Кіріспе

Типикалық антипсихотикалық дәрілер

Тиоридазин (Мелларил немесе Меллерил) – фенотиазиндер тобына жататын бірінші буын антипсихотикалық дәрі, бұрын шизофрения және психозды емдеуде кеңінен қолданылған. 2005 жылы өнімнің саудалық атауымен шығарылуы тоқтатылды, өйткені ол қауырсынды жүрек аритмиясын тудырды. Дегенмен, АҚШ-та оның жалпы қолданылатын түрлері әлі де қолжетімді. Медицинада оның негізгі қолданылуы – шизофренияны емдеу. Сондай-ақ, ол деменциямен ауыратын адамдарда кездесетін түрлі психиатриялық белгілерді емдеуде белгілі бір табысқа жеткен, бірақ деменциямен ауыратын адамдарда тиоридазиннің және басқа антипсихотиктердің ұзақ мерзімді қолданылуы ұсынылмайды. Тиоридазиннің жалпы қолданылатын түрлері бірнеше елде сатылымда бар, бірақ көбінесе аритмия қаупіне байланысты шектеулер қойылған. Мысалы, АҚШ-та ол кем дегенде 2 басқа антипсихотикалық дәрілерді қабылдаған, бірақ олар тиімсіз болған немесе ауыр қосымша әсерлерге себеп болған пациенттерге ғана тағайындалады.

Жанама әсерлер

Тиоридазин QTc интервалын дозаға тәуелді түрде ұзартады. Ол көптеген бірінші буын антипсихотиктеріне қарағанда экстрапирамидалық қосымша әсерлерді едәуір азырақ тудырады, бұл оның күшті антихолинергиялық әсерімен байланысты болуы мүмкін. Оның, басқа да типтік антипсихотиктермен бірге қолданылуы, дегенеративтік ретинопатиялармен (әсіресе пигменттік ретинитпен) байланысты. Хлорпромазинге қарағанда тиоридазин антихолинергиялық қосымша әсерлерді тудыруға көбірек бейім, бірақ экстрапирамидалық қосымша әсерлер мен седация тудыруға азырақ бейім, сонымен қатар гипотония және кардиотоксикация жиілігі жоғары. Басқа антипсихотиктерге қарағанда тиоридазин ортостатикалық гипотензияны тудыруға салыстырмалы түрде жоғары ықпал етеді. Басқа бірінші буын антипсихотиктері сияқты, ол пролактин деңгейінің жоғарылауына себеп болуы мүмкін. Салмақ алу қаупі орташа деңгейде. Барлық антипсихотиктер сияқты тиоридазин де кешкі дискинезиямен (көбінесе бет бұлшық еттерінің баяу, қайталанатын, мақсатсыз және еріксіз қозғалыстарымен сипатталатын, әдетте антипсихотиктермен, әсіресе бірінші буын (немесе типтік) антипсихотиктермен, мысалы тиоридазинмен, ұзақ емдеуден кейін пайда болатын) және нейролептикалық қатерлі синдроммен (антипсихотикалық емдеудің қауіпті асқынуы) байланысты. Тиоридазин сирек кездесетін, клиникалық тұрғыдан анықталған бауырдың холестатикалық зақымдану жағдайларымен де байланысты.

Тарих

Novartis/Sandoz/Wander компаниясы, тиоридазиннің Mellaril (АҚШ және Канадада) және Melleril (Еуропада) брендтерін өндіруші, 2005 жылдың маусым айында препаратты әлемдік деңгейде шығаруды тоқтатты.

Антибиотикалық белсенділігі

Тиоридазин кеңінен дәріге төзімді туберкулезді өлтіретіні және метициллинге төзімді Staphylococcus aureus-ты β-лактамдық антибиотиктерге сезімтал ететіні белгілі. Препараттың антибиотикалық активтілігінің мүмкін механизмі бактериялық секрециялық сорғыларын тежеу арқылы іске асырылады. β-лактамдық антибиотиктерге қарсы тұру, антибиотиктерді жоятын белок – β-лактамазаның секрециясына байланысты. Егер бактерия β-лактамазаны бөліп шығара алмаса, антибиотик тиімді болады. Патент: Бүйір тізбегі: Энантиомерлер:]] 2-пиколин [109 06 8] (1) формальдегидпен алкилдеу 2-пиридинетанол [103 74 2] (2) береді. Метил йодтымен [74 88 4] кватерналық тұз құрастыру 2-(2-гидроксиэтил)-1-метилпиридиний йодты [56622 15 2] (3) пайда болуына әкеледі. Сулы қышқылдың қатысуымен катализдік сутегілендіру 2-(2-хлороэтил)-1-метилпиперидин [50846 01 0] (4) береді. 2-метилтиофенотиазин [7643 08 5] (5) натрий гидриді негізінің қатысуымен алкилдеу тиоридазин синтезін аяқтады (6).