Кіріспе

Австриялық джаз клавишашысы және композиторы (1932–2007)

Йозеф Эрих Завинул (/z//ɒ//v//ɪ//n//əl/ ZOVinəl; 7 шілде 1932 – 11 қыркүйек 2007) – австриялық джаз және джаз-фьюжн клавишашысы және композиторы. Саксофонист Кэннонболл Аддерлимен танымал болғаннан кейін, Завинул Майлс Дэвиспен бірге ойнады және джаз бен рок музыкасын біріктіретін джаз-фьюжн музыкалық жанрының негізін қалаушылардың біріне айналды. Ол Weather Report және The Zawinul Syndicate тобын құрды. Электр фортепиано мен синтезаторды қолдануда жаңашыл болды және DownBeat журналының оқырмандары оны жиырма сегіз рет "Ең үздік электр клавишашысы" деп таныды.

Ерте өмір және мансап

Завинул Австрияның Вена қаласында өсті. Оның алғашқы аспабы – аккордеон болды. Алты немесе жеті жасында ол Вена консерваториясында (Konservatorium Wien) кларнет, скрипка және фортепианоны оқыды. 1950 жылдары ол Polydor компаниясында штатты пианист болып жұмыс істеді. Ханс Коллер, Фридрих Гулда, Карл Древо және Фэтти Джорджпен джаз музыканты ретінде бірге жұмыс істеді. 1959 жылы ол Беркли музыка колледжінде оқу үшін АҚШ-қа көшті, бірақ бір аптадан кейін Мейнард Фергюсоннан жұмыс ұсынысын алды, сондықтан оқуын тастап, гастрольдік сапарға шықты. 1960 жылдардың көп бөлігін Канонбол Аддерлимен бірге өткізді. Осы кезеңде ол "Mercy, Mercy, Mercy", "Walk Tall" және "Country Preacher" әндерін жазды, сонымен қатар электр фортепианода орындады. Завинулдың New York Times газетіндегі некрологында айтылғандай, "Ол кезде Аддерли сияқты қара нәсілді топ жетекшісінің Завинул мырза сияқты ақ музыкантты жұмысқа алуы сирек кездесетін, ал гастрольдер қиындықтар тудыруы мүмкін. 'Оңтүстік аймақтарынан өтетін кезде көліктің артқы жағында отыруға жиі мәжбүр болатынмын', - деді Завинул 1997 жылы Innerviews журналына Анил Прасад берген сұхбатында. Бірақ ол, өзіне тән батылдығымен, 'Мұндай жағдайлар маған ешқандай қиындық тудырмады; мен ең жақсылармен ойнағым келді және олардың деңгейінде ойнай алатынмын', - деп қосты." Онжылдықтың соңында Завинул Майлс Дэвиспен бірге "In a Silent Way" және "Bitches Brew" альбомдарында жазба жасады, осы кезде Дэвис джаз фьюжн жанрын қалыптастырып, джаз бен рок музыкасын біріктірді.

Завинул Синдикатымен

Zawinul Syndicate – 1988 жылы құрылған джаз фьюжн тобы. Ол Weather Report тобының негізінде пайда болды. Олардың стилін ерекше үлгідегі ырғақтар, қарқынды және серпінді ритмдер, сондай-ақ түрлі музыкалық мәдениеттерден алынған көптеген элементтер деп сипаттауға болады. Зәуинұл өзі, топты "жалғыз" топ емес, отбасыға ұқсайтын синдикат деп атау себебін осымен түсіндірген. 2007 жылы Зәуинұлдың қазасынан кейін The Zawinul Syndicate тобының бірнеше мүшесі Зәуинұлдың музыкасын жаңартуға және The Syndicate деген қысқартылған атымен тікелей эфирде орындауға бекінді. Синдикат құрамындағы маңызды мүшелердің қатарында Скотт Хендерсон, Бобби Томас, Линли Март, Пако Сери, Маноло Бадрена, Натаниел Таунсли, Сабина Кабонго, Гэри Полсон, Ричард Бона және Виктор Бейли болды.

Дунай туралы әңгімелер

Завинул сондай-ақ «Дунай әңгімелері» деп аталатын симфония жазды, оны Линцтегі Брукнерхаус тапсырыс еткен. Ол алғаш рет 1993 жылы Линцте өткен Брукнер фестивалінің ашылуына арналған «Линцер Клангвольке» (ірі ауқымды ашық ауадағы хабар тарату шарасы) аясында орындалды. Жеті бөлімнен тұратын симфония Дунай өзенінің Дунайшенгеннен бастап әртүрлі елдер арқылы Қара теңізге дейінгі бағытын көрсетеді. 1995 жылы Каспар Рихтер дирижерлік еткен Брно қаласындағы Чехия мемлекеттік филармониясы оны жазбаға түсірді.