жылдары шыққан басқа ойындар әлі де Apogee брендімен шығарылды. 1996 жылдың соңында Apogee компаниясы өзінің брендін жаңа, 3D ойындармен байланыстыру үшін компания атауын 3D Realms деп өзгертті және Apogee брендін пайдалануды тоқтатты. Apogee брендімен шыққан соңғы ойын 1996 жылы Stargunner болды. Ұсынылған брендтердің көпшілігі пайдаланылмады, себебі Duke Nukem сияқты 3D ойындар компанияның басты назарына айналды. 3D Realms 1997 жылдың ақпан айында пинбол ойындары үшін Pinball Wizards брендін іске қосты, бірақ тек Balls of Steel (1997) ойынын осы бренд астында жариялады. Бір ғана ерекшелік – Prey (2006), ол 2001 жылға дейін дамуда болды, содан кейін Human Head Studios компаниясына берілді, ал Duke Nukem Forever (2011) 3D Realms компаниясында 2009 жылға дейін шықпайтын ойын ретінде дамуда болды. "Apogee Software" атауы, кітапханасы және логотипі 2008 жылы Терри Нагиге лицензияланды, ол ескі Apogee ойындарының таратылуын, қайта жасалуын және басқа да әзірлемелерін басқаратын жеке компания ретінде Apogee Software, LLC құрды. 3D Realms Apogee Software, Ltd корпоративтік атауын сақтап қалды. Apogee Software, LLC 2021 жылы Apogee Entertainment деп қайта аталды. 3D Realms Gathering of Developers баспа тобының құрамында баспагерлік қызметтің бір бөлігін жалғастырды, бірақ көбінесе келесі бірнеше жыл бойы Duke Nukem-ке байланысты қосымша өнімдер мен мобильді ойындардың баспашысы және лицензиары болып қызмет етті. 2009 жылдың 6 мамырында Duke Nukem Forever ойынының дамуы тоқтатылды және барлық әзірлеушілер тобы мен көптеген қызметкерлер жұмыстан босатылды. 2009 жылдың 14 мамырында Duke Nukem Forever ойынының баспа құқықтарының иесі Take Two, ойынды тапсыра алмағаны үшін 3D Realms компаниясына қарсы келісімшартты бұзу туралы сотқа шағым түсірді. Take Two Interactive 3D Realms компаниясының Duke Nukem Forever активтерін сот процесі кезінде сақтап қалу үшін тыйым салу және алдын ала тыйым салу туралы өтініш білдірді. 2009 жылдың 18 мамырында 3D Realms компаниясының басшылары "3D Realms жабылмаған және жабылмайды" деп мәлімдеді, бірақ қаржы жетіспеушілігіне байланысты даму операциялары тоқтатылды және компания "Duke Nukem франшизасына негізделген ойындарды лицензиялауды және бірлесіп жасауды" жалғастыра береді. Олар Take Two компаниясын Duke Nukem франшизасын "жедел сатуда" сатып алуға тырысқаны үшін айыптады. 2010 жылдың 3 қыркүйегінде Take Two Interactive компаниясы Duke Nukem Forever ойынының дамуын Gearbox Software компаниясына берілгенін жариялады, бұл 12 жылдық дамудан кейін 3D Realms компаниясының ойынмен байланысын тоқтатты. 3D Realms ойынның көп бөлігін әзірлеуге қатысқаны үшін Duke Nukem Forever ойынының бірлескен әзірлеушісі ретінде көрсетілді. Алайда құқықтар мен зияткерлік меншік Gearbox компаниясына сатылды, ол Duke Nukem франшизасының иесі болды. Сыртқы әзірлеуші Interceptor Entertainment 2010 жылы Duke Nukem 3D ойынының жанкүйерлер жобасын қайта жасау бойынша жұмыс бастады. Олар Gearbox компаниясынан Duke Nukem 3D: Reloaded деп аталатын ойынды жалғастыруға шектеулі рұқсат алды. Алайда, Duke Nukem Forever 2011 жылы шығарылғаннан кейін және жағымсыз қабылданудан кейін Duke Nukem 3D: Reloaded ойыны мерзімсіз тоқтатылды. 2011 жылдың сәуірінде Скотт Миллермен сұхбаттасқанда, Миллер 3D Realms бірнеше жобаға қатысқанын атап өтті: "бізде бірнеше жоба бар, барлығы өте кішкентай – ешқандай үлкен консольдік ойындар жоқ. Duke Nukem Forever шыққаннан кейін біз басқа жобаларға инвестиция салуды көздейміз, мүмкін смартфондар мен XBLA сияқты кіші платформаларда жаңа жолдарды ашатын басқа командаларға инвестиция салуды көздейміз". Алайда, 3D Realms келесі бірнеше жылда жаңа ойындарды жарияламады. 2013 жылдың маусым айында 3D Realms Gearbox компаниясын төленбеген авторлық төлемдері үшін, сондай-ақ Duke Nukem зияткерлік меншігін сатудан түскен ақша үшін сотқа берді. Сот ісі 2013 жылдың қыркүйегінде 3D Realms компаниясы Gearbox компаниясымен болған барлық келіспеушіліктерді шешкенін мәлімдеп, кешірім сұрады. 2014 жылдың ақпан айында Gearbox 3D Realms, Interceptor Entertainment және Apogee Software, LLC компанияларын Duke Nukem: Mass Destruction деп аталатын жаңа ойынды әзірлеу үшін сотқа берді. Gearbox компаниясы Duke Nukem франшизасының құқық иесі екенін және ойынды әзірлеуге рұқсат берілмегенін мәлімдеді. 3D Realms көп ұзамай өздерінің қателіктерін мойындаған мәлімдеме жасады. Сот ісі 2015 жылдың тамызында шешілді, Gearbox компаниясы Duke Nukem зияткерлік меншігінің заңды иесі екенін атап өтті.
SDN Invest компаниясының сатып алуы және қайта іске қосуы (2014-2021)
2014 жылдың наурыз айында Interceptor Entertainment-тің бір бөлігінің иесі SDN Invest, 3D Realms компаниясын белгісіз сомаға сатып алды. SDN Invest компаниясының негізін қалаушы және төрағасы Майк Нильсен 3D Realms компаниясының жаңа бас атқарушы директоры болды. 3D Realms компаниясының кеңсесі Данияның Ольбор қаласында орналасқан және 2015 жылы 3D Realms Entertainment ApS ретінде тіркелді. Миллер компанияда шығармашылық кеңесші ретінде қалды, ал Apogee Software LLC Apogee бренді мен кітапханасына лицензияны сақтап қалды. 2014 жылдың мамыр айында 3D Realms Interceptor Entertainment жасаған Bombshell ойынын шығаратынын хабарлады, ал 2014 жылдың қазан айында компания өзінің ойындарын цифрлық антология жинағы арқылы тарата бастады. Bombshell 2016 жылдың 29 қаңтарында 3D Realms компаниясының 2005 жылдан бергі алғашқы жарияланған жобасы ретінде шықты. 2018 жылдың 28 ақпанында 3D Realms Voidpoint компаниясы жасаған және Кен Сильверманның Build Engine-ін қолданған Bombshell алдынан шығатын Ion Maiden ойынын жариялады. 2019 жылдың мамыр айында Iron Maiden хэви-метал тобы 3D Realms компаниясына 2 миллион долларлық сауда белгісін бұзу туралы сот процесін бастады. Олар Ion Maiden ойынының "көрінісі, дыбысы және жалпы коммерциялық әсері бойынша Iron Maiden сауда белгісіне өте ұқсас" екенін және "Iron Maiden-нің танымал атын пайдалануға тырысып барып отыр" деп мәлімдеді. 2019 жылдың шілдесінде 3D Realms және Voidpoint сот ісін аяқтау үшін Ion Maiden ойынының атын Ion Fury деп өзгертті. Ion Fury 2019 жылдың 15 тамызында жарық көрді. Содан бері 3D Realms Ghostrunner (2020) ойынын шығарды және бірнеше жылдан бері дамырылып келе жатқан бірнеше жобаны жариялады, бірақ олар туралы қосымша ақпарат берілген жоқ. 2021 жылдың сәуір айында Миллер мен Нагь 3D Realms компаниясынан Apogee атауын сатып алып, Apogee Software LLC компаниясын Apogee Entertainment ретінде қайта іске қосты. 2022 жылы Миллер блогында 3D Realms компаниясымен байланысының үзілгенін және "[компанияның] өткенмен тек атымен ғана байланысы бар" екенін мәлімдеді, себебі ол енді ойындарды жобалауға және қаржыландыруға көмектеспейді.
Embracer Group компаниясының сатып алуы (2021-2023)
2021 жылдың тамызында Embracer Group компанияны Saber Interactive арқылы сатып алғанын хабарлады, ол бас компания рөлін атқарады. 3D Realms Cultic ойынын 13 қазанда (2022) шығарды. 2023 жылдың наурызында 3D Realms Джастин Бернхэмді (бұрын Devolver Digital және Good Shepherd компанияларында жұмыс істеген) CCO лауазымына тағайындағанын хабарлады.
Қайта жегу (2023 қазіргі)
2023 жылдың 30 қыркүйегінде 3D Realms компаниясы өзінің брендін жаңартып, бұрын жарияланбаған бірнеше ойынның шығару күндерін хабарлаған 4-ші жылдық Realms Deep іс-шарасын өткізді. Екі күннен кейін, 2 қазанда, олар Voidpoint әзірлеушісімен бірлесіп Ion Fury: Aftershock ойынын жариялады. 2023 жылдың 24 қазанында 3D Realms Pet Project Games әзірлеушісімен бірлесіп Ripout ойынын ерте қолжетімділікке шығарды. 16 қарашада 3D Realms Troglobyte Games әзірлеушісімен бірлесіп The Kindeman Remedy ойынын жариялады. 2023 жылдың 5 желтоқсанында 3D Realms (Interplay компаниясымен бірлесіп) Slipgate Ironworks әзірлеген Kingpin Reloaded ойынын шығарды. Желтоқсанның ортасында Embracer компаниясының қайта құруының аясында 3D Realms және Slipgate Ironworks компанияларының "кем дегенде жартысы" жұмыстан босатылды. Жұмыстан босатулар 2024 жылдың қаңтарына дейін жалғасты. 2024 жылдың 24 қаңтарында 3D Realms (Fulqrum Publishing компаниясымен бірлесіп) Slipgate Ironworks әзірлеген Graven ойынын ерте қолжетімділіктен шығарды. 27 ақпанда 3D Realms (Fulqrum Publishing компаниясымен бірлесіп) Slipgate Ironworks және Killpixel Games әзірлеген WRATH: Aeon of Ruin ойынын ерте қолжетімділіктен шығарды. 2024 жылдың наурыз айында Saber Interactive компаниясы Saber-дің негізін қалаушыларының бірі Мэтью Карчқа тиесілі Beacon Interactive жаңа компаниясына сатылды. Сатуға Saber компаниясының көптеген студиялары, соның ішінде 3D Realms та кірді.