Кіріспе

Кантон тілінің транскрипция схемасы

Гонконг лингвистикалық қоғамының кантон тілінің транскрипция схемасы, сондай-ақ Джиутпинг деп те аталады, 1993 жылы Гонконг лингвистикалық қоғамы (LSHK) жасаған кантон тілі үшін жасалған транскрипция жүйесі. Джиутпинг атауы (өзінің қытайша атауының Джиутпинг транскрипциясы, 粵拼) ресми атаудың қысқартылған түрі болып табылады және ол jyut6 jyu5 (lang=yue, "Юэ тілі" деген мағынаны білдіреді) және ping3 jam1 (lang=yue "фонетикалық әліпби", мандарин тілінде "пиньин" деп те айтылады) терминдерінің алғашқы қытай таңбаларынан құралған. Бұл жүйе айтылуды көрсету үшін жасалғанымен, кантон тілінде әліпбилік тіл ретінде де қолданылып, Джиутпингті көмекші құралдан жазбаша тіл деңгейіне көтерді.

Тарих

Jyutping жүйесі барлық бұрынғы кантондық транскрипция жүйелерінен (шамамен 12, соның ішінде Роберт Моррисонның 1828 жылғы алғашқы жұмысы және кеңінен қолданылатын Стандартты транскрипция, Йель және Сидни Лау жүйелері) z және c әу бастарын енгізу, финалдарда eo және oe қолдану арқылы, сондай-ақ барлық бұрынғы жүйелерде қолданылатын бастапқы y-ді j-мен алмастыру арқылы ерекшеленеді. 2018 жылы ол 1997 жылы Гонконг тіл білімі қоғамының Jyutping жұмыс тобы кантон тілінің фонетикалық құрамының бөлігі деп мойындаған дыбыстарды көрсету үшін a және oet финалдарын қосу арқылы жаңартылды. Бұл сөздердің күнделікті тілдегі айтылуын көрсетеді. Мысалы, ішек қышымасы үшін oet6 немесе ұйықтағандағы құрқырау үшін goet4 сияқты дыбырларды бейнелеу үшін қолданылады.

Jyutping енгізу әдісі

Jyutping әдісі Jyutping романшалау жүйесіне негізделген енгізу әдістерінің тобын білдіреді. Бұл әдіс пайдаланушыға қытай таңбаларын оның Jyutping романшасын (жүйеге қарай, тонмен немесе тонсыз) енгізу арқылы енгізуге мүмкіндік береді, содан кейін сол дыбысталуға сәйкес келетін таңбалардың тізімі ұсынылады. macOS Ventura нұсқасынан бастап, дәстүрлі қытай тіліндегі Jyutping енгізуі "Фонетикалық – Кантондық" деген атпен macOS жүйесінде стандартты түрде қолжетімді.